Stary jak palmtop

Kiedy powstał pierwszy palmtop? Co potrafił? Jak prezentowali się jego następcy? Na to i wiele innych pytań odpowiadamy w tej skondensowanej historii komputerów naręcznych.

Kiedy powstał pierwszy palmtop? Co potrafił? Jak prezentowali się jego następcy? Na to i wiele innych pytań odpowiadamy w tej skondensowanej historii komputerów naręcznych.

Czy nie ciekawiło cię, jak długą drogę musiały przejść komputery naręczne, zanim stały się takie, jak obecnie? Jak wyglądał i co potrafił pierwszy na świecie palmtop? Oto skondensowana historia komputerów naręcznych.

HP 600LX był jednym z ostatnich składanych modeli tej firmy z wbudowaną klawiaturą. Wiele osób nadal żałuje, że to co zapoczątkował model HP 95LX nie jest kontynuowane...

HP 600LX był jednym z ostatnich składanych modeli tej firmy z wbudowaną klawiaturą. Wiele osób nadal żałuje, że to co zapoczątkował model HP 95LX nie jest kontynuowane...

Pod uwagę wzięliśmy tylko urządzenia wielkością i funkcjonalnością zbliżone do obecnych. Z tego powodu nie uznajemy za pierwszy palmtop Psion Organizera, gdyż wyglądem i funkcjami bardziej przypominał rozbudowany kalkulator. Powstał w roku 1984, ale dopiero Atari Portfolio i Poqet PC można nazwać pierwszymi palmtopami na świecie. Dziś nikt jednoznacznie nie orzeknie, który z nich był naprawdę pierwszy. Atari Portfolio miał klawiaturę składającą się z 63 klawiszy oraz ekran o rozdzielczości 240x60 pikseli. Gdy pracował w trybie tekstowym, mieścił 40x8 znaków. Wgrany do urządzenia system operacyjny to egzotyczny DIP-DOS 2.11 (zgodny z MS DOS 3.0). Ten historyczny komputer był "napędzany" procesorem 80C88, taktowanym z częstotliwością 4,9152 MHz. Obecnie, w dobie gigaherców, może bawić podawanie częstotliwości taktowania z dokładnością do kilku miejsc po przecinku. Pamięć również wywołać może uśmiech - RAM liczył jedynie 128 KB, z możliwością rozszerzenia do 1 MB. W 256-kilobajtowym ROM-ie zapisano takie aplikacje, jak arkusz kalkulacyjny zgodny z Lotusem 1-2-3, prosty edytor tekstów, organizer, książkę adresową, kalkulator i wspomniany system operacyjny. Rozmiarami Atari Portfolio przypominał kasetę wideo, czyli był dużo większy od obecnie produkowanych palmtopów.

... lukę tę wykorzystała Nokia tworząc hybrydę telefonu komórkowego i palmtopa z klawiaturą QWERTY.

... lukę tę wykorzystała Nokia tworząc hybrydę telefonu komórkowego i palmtopa z klawiaturą QWERTY.

Możliwościami zdecydowanie przewyższał go Poqet PC, który powstał również 1989 roku. Po pierwsze, miał szybszy procesor - 8 MHz, po drugie, dysponował pamięcią 640 KB, po trzecie, był dostarczany z systemem DOS 3.3, wreszcie po czwarte, wyposażono go w port PCMCIA (obecnie PC Card), przez który dziś do laptopów podłącza się moduły WLAN, Bluetooth i wiele innych. Wtedy współpracowała z nim jedynie karta sieciowa i modem, a częstym zastosowaniem było wykorzystanie PCMCIA jako portu do rozszerzeń pamięci. Ekran i układ graficzny pracowały w trybie CGA (640x200 pikseli) lub tekstowym. Poqet PC można było połączyć z pecetem łączem umieszczonym z tyłu obudowy. Podobne rozwiązanie zastosowano w produkcie Atari.

