Przetaktowywanie

Gdy procesor przestaje dawać sobie radę ze wzrastającymi wymaganiami użytkownika, większość osób rozważa nabycie nowego układu. Zanim sięgniesz do sakiewki, sprawdź, czy nie uda się wyciągnąć większej mocy z posiadanego procesora. Z poniższego materiału dowiesz się, w jakich konfiguracjach opłaca się przetaktować układ i na co zwracać uwagę podczas wykonywania tej czynności.

Gdy procesor przestaje dawać sobie radę ze wzrastającymi wymaganiami użytkownika, większość osób rozważa nabycie nowego układu. Zanim sięgniesz do sakiewki, sprawdź, czy nie uda się wyciągnąć większej mocy z posiadanego procesora. Z poniższego materiału dowiesz się, w jakich konfiguracjach opłaca się przetaktować układ i na co zwracać uwagę podczas wykonywania tej czynności.

Wyższa częstotliwość

Czy należysz do entuzjastów prędkości, dla których żaden procesor nie jest wystarczająco wydajny? A może po prostu uwielbiasz wyzwanie, jakim jest wyciskanie ostatnich potów z podzespołów komputera? W obu wypadkach trafiłeś na właściwy rozdział. Na kolejnych stronach podkręcamy do oporu bieżące modele układów Intela i AMD.

Należy zauważyć, że z wyjątkiem oprogramowania do kopiowania krążków DVD, aplikacji naukowych do modelowania zjawisk naturalnych i środowisk do projektowania i tworzenia programów brakuje aplikacji, które potrafiłyby wykorzystać w pełni wydajność procesorów o częstotliwości powyżej 2 GHz. Wprawdzie karty graficzne wyposażone w kosztowne układy Radeon 9700 Pro i GeForce 5 rozwijają skrzydła dopiero, gdy mogą współpracować z najszybszymi procesorami, jednak dotychczas brakuje gier 3D o tak wysokich wymaganiach.

Niezależnie od tego, co motywuje cię do przetaktowania, w poniższym materiale znajdziesz instrukcję wykonania tej operacji. Na dodatek dowiesz się, jakiego przyrostu wydajności możesz oczekiwać. Pamiętaj jednak, że podkręcasz procesor na własne ryzyko. Oprócz tego tracisz prawa wynikające z umowy gwarancyjnej.

1. Intel Pentium 4

Układy Pentium 4 są niemal predestynowane do przetaktowywania - w szczególności modele z pamięcią podręczną L2 o pojemności 512 KB taktowane z częstotliwością od 1,6 do 2,0 GHz, które wytrzymują niekiedy nawet 60-procentowy wzrost częstotliwości.

Pierwsza generacja układów Pentium 4 taktowana z częstotliwością z zakresu od 1,3 do 2 GHz dysponuje rdzeniem Willamette z pamięcią cache drugiego poziomu o pojemności 256 KB. Procesory z rdzeniem Willamette nie nadają się zbytnio do przetaktowania, bo mają skłonność do szybkiego nagrzewania się nawet przy nominalnej częstotliwości.

Fan to podstawa. Po wymianie elementu chłodzącego pamiętaj o podłączeniu wentylatora do gniazda zasilania.

Fan to podstawa. Po wymianie elementu chłodzącego pamiętaj o podłączeniu wentylatora do gniazda zasilania.

Znacznie lepsze uwarunkowania oferują bieżące modele Intela z rdzeniem Northwood, które łatwo odróżnić od poprzedników po 512-kilobajtowej pamięci cache drugiego poziomu. Wyposażone w mniejsze tranzystory charakteryzują się niższym zużyciem prądu. Z tego względu znacznie lepiej znoszą wyższe częstotliwości. Układy Pentium z rdzeniem Northwood są oferowane w przedziale częstotliwości 1,6-3,06 GHz.

Największe możliwości przetaktowywania oferują Pentium 4 1600A, 1800A i 2000A (litera A pozwala je odróżnić od modeli z rdzeniem Willamette, taktowanych z takimi samymi częstotliwościami) o częstotliwości magistrali 100 MHz. Podczas testów laboratoryjnych udało nam się podkręcić procesor o nominalnej częstotliwości 2 GHz do częstotliwości 2,9 GHz z zachowaniem stabilnego działania. Oznacza to niemal 45-procentowy wzrost wydajności.

Zdecydowana większość producentów komputerów i sprzedawców twierdzi, że układy Pentium 4 działają z częstotliwością magistrali (FSB) rzędu 400 lub 533 MHz. Tymczasem jest to częstotliwość efektywna magistrali. Częstotliwość fizyczna, która decyduje o możliwości przetaktowywania, wynosi 100 lub 133 MHz.

