Sieci HomePlug

Szykuje się prawdziwy boom na domową technologię PLC. Najwięksi producenci sprzętu sieciowego wracają do pomysłu ''sieci z gniazdka elektrycznego'', oferując przepustowość nawet 170 Mb/s. Zobacz, co oferują poszczególne, opracowane przez nich specyfikacje, a także czy twoja sieć domowa wzbogaci się na rozwiązaniach typu HomePlug.

Szykuje się prawdziwy boom na domową technologię PLC. Najwięksi producenci sprzętu sieciowego wracają do pomysłu ''sieci z gniazdka elektrycznego'', oferując przepustowość nawet 170 Mb/s. Zobacz, co oferują poszczególne, opracowane przez nich specyfikacje, a także czy twoja sieć domowa wzbogaci się na rozwiązaniach typu HomePlug.

Lokalne "sieci z gniazdka" powoli wracają do łask. Opracowanie nowych standardów, a zwłaszcza zaprezentowanie przez firmę Panasonic pierwszego komercyjnego układu HD PLC to sygnały, że może już niedługo zastąpią one sieci LAN i WLAN. Jest to tym bardziej możliwe, że najnowsze propozycje producentów prawie nie mają wad swoich poprzedników. Już obecne urządzenia maksymalną prędkością transferu nawet czterokrotnie przewyższają najdoskonalszą pod tym względem specyfikację Wi-Fi - 802.11g. Zobaczmy, co standardy HomePlug oferują użytkownikom zgodnych z nimi urządzeń.

HomePlug w skrócie

Sieć HomePlug

Sieć HomePlug

Początki sieci HomePlug wiążą się z dwiema firmami - Ascomem i Siemensem. W 1999 roku na targach CeBIT zaprezentowano pierwsze udane i obiecujące zastosowanie PLC (Power Line Communications), umożliwiające przesyłanie danych siecią elektryczną. Oczywiście próby przeprowadzano wcześniej (technologię wywodzić można od pierwszych intercomów czy nawet systemów monitoringu sieci energetycznych), ich efekty były jednak mało spektakularne. Powstawały sieci albo za mało odporne na zakłócenia, albo po prostu zbyt drogie. Ascomowi i Siemensowi udało się to zmienić. Ich rozwiązania pozwalały przesyłać dane z prędkością 1 Mb/s w sieciach o napięciu 230 V. Wkrótce, wraz z pojawieniem się i rozwojem idei tzw. cyfrowego domu, coraz więcej producentów zaczęło dostrzegać potencjał PLC i wykształciły się dwa nurty: BPL, czyli szerokopasmowy dostęp do Internetu przez sieć niskiego napięcia, oraz HomePlug PLC - oparte na tym samym pomyśle sieci lokalne. Niestety, szybko się okazało, że BPL jest w porównaniu z tradycyjnymi ofertami dostępu zbyt drogi i niestabilny, a sieci domowe nie dorównywały LAN i WLAN pod względem szybkości transferu. Zmieniło się to po opracowaniu standardu HomePlug 1.0 (i później 1.1), zapewniającego prędkość 14 Mb/s. Teraz, kiedy chwila pojawienia się urządzeń zgodnych z HomePlug AV (200 Mb/s) oraz HD PLC jest coraz bliższa, sieci Wi-Fi mają bardzo poważnego konkurenta (PLC zagrozić może nawet najnowszym sieciom 802.11 g, pracującym w technologii MIMO).

Adapter Zeus PowerLine: HomePlug 1.0

Adapter Zeus PowerLine: HomePlug 1.0

"Sieć z gniazdka" wydaje się szczególnie interesującym wyborem dla tych, którzy nie mogą korzystać w domu czy w firmie ze zwykłej sieci WLAN (lub nie mają ochoty zaśmiecać pomieszczeń kablami Ethernet) lub chcą łatwo i szybko rozbudować sieć lokalną, aby na przykład poszerzyć biuro o nowe lub mobilne stanowiska pracy, połączone z Internetem. Chociaż pojawiają się wątpliwości, czy duża liczba adapterów nie zakłóci funkcjonowania sieci elektrycznej lub Wi-Fi producenci uspo-kajają, że to nie nastąpi. Teoretycz-nie zakłócenia w sieciach Wi-Fi mogą się zdarzyć, ale tylko wtedy, gdy na jednym obszarze działa jednocześnie naprawdę wiele kontrolowanych sieci radiowych i Wi-Fi. Natomiast twórcy urządzeń HomePlug zapewniają, że w wypadku instalacji elektrycznych problem niemal nie występuje.

Co wybrać

Zestaw startowy Devolo MicroLink Highspeed.

Zestaw startowy Devolo MicroLink Highspeed.