Pomyśleć tylko, że nawet dwa lata później wyprodukowany przez HP palmtop nie mógł się równać z Poqet PC! Mowa o HP 95LX, który również pracował z systemem DOS 3.3. Procesor NEC V20 5,37 MHz pozwalał na uruchamianie takich programów, jak arkusz kalkulacyjny czy edytor tekstu. Dane można było przechowywać w 512 KB lub 1 MB pamięci RAM, rozszerzanej kartami SRAM. Powiększenie pamięci o 2 MB nie stanowiło problemu, jednak dołożenie karty 4 MB wymagało już specjalnego sterownika. Te układy pamięci miały poważną wadę - po odłączeniu od palmtopa ich zawartość ulegała wymazaniu.

Pod względem wizualnym PalmOne Zire 31 nie różni się zbytnio od prekursora palmtopów z systemem Palm OS PalmPilota 1000, jednak w specyfikacji technicznej, różnice odkrywa się natychmiast.

Pod względem wizualnym PalmOne Zire 31 nie różni się zbytnio od prekursora palmtopów z systemem Palm OS PalmPilota 1000, jednak w specyfikacji technicznej, różnice odkrywa się natychmiast.

Model HP 95LX, tak jak Poqet PC, dysponował portem PCMCIA. Projektanci pomyśleli również o wbudowaniu IrDA i palmtop dzięki aplikacji REMCON mógł być wykorzystywany jako pilot do telewizora. Ekran wyświetlał 128x240 pikseli lub 16x40 znaków (w trybie tekstowym).

W tym samym 1991 roku firma Psion wprowadziła do sprzedaży swój pierwszy palmtop, model z serii 3. Zastosowano w nim system SIBO, który po wielu latach przeobraził się w EPOC, a następnie w Symbiana, stosowanego dziś w telefonach komórkowych.

Gruszek w popiele nie zasypywał również Apple, który w roku 1993 zaprezentował komputer naręczny o nazwie Newton MessagePad. Atari Portfolio, Poqet PC czy HP 95LX wyposażone były w klawiaturę, natomiast Newton jej nie miał. Aplikacje uruchamiało się, wybierając na dotykowym ekranie ikonę programu, a tekst można było wprowadzić dzięki systemowi rozpoznawania pisma. Podobnie odbywa się to w najnowszych palmtopach, ale dziś, chcąc napisać zdanie, każdą literę kreślimy na specjalnym polu, wtedy na ekranie pisało się całą sentencję, którą komputer rozpoznawał. System ten nie przetrwał w palmtopach, ponieważ był bardzo zawodny - w końcu o wiele łatwiej rozpoznać jedną literę niż cały wyraz, bo litery w połączeniu z innymi pisane są często różnie. Dla Polaków poważną wadą programu do rozpoznawania pisma firmy Partagraph International było to, że korzystał ze słownika wyrazów angielskich. Po odczytaniu wszystkich liter sprawdzał, czy napisane słowo występuje w języku angielskim, jeżeli nie, zamieniał je na najbardziej prawdopodobne. Dzięki temu radził sobie z wyrazami, które początkowo rozpoznał nieprawidłowo. Kłopot w tym, że gdy pisało się zdanie po polsku, program zawsze zmieniał rodzime wyrazy na przypominające je angielskie.

Najbardziej rozbudowany komputer kieszonkowy firmy Psion - Series 7 został już wycofany ze sprzedaży. Podobnie jednak, jak archaiczny Psion Series 3, ma nadal swoich wielkich zwolenników wymieniających się programami i prowadzących unikatowe strony internetowe.

Najbardziej rozbudowany komputer kieszonkowy firmy Psion - Series 7 został już wycofany ze sprzedaży. Podobnie jednak, jak archaiczny Psion Series 3, ma nadal swoich wielkich zwolenników wymieniających się programami i prowadzących unikatowe strony internetowe.

