Stacja kosmiczna Mir

19 maja 1986 r. została wyniesiona na orbitę okołoziemską pierwsza załogowa stacja kosmiczna - Mir. Jej zadaniem było umożliwienie długich - ponadrocznych - pobytów ludzi w kosmosie. Dlatego też Mir został skonstruowany nie jako jednorodna stacja, lecz zestaw wielu oddzielnych modułów.

19 maja 1986 r. została wyniesiona na orbitę okołoziemską pierwsza załogowa stacja kosmiczna - Mir. Jej zadaniem było umożliwienie długich - ponadrocznych - pobytów ludzi w kosmosie. Dlatego też Mir został skonstruowany nie jako jednorodna stacja, lecz zestaw wielu oddzielnych modułów.

GRÓDŹ RUFOWA

W grodzi rufowej umieszczono część mieszkalną, która składa się z kuchni, wyposażonej w stół, miejsce do gotowania i - oczywiście - śmietnik. Poza kuchnią w module tym znajdują się również indywidualne kabiny mieszkalne z iluminatorami, krzesłami i łóżkiem. Obok przewidziano miejsce na toaletę z WC, prysznicem i wanną. Powyżej zlokalizowano moduł próżniowy w kształcie pierścienia, zawierający główny napęd i zbiorniki z paliwem. Na zewnątrz jest również antena komunikacyjna, radary pomocne przy dokowaniu oraz sensory optyczne. W środku umieszczono tunel łączący część roboczą stacji z dokami. Ponadto Mir posiada również rdzeń produkujący energię elektryczną oraz systemy: kontroli temperatury, podtrzymania życia na stacji, komunikacyjne i napędowy, a także komputer pokładowy.

MODUŁ MIR

Mir jest środkową częścią stacji i stanowi jej rdzeń. Wystrzelono go bez załogi w lutym 1986 r. Składa się z 4 części - do pracy, ćwiczeń, przeładunku i pokoju zebrań. Część przeładunkową dodano, aby zabezpieczyć odpowiednią liczbę portów do dokowania kolejnych modułów. Zbudowano ją z 4 koncentrycznie rozmieszczonych doków, umieszczonych na kuli. Część przeznaczona do pracy zawiera dwa koncentrycznie umieszczone cylindry oraz 3 baterie słoneczne. Znajdują się w niej moduły mieszkalne oraz część operacyjna. W modułach mieszkalnych zadbano o stworzenie domowej atmosfery, używając pastelowych barw i stosując mikrograwitację. Podłogę przykryto zielonym dywanem. Część operacyjna natomiast zawiera systemy monitoringu i dowodzenia rdzeniem. Pozwala ona zarządzać całością kompleksu, jakim jest Mir. Moduł ten wyposażony jest również w stację pilotażu i część medyczną.

MODUŁ ASTROFIZYCZNY KVANT-1

Został on umieszczony przy dokach. Służy do obserwacji aktywnych galaktyk, pulsarów i gwiazd neutronowych. Dane zbierane są w formie widm elektromagnetycznych oraz promieniowania X. Kvant-1 został uzupełniony również o zestaw, pozwalający na prowadzenie badań biotechnologicznych.

MODUŁ KVANT-2

Jest on przeznaczony do prowadzenia eksperymentów biologicznych i obserwacji Ziemi. Ponadto zawiera 2 baterie słoneczne, zapasy wody, tlenu narzędzia i elektronikę.

MODUŁ TECHOLOGII KRYSTALICZNEJ

Przystosowano go do prac badawczych nad nowymi technologiami produkcji materiałów oraz materiałami "kosmicznymi". Zawiera również 2 baterie słoneczne i własny moduł dokujący, przeznaczony dla stacji orbitalnej.

Sprzęt i zapasy dostarczane są na Mira za pomocą promów Sojuz oraz Progress, które przywożą również nową załogę. Na stacji Mir dokują również promy kosmiczne Atlantis.

Początkowo Mir był wykorzystywany tylko przez załogi rosyjskie, jednak po negocjacjach w 1980 r. rozpoczął się nowy etap w "zasiedleniu" tego kosmicznego laboratorium. Począwszy od roku 1995 na pokładzie Mira zaczęli "gościć" również kosmonauci amerykańscy. Niestety, w związku z 2 ostatnimi wypadkami i ich późniejszymi konsekwencjami plan wykorzystania Mira do 2002 r. prawdopodobnie ulegnie zmianie. Wróćmy jednak do tego, co ostatnio wydarzyło się na Mirze.

