Stara gwardia górą, czyli płyty do P4

Zamieszanie na rynku płyt głównych nie ma końca. Gwiazdy równie szybko rozbłyskują, jak gasną. VIA, która miała podbić rynek do P4, jest teraz w defensywie, SiS dopiero wprowadza pierwsze egzemplarze swojej nowej tajnej broni.

Zamieszanie na rynku płyt głównych nie ma końca. Gwiazdy równie szybko rozbłyskują, jak gasną. VIA, która miała podbić rynek do P4, jest teraz w defensywie, SiS dopiero wprowadza pierwsze egzemplarze swojej nowej tajnej broni.

Choć mniej więcej jeszcze rok temu wydawało się, że Intel przegrywa z konkurencją wyścig w kategorii chipsetów do Pentium 4, to druga połowa 2002 r. i początek 2003 r. wyraźnie wskazują, że gigant się przebudził. Jak często bywa w takich wypadkach, przebudzenie okazało się bardzo bolesne dla mniejszych producentów, którzy gwałtownie stracili z trudem budowaną pozycję rynkową.

Prawda jednak jest nieubłagana - zdecydowana większość testowanych przez nas nowych płyt głównych wykorzystuje chipset i845PE, spora grupa opiera się na nieco starszych i845G/GE. Na rynek zaczynają szturmem wchodzić najnowsze konstrukcje, z chipsetem E7205, znanym do tej pory pod nazwą Granite Bay. Zwłaszcza ten ostatni cios Intela może być dla konkurentów bolesny - Granite Bay zbiera świetne recenzje (jak się okazało w naszym teście - całkowicie uzasadnione) i może na wiele najbliższych miesięcy stać się podstawą do konstruowania większości zaawansowanych płyt głównych dla wymagających użytkowników.

Powyższych stwierdzeń najlepiej dowodzi czysta statystyka: w obecnym zestawieniu opisujemy 21 płyt głównych, z których tylko cztery opierają się na chipsetach producentów innych niż Intel. W trzech płytach pojawia się SiS 648, a tylko w jednej - VIA P4X400A. SiS najwięcej nadziei na przyszłość pokłada w nowej konstrukcji, SiS 655, która debiutuje na rynku i ma dwukanałowy kontroler pamięci DDR, podobnie jak m.in. Granite Bay. Musimy jednak poczekać jeszcze kilka miesięcy, aby przekonać się, czy ten chipset odniesie rynkowy sukces. Jeśli chodzi o układy VIA do Pentium 4, to mimo dobrej wydajności nie znajdują obecnie uznania producentów, w związku z czym są stosowane przede wszystkim w płytach głównych, które produkuje właśnie VIA.

Tajniki Granite Bay

Ponieważ płyty główne z tym chipsetem dopiero od niedawna można kupić, konieczne są pewne wyjaśnienia dotyczące ich wspólnych cech konstrukcyjnych. Przede wszystkim po raz pierwszy w historii chipsetów do Pentium 4 zastosowano 2-kanałowy kontroler pamięci DDR. Podobne rozwiązania są dobrze znane z procesorów AMD - stosuje je np. NVIDIA w chipsetach nForce2. Oznacza to, że stosując standardowe moduły DDR266 - bo szybszych Granite Bay oficjalnie nie obsługuje - można osiągnąć maksymalną przepustowość pamięci na poziomie 4,2 GB/s. Odpowiada to dokładnie wymogom procesora P4, współpracującego z szyną systemową taktowaną z częstotliwością 533 MHz. Dla porównania: jednokanałowy kontroler pamięci, współpracujący z pamięciami DDR266, daje przepustowość na poziomie zaledwie 2,1 GB, czyli dużo niższym niż wymogi procesora. Z tego powodu Granite Bay już na tym etapie jest potencjalnie dużo szybszy niż starsze rozwiązania, np. i845PE. Inne cechy charakterystyczne to m.in. obsługa najnowszych standardów AGP 8X i USB 2.0.

Wprawdzie oficjalna nazwa tego chipsetu - E7205 - sugeruje, że jest przeznaczony do wydajnych stacji roboczych i serwerów, ale już powyższa krótka charakterystyka pokazuje, że dysponuje bardzo atrakcyjnym potencjałem dla wszystkich wymagających użytkowników.

Trendy i tendencje

Co kilka miesięcy pojawia się kilka płyt głównych, które zwłaszcza bogatym wyposażeniem i funkcjonalnością wybijają się ponad przeciętną. Oczywiście po krótkim czasie reszta producentów osiąga ten sam poziom, a klienci zaczynają oczekiwać, że pewne elementy wyposażenia standardowo staną się częścią każdej płyty głównej. Na jakim etapie jesteśmy dziś?

Akcja rozwija się w dwóch kierunkach. Pierwszy to oczywiście stałe zwiększanie wydajności rozwiązań, szczególnie przepustowości pamięci i interfejsów twardych dysków. Stąd m.in. coraz większa popularność SerialATA, choć żaden producent nie zdecydował się na zaprojektowanie płyty głównej wyłącznie z tym kontrolerem. Trzeba też pamiętać, że na razie obsługa SerialATA nie jest wbudowana w żaden chipset, a zewnętrzne kontrolery do przesyłu danych wykorzystują magistralę PCI, współdzieloną z wieloma innymi komponentami.

