Płyta z duchem czasu

Czy Twoja płyta główna jest wyposażona w nowe wersje oprogramowania układowego? Może uda Ci się zapobiec zawieszeniom systemu i problemom instalacyjnym, gdy zaktualizujesz oprogramowanie płyty. W niniejszym artykule podpowiemy Ci, jak to się robi.

Czy Twoja płyta główna jest wyposażona w nowe wersje oprogramowania układowego? Może uda Ci się zapobiec zawieszeniom systemu i problemom instalacyjnym, gdy zaktualizujesz oprogramowanie płyty. W niniejszym artykule

podpowiemy Ci, jak to się robi.

Jesteś wściekły. Właśnie chciałeś zapisać na dysku dokument kosztujący Cię godziny mozolnej pracy, gdy komputer się zawiesił i nie reaguje na polecenia. Teraz trzeba wszystko robić od nowa... Tymczasem ani sprzedawca, ani zapaleni znajomi komputerowcy mimo wielu prób nie potrafią ustabilizować pracy Twego peceta. Może sięgnąć po starą, dobrą maszynę do pisania? Zanim udasz się na strych, przeczytaj poniższy materiał. Źródło problemów tego rodzaju bardzo często tkwi bowiem w oprogramowaniu systemowym płyty głównej i - co najważniejsze - daje się usunąć dość szybko i skutecznie.

Płyty często są przyczyną kłopotów...

W momencie zakupu płyty głównej lub całego komputera sprzęt ma zaledwie kilka tygodni, lecz oprogramowanie systemowe zostało na niej zainstalowane kilka miesięcy wcześniej i o tyle jest starsze. Większość producentów woli dostarczyć sprzęt z niedopracowanymi sterownikami i nieoptymalnym BIOS-em, niż opóźnić premierę. Następstwem są częste zawieszenia oraz niestabilna praca systemu i aplikacji.

W skrócie

Narzekasz na częste zawieszenia systemu? Albo na powolny BIOS, który nie rozpoznaje nowych urządzeń? A może nowy dysk wydaje się mniej wydajny niż ten sam model u kolegi? Winą za te problemy można obarczyć oprogramowanie układowe płyty głównej. Zaktualizuj je! Nasze porady dotyczą trzech podzespołów: układ BIOS-u, chipset i kontroler EIDE.

Zaktualizuj oprogramowanie płyty głównej.

Po części mieści się na płycie głównej w układzie EEPROM, reszta tkwi w systemie operacyjnym. Trzy sprzętowe podzespoły płyty wymagają wsparcia ze strony oprogramowania: BIOS, chipset i kontroler EIDE.

Aktualizacja BIOS-u bywa absolutnie konieczna.

Aktualizacja - nie dla zielonych

W niniejszym artykule opisujemy szczegółowo i obszernie, jak aktualizować BIOS, łatać oprogramowanie chipsetu i instalować sterownik busmastera. Niewykluczone, że przed wykonaniem przedstawionych czynności będziesz musiał przygotować swój komputer zgodnie z zaleceniami zawartymi w pliku Readme dołączonym do konkretnej aktualizacji. Przecież każdy pecet jest inny - komputery różnią się od siebie podzespołami sprzętowymi, a także konfiguracją systemu operacyjnego i sterowników. System operacyjny nie zawsze potrafi sobie poradzić z nagłą zmianą fundamentów w postaci BIOS-u, która wzbogaciła go o nowe funkcje, jednocześnie zabierając stare. Wówczas na wagę złota okazuje się fachowa improwizacja użytkownika, której nie można oczekiwać od początkujących. Jeśli jednak potrafisz konfigurować sprzęt w Menedżerze urządzeń, umiesz instalować sterowniki i znasz się na DOS-ie, możesz podjąć ryzyko aktualizacji.

