Puma - konkurent Centrino

Skuszone sukcesem notebooków Intela AMD przygotowało swoją pierwszą platformę mobilną - Pumę. Składają się na nią: nowy procesor Turion X2 Ultra, chipset 780G z dobrym rdzeniem graficznym oraz kontrolery sieci Wi-Fi, produkcji firm współpracujących z AMD.

Skuszone sukcesem notebooków Intela AMD przygotowało swoją pierwszą platformę mobilną - Pumę. Składają się na nią: nowy procesor Turion X2 Ultra, chipset 780G z dobrym rdzeniem graficznym oraz kontrolery sieci Wi-Fi, produkcji firm współpracujących z AMD.

Jedną z ciekawszych funkcji chipsetu jest praca w trybie Hybrid CrossFireX, pozwalającym na generowanie grafiki 3D jednocześnie przez kartę graficzną i rdzeń graficzny chipsetu. Dzięki temu możemy uzyskać kilkudziesięcioprocentowy wzrost wydajności.

Jedną z ciekawszych funkcji chipsetu jest praca w trybie Hybrid CrossFireX, pozwalającym na generowanie grafiki 3D jednocześnie przez kartę graficzną i rdzeń graficzny chipsetu. Dzięki temu możemy uzyskać kilkudziesięcioprocentowy wzrost wydajności.

Każdy liczący się producent komputerów (pomijamy firmy specjalizujące się w niszowych pecetach), chcąc przetrwać na rynku, musi mieć rozbudowaną ofertę notebooków. Sprzedaż komputerów rośnie i już w tym roku również w Polsce kupionych zostanie więcej laptopów niż pecetów stacjonarnych. AMD na tym polu odniosło dotychczas umiarkowany sukces - wystarczy pójść do pierwszego lepszego marketu elektronicznego i sprawdzić, ile notebooków wystawionych do sprzedaży ma logo AMD, a ile Intel Centrino. Podobnie sprawa wygląda, gdy zamawiamy towar do redakcyjnych testów. Mniej więcej 80 procent laptopów to platformy Centrino. Na świecie sytuacja AMD prezentuje się nieco lepiej, lecz nie da się ukryć, że do huraoptymizmu z pewnością w firmie daleko. Puma ma szansę zmienić wspomnianą sytuację. Możemy tak powiedzieć, analizując składniki wchodzące w skład zapowiadanych notebooków. Pojawią się one nieco później i wtedy opublikujemy raport z testów.

Czym zaskoczy nas Puma

Uproszczony schemat budowy procesora AMD Turion X2 Ultra.

Uproszczony schemat budowy procesora AMD Turion X2 Ultra.

Jedną z kluczowych innowacji Pumy są nowe procesory Turion X2 Ultra (robocza nazwa Griffin), łączące cechy CPU o mikroarchitekturze K8 i K10. Z Phenomów zaczerpnięto funkcje odpowiedzialne za oszczędzanie energii, lecz główne elementy pozostały takie, jak w Turionach starszej generacji, dlatego przewidujemy, że pod względem wydajności procesor również będzie do nich zbliżony. CPU AMD współpracuje z pamięciami DDR2 800. Istotną nowością jest wprowadzenie szybszego interfejsu komunikacyjnego HyperTransport 3.0 (3,6 GHz), co przyczyni się do szybszej komunikacji między procesorem i chipsetem i może zwiększyć wydajność układów graficznych korzystających z pamięci operacyjnej peceta. Najlepsze Turiony X2 Ultra są wyposażone w 2 MB pamięci podręcznej L2 (po 1 MB na rdzeń).

Układy AMD przegrywały z intelowskimi pod względem stosunku wydajności do zużycia energii, w nowym Turionie położono więc duży nacisk na elementy obniżające pobór mocy. Procesor ma pięć stanów zmiany częstotliwości taktowania i trzy stany zmiany napięcia rdzenia. Zarządzanie energią jest dla każdego z rdzeni oddzielne. Opakowanie będzie takie samo, jak poprzedników, co ułatwi producentom notebooków projektowanie nowych modeli. Niestety, na razie procesory te wciąż będą produkowane w procesie technologicznym 65 nm.