Za wydajną obsługę systemu odpowiadał procesor ARM 610 20 MHz. System i aplikacje przechowywane były w 4 MB pamięci ROM, a dane w wydzielonych 150 kilobajtach 640-kilobajtowego RAM-u. Do komunikacji z innymi urządzeniami mógł posłużyć port szeregowy lub IrDA.

W 1996 roku powstał US Robotics PalmPilot 1000, w którym zainstalowano system Palm OS 1.0. Właśnie ten model zapoczątkował całą serię sprzedawanych do dziś i nadal bardzo popularnych komputerów Palm. Trudno jednak nowy PalmOn Tungsten T5 z procesorem 416 MHz i 256 MB pamięci RAM porównywać z PalmPilotem 1000, w którym zamontowano procesor DragonBall 16 MHz, 128 KB (512 KB w wersji 5000) pamięci RAM i wyświetlacz o rozdzielczości 160x160. W ROM-ie zapisano znane i modernizowane do dziś aplikacje, takie jak Data Book, ToDo, Calculator oraz HotSync, pozwalający na wymianę danych pomiędzy pecetem a palmtopem. Dodawane oprogramowanie integrowało się, tak jak dzisiejsze, z najpopularniejszymi programami do planowania dnia, np. z ACT!

Dopiero w roku 1997 na rynku pojawił się pierwszy palmtop z systemem Microsoftu. Firma rozpoczęła prace nad Windows CE w 1992 roku (projekt WinPad), ale wówczas był to system zbyt wymagający, jak na możliwości przenośnych procesorów. W tym samym czasie pracowano nad prostym w obsłudze, bezprzewodowym urządzeniem do użytku domowego. Projekt nazwano Pulsar, ale i on, tak jak WinPad, został zawieszony. Oba wznowiono, kiedy pracę nad urządzeniem mobilnym powierzono grupie Pegasus. Programiści sięgnęli po rozwiązania Microsoftu przygotowane do maszyn 32-bitowych. Pierwsze poważne testy rozpoczęły się w 1995 roku. Wtedy też okazało się, że komputery kieszonkowe, które mają obsługiwać system Windows Pegasus, muszą dysponować ściśle określoną warstwą sprzętową. W 1996 roku Casio, Compaq, HP, LG, Nec i Phlips podpisały umowę, dzięki której mogły rozpocząć produkcję palmtopów z Windows CE. Wraz z systemem wgrywane były takie programy, jak Pocket Word, Pocket Excel, Pocket In-Box (klient poczty elektronicznej), Pocket Internet Explorer.

Pierwsze egzemplarze pojawiły się w sprzedaży w roku 1997, czyli osiem lat po Poqet PC - tak długa zwłoka w działaniu Microsoftu sprawiła, że przez wiele lat palmtopy z systemem tej firmy nie cieszyły się wielką popularnością.

Jednym z pierwszych był HP 300LX, wyposażony w procesor SH3 44 MHz, 2 MB RAM i 5 MB uaktualnianego ROM. Możliwość uaktualniania oprogramowania zawartego w pamięci ROM okazała się niezwykle ważna, kiedy zdano sobie sprawę z niedoskonałości Windows CE. Model HP 300LX miał ponadto monochromatyczny wyświetlacz o rozdzielczości 640x240 oraz porty PCMCIA, RS-232 i IrDA. Naturalnie palmtopy z Windows CE najlepiej współpracowały z systemem Microsoftu, instalowanym na pececie.

Ostatni warty wspomnienia "kamień milowy" w historii palmtopów to Jornada 420, pierwszy komputer naręczny z kolorowym ekranem.

Obecnie w sprzedaż palmtopów pod swoją marką zaangażowanych jest kilkadziesiąt firm. Komputery naręczne mają nawet procesory 600 MHz, a wyświetlacze pracują w trybie VGA. Ciekawe jednak, że głównych producentów tych urządzeń pozostaje kilku, a reszta firm projektuje tylko własną obudowę albo zmienia wyłącznie nazwę produktu.

Rozwój komputerów naręcznych przedstawia poniższy rysunek.


Zobacz również