23 lutego 1997 r. na pokładzie stacji wybuchł pożar. Zapalił się jeden z generatorów tlenu w module Kvant-1. Na szczęście udało się go ugasić. Mimo obecności dwóch zadokowanych "Sojuzów" (każdy może pomieścić 3 osoby, a na pokładzie było ich wtedy 6), cała załoga znajdowała się części, z której miała dostęp tylko do jednego z nich. Wydarzenie to spowodowało, że rozpatrzono uwagi dotyczące zarówno ochrony przeciwpożarowej, jak i systemu podtrzymywania życia, do którego należą generatory tlenu.

Także statki "Sojuz" - według słów astronautów - nie należą do ich ulubionych pojazdów. W wywiadach udzielanych mass mediom, większość z nich nie wierzy w możliwość pilotowania "Sojuza" przez jedną osobę. Innym, poważnym zastrzeżeniem jest to, że statki te konstruowali inżynierowie, nie biorąc pod uwagę sugestii najbardziej zainteresowanych, czyli kosmonautów.

Drugi poważny wypadek, którego następstwa do dziś są widoczne, zdarzył się w czerwcu, w czasie dokowania statku "Progress". W efekcie został on poważne uszkodzony - nastąpiła utrata zasilania wskutek uszkodzenia baterii słonecznych. Ponadto w sierpniu pojawiły się kłopoty z komputerem. Później nastąpiła dalsza utrata energii, będąca wynikiem zmian w położeniu baterii słonecznych.

Inne problemy to rezultat ograniczonej łączności Mira z Ziemią, starego sprzętu (Mir jest na orbicie od ponad 11 lat) oraz kłopoty na ziemi, związane z wzajemną współpracą rosyjskiego MCC (Mission Control Center) i amerykańskiej NASA Houston MCC. Tak więc dalsze losy stacji, która przysparza coraz większych problemów, są do dzisiaj nieznane. W chwili gdy piszę te słowa został już wymieniony na Mirze komputer oraz częściowo naprawione baterie słoneczne. Pozostaje mieć nadzieję, że nie dojdzie do kolejnych wypadków.

Dziennik pokładowy Mira

Wystrzelenie Mira

19 lutego - 15 marca 1986 r.

Na początku Mir został wyniesiony zaledwie na wysokość 235 km. Następnie za pomocą głównych silników został wprowadzony na orbitę 330 km.

Główna Ekspedycja Mira nr 1 (Główna Ekspedycja Saljuta 7 nr 6)

Leonid Kizim, Vladimir Solovyov

Kizirn and Solovyov byli na pokładzie Mira 2 razy (52 dni i 21 dni) rozdzieleni wizytą na Saljucie 7 (51 dni).

Mir został pozbawiony załogi od 16 czerwca 1986 r. do 7 lutego 1987 r.

Główna Ekspedycja Mira nr 2

5 lutego - 30 czerwca 1987 r.

Yuri Romanenko, Alexandr Laveikin

Kvant został wystrzelony i przymocowany do Mira w kwietniu. Romanenko i Laveikin odbyli wędrówkę w kosmosie, by usunąć ciała obce przed zadokowaniem modułu "na stałe".

Kvant rozpoczął w czerwcu obserwacje astronomiczne od badania Supernowej 1987a w Wielkim Obłoku Magellana.

Główna Ekspedycja Mira nr 2b

22 czerwca - 29 grudnia 1987 r.

Yuri Rornanenko, Alexandr Alexandrov

Romanenko powrócił na Mira po odlocie Laveikina w "Sojuz-TM 2" i był w nim 336 dni.

Główna Ekspedycja Mira nr 3

21 grudnia 1987 r. - 21 grudnia 1988 r.

Vladimir Titov, Musa Manarov

Titov i Manarov spędzili 366 dni na orbicie, ustanawiając nowy rekord. We wrześniu dołączył do nich dr Valeri Polyakov, który kontrolował stan zdrowia Titova i Manarova podczas ich pobytu w ostatnich miesiącach w kosmosie.

Główna Ekspedycja Mira nr 4

26 listopada 1988 r. - 27 kwietnia 1989 r.