Laptopy dla graczy

Na zdjęciu widzimy model ASUSA (srebrny)

Na zdjęciu widzimy model ASUSA (srebrny)

Dla wielu osób, szczególnie korzystających z notebooka także do grania, wystarczającą zachętą do inwestycji w Pumę mogą być jej zaawansowane możliwości graficzne. Chipset ze zintegrowanym rdzeniem graficznym 780G powinien zapewniać płynną rozgrywkę nawet w stosunkowo nowych tytułach. Oczywiście o wysokiej rozdzielczości w wypadku "Crysisu" od razu można zapomnieć, lecz większość gier powinna pracować na notebooku z 780G całkiem sprawnie. Rdzeń graficzny Radeon HD 2400 obsługuje funkcje DirectX 10 i pracuje z taktowaniem 500 MHz. Wydajność Pumy ze zintegrowaną grafiką według AMD powinna być średnio trzy razy wyższa niż notebooków Centrino z chipsetem X3100. Znając osiągi Radeona HD 2400 i grafiki X3100, zapowiedzi te możemy uznać za realne. Rdzeń graficzny ma również wbudowany procesor wideo UVD, który sprzętowo wspomaga dekodowanie filmów HD (kodeki H.264, VC-A, MPEG2).

Bez problemu poradzi sobie z odtwarzaniem filmów z dysków Blu-ray, a komputery z chipsetem Intela z grafiką X3100 tego nie potrafią (chyba że producent zastosuje dodatkowy układ, zajmujący się wyłącznie dekodowaniem wideo. Ten patent stosuje m.in. Dell). Chipset AMD obsługuje też kilka innych interesujących technologii, m.in. CrossFire X. Jeśli producent notebooka zdecyduje się zamontować w nim dodatkową kartę graficzną ATI (np. Radeona HD 3200) wyposażoną w interfejs zgodny z PCI Express, to może ona współpracować przy generowaniu grafiki 3D z rdzeniem graficznym chipsetu. Ma to powodować realny wzrost wydajności rzędu nawet kilkudziesięciu procent. Wiemy, jak CrossFire X sprawuje się w desktopach, zatem możemy uznać zapewnienia ATI za wiarygodne. Notebooki wyposażone de facto w dwie karty graficzne ATI będą mogły jednocześnie wyświetlać obraz na czterech monitorach. To może się przydać wielu osobom posługującym się obszernymi dokumentami graficznymi czy arkuszami kalkulacyjnymi. Mostek południowy SB700, który współpracuje z północnym 780G, obsługuje do 14 portów USB 2.0, 6 napędów SATA II i ma zintegrowany 8-kanałowy kodek audio.

Szybsze WiFi

AMD, w odróżnieniu od Intela, brakuje samodzielnie opracowanego kontrolera Wi-Fi, który byłby ostatnim składnikiem platformy. Zdecydowało się zatem na stosowanie kontrolerów dostarczanych przez wyspecjalizowanych dostawców - Atherosa, Broadcoma itp. Podobno z wewnętrznych testów wynika, że karty Wi-FI Atherosa obsługujące protokół n pracują o blisko 40 procent wydajniej niż kontroler Intela. Gdy tylko komputery z Pumą dotrą do naszej redakcji, sprawdzimy, czy rzeczywiście tak jest.

Szanse Pumy

AMD liczy na to, że notebooków z Pumą będzie o wiele więcej niż komputerów na bazie starszej platformy.

AMD liczy na to, że notebooków z Pumą będzie o wiele więcej niż komputerów na bazie starszej platformy.

Nie znając wydajności notebooków z Pumą, trudno jednoznacznie wypowiedzieć się o ich szansach rynkowych. W segmencie komputerów biznesowych i niewielkich notebooków, gdzie jednym z kluczowych parametrów jest długość pracy na baterii, nie mają chyba dobrych perspektyw. Intel nieoficjalnie twierdzi, że zna już możliwości Pumy i pod względem energooszczędności notebooki AMD wypadają dużo słabiej od modeli z Santa Rosą, a jeszcze gorzej niż modele z Penrynami i komponentami platformy Montevina (premiera w połowie lipca). Naszym zdaniem, Puma może wypaść dużo lepiej w segmencie notebooków o średniej wadze (około 3 kg) i maszyn typu desktop replacement, wyposażonych w wydajne karty graficzne. Gdy zużycie energii nie jest sprawą kluczową, wykazuje się ona dobrą szybkością podsystemu graficznego, a procesory zapewnią odpowiednią wydajność w większości aplikacji. Czekamy z niecierpliwością na pierwsze komputery przenośne oparte na nowej platformie i gdy tylko dotrą do naszego laboratorium, zaprezentujemy kompletny raport z ich testów. Wtedy też wydamy pełną opinię o możliwościach nowej platformy AMD.


Zobacz również