Na początku 2005 roku na targach CES wielu producentów zaprezentowało prototypowe urządzenia pracujące w standardzie HomePlug AV. Teoretycznie specyfikacja ta umożliwia przesyłanie danych z prędkością nawet 200 Mb/s, strumieniowanie filmów o wysokiej rozdzielczości czy dużych plików audio oraz obsługę naprawdę wielu urządzeń multimedialnych. Z kolei w sierpniu jeden z głównych producentów, niemiecki Devolo, rozpoczął sprzedaży adapterów Highspeed, oferując asynchroniczną przepustowość rzędu 85 Mb/s. Jednocześnie Matsushita (producent Panasonica) zapowiedziała własny standard - HD PLC, o którym przez długi czas nie było wiadomo niemal nic. Przedstawiciele firmy pokazali pro-totyp adaptera i złożyli kilka mało znaczących deklaracji, a poza tym milczeli jak grób. W tym czasie specyfikacja zyskała akceptację i poparcie HomePlug Alliance i poznaliśmy jej przybliżone możliwości. Minęło prawie pół roku od zaprezentowania prototypu i na targach Ceatec w Japonii (odbywających się od 4 do 8 października) Matsushita ogłosiła, że rozpoczyna sprzedaż pierwszego układu HD PLC. Oferuje on transfer z prędkością do 170 Mb/s, co nawet przy najnowszych standardach Wi-Fi imponuje. O HomePlug AV jakby przycichło. Obecnie na rynkach zachodnich są urządzenia oparte na specyfikacji 1.0 (oraz 1.1) oraz Highspeed. W najbliższej przyszłości na rynek trafi też pierwszy sprzęt HD PLC. Co więcej, także producenci urządzeń Wi-Fi prześcigają się w ofertach. Pozostaje pytanie, co wybrać? Czy sieć oparta na instalacji elektrycznej ma w ogóle sens?

Od kogo kupić

Konfiguracja adapterów jest niezwykle prosta. Na zdjęciu instalacja Devolo.

Konfiguracja adapterów jest niezwykle prosta. Na zdjęciu instalacja Devolo.

Obecnie na polskim rynku nie ma dużego wyboru, przynajmniej urządzeń HomePlug, mimo różnorodności marek. Po pierwsze, prawie wszystkie adaptery dostępne w kraju (pomijając możliwość zakupu przez Internet z zagranicy) oparte są w najlepszym wypadku na specyfikacji 1.1. Można także kupić adaptery audio, służące głównie do przesyłania dźwięku (oczywiście zgodne ze zwykłym standardem 1.1). Przedstawiciele dystrybutora, firmy HSF, zapewniają, że od niedawna oferują adap-tery Devolo MicroLink Highspeed, a więc z prędkością transferu przewyższającą standard Wi-Fi 802.11g. Decydując się na ten zakup, trzeba się liczyć się ze znacznie zwiększonymi kosztami, ale eksploatacja jest dużo wygodniejsza. To właśnie powinno być podstawą wyboru urządzeń. Należy zadać sobie wiele pytań. Czy sieć będzie w całości oparta na PLC, czy tylko uzupełni WLAN? Jeżeli tak, to czy mając starsze urządzenia Wi-Fi, warto kupić droższe i szybsze urządzenia HomePlug, czy poprzestać na standardzie 1.1? Do jakich celów stosowana będzie sieć lokalna? Ile urządzeń się w niej znajdzie? Czy ważna jest przede wszystkim prędkość, czy jak najniższa cena? A może warto poczekać, aż Panasonic i inni producenci wprowadzą naprawdę szybkie AV i HD PLC, co pozwoli, być może, zrealizować wizję cyfrowego domu? Czy wreszcie kupić część adapterów zgodnych z szybszą specyfikacją, a część z wolniejszą (może drukarka potrzebuje takiej możliwości przesyłania danych, jak na przykład telewizor o wysokiej rozdzielczości).

Dopiero odpowiedzi na te pytania pozwolą dobrać taką konfigurację sprzętową, która pozwoli na uzyskanie maksimum korzyści przy minimum nakładów - bo choć obecnie ceny nie są bardzo wysokie, przecież każde kolejne urządzenie jednocześnie działające w sieci wymaga osobnego adaptera, co ogromnie podnosi ogólny koszt instalacji.

O czym należy pamiętać

Domowe technologie PLC

Domowe technologie PLC

Najlepsze rozwiązanie to kupowanie urządzeń tego samego producenta. Zgodność z określoną specyfikacją nie powinna być przeszkodą, gdyż wszelkie kolejne standardy są kompatybilne w dół. Warto również tak rozstawić adaptery, aby długość linii energetycznej między nimi była jak najmniejsza. Teoretycznie zasięg sieci wynosi ponad 200 metrów, jednak im mniejsze będą te odległości, tym większe szanse na wykorzystanie możliwości. Jak ognia trzeba też unikać wszelkiego rodzaju rozdzielaczy czy przedłużaczy, bo znacznie zmniejszą prędkość transferu, a w wypadku listew z filtrem antyprzepięciowym w ogóle uniemożliwią korzystanie z adapterów HomePlug. Koniecznie należy także zainstalować dołączone oprogramowanie. Teoretycznie nie jest to niezbędne, jednak pozwoli na zmianę hasła i zwiększy poczucie bezpieczeństwa. Ponadto do adapterów dołączane są często przydatne aplikacje, pomagające w monitorowaniu i zarządzaniu siecią. Szkoda, że producenci z niewiadomych przyczyn nie starają się nakłonić do tego użytkowników, podobnie jak nie robią tego w przypadku urządzeń Wi-Fi. Istotne jest również, aby wszystkie adaptery w momencie zakładania hasła i instalacji zalecanego oprogramowania były widoczne przez sieć Ethernet. Najlepiej robić to na jednym komputerze lub przynajmniej w ramach jednej sieci elektrycznej.