Uwaga! Pamiętaj o zabezpieczeniach. Jeśli będziesz się trzymać naszych instrukcji, wszystko powinno pójść jak z płatka. Mimo to zalecamy zachować należytą ostrożność i utworzyć zapasową kopię istotnych danych z twardego dysku. Użyj w tym celu dyskietek, nagrywarki CD-R(W) albo napędu kasetowego. W razie nieudanej aktualizacji będzie można szybko odtworzyć poprzedni stan systemu.

Stałeś się szczęśliwym posiadaczem procesora Pentium III 600? Jeśli zamontujesz go na płycie, która jeszcze wczoraj uchodziła za nowoczesną, może spotkać Cię nie lada niespodzianka. Płyta nie rozpozna układu, którego wykorzystywana wydajność pozostanie daleko w tyle za potencjalnymi osiągami. Aby mógł rozwinąć skrzydła, musisz zafundować pecetowi nowy BIOS. W podobnej sytuacji są właściciele strajkujących skanerów. Warto sprawdzić, czy BIOS oferuje transmisję EPP/ECP na porcie równoległym. Jeśli nie, jedyny ratunek w aktualizacji BIOS-u. A jest to możliwe niemalże w każdym pececie. Układy Flash-BIOS są stosowane już od 1993 roku.

Unikaj zawieszeń.

Wyposażając komputer we właściwe sterowniki chipsetu, możesz zadbać o to, żeby zawieszał się znacznie rzadziej. Prawidłowa współpraca chipsetu z systemem operacyjnym jest zagwarantowana tylko wtedy, jeśli już podczas instalowania Windows na krążku znajdowały się jego dane i parametry. W przeciwnym razie chipset działa na podstawie sterowników uniwersalnych, które - jak wykazuje praktyka - nie są ani szybkie, ani stabilne.

Podkręć wydajność kontrolera EIDE.

Przy użyciu odpowiednich sterowników możesz podwoić maksymalną prędkość transmisji danych: z 16,7 MB/s w trybie PIO-4 do 33 MB/s w trybie Ultra-DMA/33. Na dodatek odciążysz procesor, który zyska więcej czasu na wykonywanie innych zadań.

A może już jakiś czas temu zainstalowałeś sterownik busmastera, lecz w wersji beta? Pozbądź się go jak najszybciej. Nadzwyczaj rzadko się zdarza, żeby już w tym stadium był wystarczająco dopracowany. Najczęściej sterowniki w wersji beta mają jeszcze wiele błędów, nie zwiększają wydajności i były poddane pobieżnym testom kompatybilności. Dlatego zaleca się odinstalować sterownik i wgrać nowszą wersję.

Zanim zakaszesz rękawy przeczytaj poniżej, na co trzeba zwracać szczególną uwagę przy aktualizowaniu danego podzespołu. Uwaga! Jeżeli zaliczasz się do komputerowych nowicjuszy, nie powinieneś podejmować próby aktualizowania płyty głównej (patrz ramka "Aktualizacja - nie dla zielonych"). Zamiast tego poproś o pomoc doświadczonych użytkowników. W przeciwnym razie możesz niechcący zepsuć komputer.

1. Po co aktualizować BIOS?

Aktualizacja BIOS-u wiąże się z pewnym ryzykiem. Jeżeli się nie powiedzie (patrz punkt 4), w najgorszym wypadku trzeba się liczyć z trwałym uszkodzeniem podzespołów komputera. Jednak wiele przemawia za wykonaniem tej niebezpiecznej operacji. Jeśli bowiem podejmiesz wyzwanie, będziesz mógł np. zainstalować nowy procesor na starszej płycie, o ile jest wyposażona w odpowiednie gniazdo i oferuje wymagane napięcia i częstotliwości. Przestarzałe wersje BIOS-u często przeszkadzają w wymianie układu, gdyż nie potrafią prawidłowo rozpoznawać najnowszych modeli procesorów. Wówczas na ekranie startowym, który pojawia się tuż po włączeniu komputera, odczytasz nieprawidłową nazwę procesora. Ponieważ BIOS nie dysponuje informacjami o parametrach układu, nie może sterować procesorem tak, żeby osiągał maksymalną wydajność.


Zobacz również