Z drugiej strony, wyraźna jest tendencja do nieustannego integrowania coraz większej liczby elementów z płytą główną. W przeciwieństwie do dawnych prób w tym zakresie, obecnie te dodatkowe komponenty - np. układy graficzne, sieciowe czy dźwiękowe - cechują się niezłą jakością i rozbudowanymi możliwościami. Przykładowo nie jest szczególnym zaskoczeniem, gdy na płycie głównej znajdziemy układ dźwiękowy potrafiący pracować w trybie 5.1, z cyfrowymi wejściami i wyjściami audio. Pojawią się też gigabitowe interfejsy sieciowe. Coraz większe jest też bogactwo złączy wszelkiego typu. USB 1.1 powoli odchodzi do lamusa, USB 2.0 staje się powszechnym standardem, przy czym na płycie często mamy do dyspozycji sześć, a czasami nawet dziesięć takich złączy. Do tego dochodzą interfejsy do czytników kart pamięci wszelkiego typu, porty pozwalające podłączać panele kontrolne itd.

Asus P4G8X Deluxe

Tylko płyta główna Asusa w naszym teście wykorzystywała najnowszy chipset Intela - E7205 (Granite Bay). Jedyna konkurentka, firmy DFI, okazała się uszkodzona, a płyta firmy Abit dotarła do naszego laboratorium już po ukończeniu testów. Możliwości nowego chipsetu, w połączeniu z ogólnie bogatym wyposażeniem płyty, wystarczyły do zajęcia pozycji lidera w obecnym zestawieniu 21 modeli. Jednocześnie jest to najlepsza płyta, jaką do tej pory w ogóle mieliśmy okazję testować. Co jednak ciekawe, płyta główna nie okazała się rekordzistką pod względem wydajności. W pewnej mierze powodem jest na pewno to, że identyczna konfiguracja testowa wszystkich modeli, z zastosowaniem jednego modułu pamięci, nie pozwoliła wykorzystać maksymalnej przepustowości pamięci, którą oferuje chipset. Płyta okazała się natomiast bezkonkurencyjna w kategorii możliwości. Obsługa aż 4 GB pamięci, obsadzanych w maksymalnie czterech gniazdach, pozwala myśleć o wykorzystaniu P4G8X Deluxe jako podstawy w bardzo skomplikowanych zastosowaniach. Także interfejs AGP 8X może się w przyszłości okazać przydatny, zwłaszcza że coraz więcej kart graficznych jest z nim zgodnych i producenci gier oraz aplikacji graficznych wkrótce powinni z tego zrobić użytek. Atrakcyjnym dodatkiem jest gigabitowy interfejs sieciowy. Wprawdzie ten standard, podobnie jak AGP 8X, dopiero musi się upowszechnić, ale możemy mieć pewność, że z płytą Asusa nie zostaniemy w tyle. Podobnie rzecz ma się z dyskami SerialATA - płyta dysponuje odpowiednim kontrolerem. W sumie w kategorii możliwości płyta otrzymała 7,3 punktu na 10 możliwych, o cały punkt więcej od najbliższego konkurenta.

Informacje

Asus Polska, http://www.asus.com.pl

Cena 950 zł

Asus P4PE

Asus utrzymuje wyśmienitą formę, o czym świadczy to, że zdobył nie tylko pierwsze, ale również drugie miejsce w zestawieniu, tym razem z nieco bardziej tradycyjnym, ale również doskonale przygotowanym modelem płyty głównej. Do jej zbudowania wykorzystano najpopularniejszy chyba obecnie chipset i845PE, który pozwala m.in. na współpracę z pamięciami DDR333. Daje to maksymalną przepustowość pamięci na poziomie 2,7 GHz. Wprawdzie nie jest to rozwiązanie tak zaawansowane, jak dwukanałowy kontroler DDR w najnowszym chipsecie E7205, ale pozwala procesorom Pentium 4 rozwinąć skrzydła. Płyta nadaje się świetnie do przetaktowywania procesorów. Sprzyja temu dokładna (co 1 MHz) regulacja taktowania szyny głównej, możliwość regulacji taktowania interfejsu AGP i magistrali PCI oraz wystarczająco wysoka górna granica napięcia, które można doprowadzić do procesora. Gdy dodamy do tego bardzo efektywne rozwiązanie monitorowania temperatury i pracy wentylatorów, wówczas widać wyraźnie, że przetaktowywanie na tej płycie to przyjemność. Sześć złączy USB 2.0, kontroler SerialATA czy zintegrowany interfejs sieciowy 10/100 Mb/s (oszczędzający jeden slot PCI) gwarantują, że można zbudować na podstawie tej płyty komputer do prawie dowolnych zastosowań. Jedynym ograniczeniem może się okazać maksymalna pojemność pamięci, którą możemy zainstalować: tylko 2 GB. Warto wspomnieć o długiej liście drobnych, ale niekonwencjonalnych rozwiązań, które odróżniają ten model od konkurentów. Jednym z nich jest POST Reporter, który w wypadku wykrycia ewentualnych błędów podczas startu komputera poinformuje o nich sygnałami głosowymi zamiast bezdusznego pikania. Inny mechanizm pozwala umieścić dowolne logo, które pojawiać się będzie zaraz po uruchomieniu komputera.

Informacje

Sirius Computers, tel. (33) 8235211, http://www.sirius.pl

Cena 870 zł


Zobacz również