Na targach Ceatec 2005 pokazano działającą sieć HD PLC.

Na targach Ceatec 2005 pokazano działającą sieć HD PLC.

Standardy 1.0 i 1.1 przydadzą się przede wszystkim tym, którzy nie mogą korzystać z WLAN. Łatwa instalacja i bezawaryjne działanie pozwolą na niedrogie poszerzenie domowej sieci lub poszerzenie WLAN pracującej w standardzie 802.11 a/b lub starszej. Prędkości oferowanej przez nowsze rozwiązania zapewne i tak nie wykorzystasz. Jeżeli sieć lokalna służy głównie do wymiany czy współdzielenia plików, nie ma sensu inwestować w droższe rozwiązania, zwłaszcza że nie wiadomo, kiedy trafia do sprzedaży najnowsze urządzenia HomePlug AV i HD PLC.

HD PLC od środka.

HD PLC od środka.

HomePlug Highspeed oferuje niezłą maksymalną przepustowość. Deklarowane 85 Mb/s wystarcza do wydajnego wspódzielenia dostępu do Internetu, grania nawet w najnowsze gry sieciowe, podłączenia wielu urządzeń (komputery, konsole do gier) i wygodnego korzystania z nich. Tego typu adaptery można wykorzystać razem z siecią LAN czy WLAN, nawet opartą na stosunkowo nowej specyfikacji 802.11g. Dodatkowo specyfikacja wykorzystuje nowsze, 128-bitowe szyfrowanie AES (Advanced Encryption Standard). Posiadacze adapterów poprzedniej generacji także mogą inwestować w Highspeed, bo są one w pełni kompatybilne wstecz. Oczywiście w wypadku łączenia tych sieci wolniejsze urządzenia staną się tzw. wąskim gardłem.

HD PLC: prototypy Matsushity i Panasonica, zaprezentowane na początku października 2005 roku, oferują transfer szybszy niż standard Wi-Fi 802.11g, a porównywalny z oferowanym przez urządzenia wykonane zgodnie z tą specyfikacją i wyposażone w technologię MIMO. Na październikowych targach Ceatec 2005 w Japonii Panasonic pokazał zasadniczo gotowy układ HD PLC i zapowiedział, że niedługo trafi na rynek. Firma udowodniła także, że sieć oparta na adapterach HD PLC może strumieniować jednocześnie kilka filmów o wysokiej rozdzielczości, nie zakłócając innych połączeń. Duża część przepustowości została "zajęta", ale możliwe było w tym samym czasie komunikowanie się różnych urządzeń, np.kamery i konsoli do gier.

Jak działają adaptery HomePlug

Dzięki adapterowi w sieci elektrycznej pojawiają się dodatkowe, modulowane częstotliwości (4-21 MHz) odczytywane przez urządzenie "po drugiej stronie" kabla. Adapter moduluje i demoduluje sygnał. Co ciekawe, nowsze urządzenia nie wymagają nawet podłączenia do tej samej fazy zasilania. Nie ma też problemu z rozbudowaniem już wykorzystywanych sieci LAN i WLAN o dodatkowe możliwości. Wystarczy podłączenie urządzeń i zainstalowanie sterowników, a cała operacja trwa najwyżej kwadrans. W tak utworzonej sieci lokalnej teoretycznie można przesyłać dane z prędkością rzędu 14 Mb/s (HomePlug 1.1), 85 Mb/s (HomePlug Highspeed) oraz aż 170 Mb/s, (zbli-żające się wielkimi krokami HD-PLC), ale efektywna szybkość będzie znacznie mniejsza. Jednakże w przeciętnie skonfigurowanym systemie bez trudu osiągniemy przepustowość wystarczającą do sensownego dzielenia

dostępu uzyskanego przez modem ADSL (na przykład Neostradę). Choć teoretycznie możliwe jest podłączenie 253 adapterów maszyn, sami producenci nie zalecają wykorzystywania więcej niż dziesięciu jednocześnie. Prawdę powiedziawszy, już więcej niż 4-5 komputerów zauważalnie spowolni transfer, zwłaszcza gdy stosuje się przedłużacze czy tzw. złodziejki. Może to być istotna wada, zwłaszcza w dużej firmie. Między bajki można za to włożyć twierdzenia, że sieć zakłóca pracę domowych lub biurowych urządzeń elektrycznych. Z kolei problemem może stać się mały zasięg (długość kabli elektrycznych pomiędzy adapterami nie powinna być większa według producentów niż 200-300 m, w praktyce możemy zapomnieć o takiej odległości lub liczyć się ze znacznym spadkiem prędkości transferu). Łatwo tę trudność usunąć, łącząc dwie lub więcej sieci, powoduje to jednak dodatkowe koszty.


Zobacz również