Procesory Intela mają stały mnożnik częstotliwości. Częstotliwość pracy procesora stanowi iloczyn częstotliwości magistrali i mnożnika, więc aby zwiększyć wewnętrzną częstotliwość układu przy stałym mnożniku, trzeba podkręcić częstotliwość magistrali. Większość płyt głównych z podstawką Socket 478 pozwala zwiększać ją co 1 MHz. Stosowną funkcję znajdziesz w BIOS-ie (menu Frequency/Voltage Control). W niektórych wypadkach trzeba ją wpierw odblokować. Ustaw opcję Enabled w polu CPU Linear Freq, CPU Host Clock Control.

Jeżeli twój BIOS nie oferuje żadnej z wymienionych funkcji, możesz przetaktować procesor tylko za pomocą oprogramowania, na przykład sharewareowym narzędziem CPU Cool 7.1.10 (dostępne pod adresem http://www.podien.onlinehome.de , rozmiar pliku: 2,4 MB, opłata rejestracyjna: 13 USD). Po uruchomieniu programu wybierz model płyty głównej i podnieś częstotliwość magistrali poprzez menu Funkcje | Zmiana FSB | zmiana częstotliwości CPU. Gdy wpiszesz żądaną częstotliwość, kliknij przycisk Ustaw częstotliwość.

Im wyższa częstotliwość magistrali, tym więcej ciepła emituje procesor. Niebezpieczeństwa przepalenia układu w wyniku przetaktowania praktycznie nie ma, bo procesor automatycznie zmniejsza taktowanie w momencie, gdy temperatura rdzenia przekracza 65 stopni Celsjusza. Jeśli nie chcesz, aby po przetaktowaniu układ osiągał mniejszą wydajność niż przed, musisz zadbać o lepsze chłodzenie. Kup i zamontuj odpowiedni wentylator z radiatorem, np. model Thermalright AX 478 Extreme / YS-Tech NFD 1281259B-2F. Dzięki niemu przetaktowanie układu Pentium 4 2 GHz do częstotliwości przekraczającej 2,9 GHz nie sprawiło w testach żadnych problemów.

Mostek północny albo układ MCH znajduje się w pobliżu podstawki procesora (zaznaczony czerwonym kółkiem), a mostek południowy albo układ ICH (zaznaczony zielonym kółkiem) obok gniazd PCI.

Mostek północny albo układ MCH znajduje się w pobliżu podstawki procesora (zaznaczony czerwonym kółkiem), a mostek południowy albo układ ICH (zaznaczony zielonym kółkiem) obok gniazd PCI.

Oprócz procesora dobrego chłodzenia wymaga również mostek północny chipsetu płyty głównej lub jego intelowski odpowiednik MCH (Memory Controller Hub). Podnosząc częstotliwość magistrali o więcej niż o 30 procent, powinieneś zafundować scalakowi (nie dysponuje zespołem chłodzącym lub tylko radiatorem) aktywny zespół chłodzący z wentylatorem. Godny polecenia jest m. in. model Thermaltake Crystal Orb.

Rozpoczynając wymianę zespołu chłodzącego, wyciągnij wtyczkę z gniazda zasilania i otwórz obudowę peceta. Ustaw lub połóż komputer w takiej pozycji, abyś widział z góry element chłodzący procesor. Przyciśnij w przeciwległym kierunku obie łapki (zazwyczaj są koloru szarego) przytrzymujące radiator. Następnie zdejmij oba czarne uchwyty w kształcie litery U. Odłącz kabel wentylatora. Teraz możesz zdjąć element chłodzący.

Usuń resztki pasty termoprzewodzącej z wierzchniej ściany procesora. Użyj do tego miękkiej ściereczki. Nanieś nową, cienką warstwę pasty i wstaw radiator w mocowanie. Przytwierdź go za pomocą dołączonych uchwytów. Przykręć wentylator do wierzchniej ściany radiatora i podłącz kabel do gniazda zasilającego na płycie głównej, które jest przeważnie oznaczone napisem CPU Fan lub po prostu FAN.

Jeżeli zdecydujesz się zamontować opcjonalny, aktywny zespół chłodzący na mostku północnym lub układzie MCH (patrz wyżej), musisz najpierw zdjąć stary radiator. Poluzuj w tym celu plastikowe bolce lub uchwyty, którymi jest przymocowany do płyty głównej.

Zachowaj ostrożność podczas zdejmowania radiatora. W niektórych przypadkach jest połączony z mostkiem północnym lub układem MCH klejem termoprzewodzącym. Wówczas trzeba doprowadzić do sporego nagrzania chipsetu. Możesz to zrobić, uruchamiając komputer z przetaktowanym procesorem lub dręcząc pecet około godziny aplikacjami wymagającymi dużej mocy obliczeniowej.


Zobacz również