Alexandr Volkov, Sergei Krikalev, Valeri Polyakov

Polyakov pozostał na Mirze, kiedy Titov i Manarov wrócili na Ziemię. Ogółem spędził w kosmosie 242 dni.

Od 27 kwietnia 1989 r. do 5 września 1989 r. na Mirze nie było załogi. Przez ten czas astronomowie na Ziemi używali przyrządów na Kvancie do obserwacji Supernova 1987a oraz ponad 70 innych obiektów.

Główna Ekspedycja Mira nr 5

5 września - 19 lutego 1990 r.

Alexander Vlktorenko, Alexander Serebrov

Kvant 2 został wystrzelony 26 listopada, natomiast operację dokowania zakończono 8 grudnia. Podczas konferencji prasowej Vlktorenko i Serebrov stwierdzili, że zyski z wyprodukowania 297 gr półprzewodnika z arsenku galu pozwoliły na pokrycie kosztów misji.

Główna Ekspedycja Mira nr 6

11 lutego - 9 sierpnia 1990 r.

Anatoli Solovyov, Alexandr Balandin

Długo oczekiwany moduł Kristall przycumował do Mira 10 czerwca i 11 czerwca został umieszczony naprzeciwko Kvanta 2. Przywróciło to całemu kompleksowi symetrię, która była zachwiana od grudnia 1989 r.

Główna Ekspedycja Mira nr 7

1 sierpnia - 10 grudnia 1990 r.

Gennadi Manakov, Gennadi Strekalov

Główna Ekspedycja Mira nr 8

2 grudnia 1990 r. - 26 maja 1991 r.

Viktor Afanaseyev, Musa Manarov

Główna Ekspedycja Mira nr 9

18 maja - 11 października 1991 r.

Anatoli Artsebarski, Sergei Krikalev

Między 19 a 27 czerwca na zewnątrz modułu Kvant została zamontowana antena.

Odrobinę zamieszania w "codziennym życiu" Mira spowodował zamach na Michaiła Gorbaczowa.

Główna Ekspedycja Mira nr 10

2 października 1991 r. - 25 marca 1992 r.

Alexandr Volkov, Sergei Krilcalev

Krikalev zmienił Artsebarskiego na pokładzie Mira, czas jego pobytu wynosił 320 dni.

Główna Ekspedycja Mira nr 11

17 marca - 10 sierpnia 1992 r.

Alexander Vlktorenko, Alexandr Kaleri

B. Chenok - w imieniu NPO Energia - stwierdził, że 6-letni Mir powinien przez 2 miesiące funkcjonować bez załogi.

Główna Ekspedycja Mira nr 12

27 czerwca 1992 r. - 2 lutego 1993 r.

Anatoli Solovyov, Sergei Avdeyev

Główna Ekspedycja Mira nr 13

24 stycznia - 22 czerwca 1993 r.

Gennadi Mankov, Alexandr Poleshchuk

Główna Ekspedycja Mira nr 14

1 czerwca 1993 r. - 14 stycznia 1994 r.

Vasili Tsibliyev, Alexandr Serebrov

Główna Ekspedycja Mira nr 15

8 stycznia - 9 czerwca 1994 r.

Viktor Afanaseyev, Yuri Usachyov, Valeri Polyakov

Główna Ekspedycja Mira nr 16

1 czerwca - 4 listopada 1994 r.

Yuri Malenchenko, Talgat Musabayev, Valeri Polyakov

Polyakov na pokładzie Mira z 16-osobową załogą. Planowany pobyt to 15 miesięcy.

Główna Ekspedycja Mira nr 17

4 listopada 1994 r.

Alexandr Vlktorenko, Elena Kondakova, Valeri Polyakov

Kondakova jest pierwszą kobietą, która przebywała na Mirze. Polyakov pozostał na pokładzie i w styczniu ustanowił nowy rekord.

Niestety, na tym kończą się znalezione przeze mnie w Sieci zapiski. Dalszego ciągu możecie poszukać sami pod podanymi adresami:

http://space.magnificent.com

http://mir.irisz.hu/

http://shuttle.nasa.gov/sts-71/orbit/mir/mirinfo.html

http://www.osf.hq.nasa.gov/mir/

http://www.osf.hq.nasa.gov/shuttle/futsts.html


Zobacz również