Sterowniki i firmware - co należy wiedzieć

Dobry sprzęt to tylko połowa sukcesu. Zwiększenie funkcjonalności i wzrost wydajności wymaga stosowania najnowszych sterowników. Podpowiemy ci, jak przeprowadzić czynności aktualizacyjne, aby nie przysporzyły ci problemów.

Aktualizując sterowniki i wewnętrzne oprogramowanie urządzeń, można przyspieszyć działanie swojego sprzętu i usunąć ewentualne problemy. Jednak zdobycie odpowiednich wersji okazuje się niekiedy dość trudnym zadaniem. W szczególności starsze urządzenia takie jak drukarki lub urządzenia wielofunkcyjne sprawiają niekiedy problemy w Windows 8. Na domiar złego nie zawsze udaje się z miejsca ustalić, jakie wersje sterowników i firmware’u są wgrane do peceta stacjonarnego lub laptopa. W poniższym poradniku objaśniamy, w jakich sytuacjach nie obejdziesz się bez zaktualizowania wspomnianego oprogramowania. Opisujemy sposób wykonania tej czynności i przedstawiamy pomocne narzędzia. Radzimy, jak zwiększyć możliwości swojego sprzętu poprzez wgranie najnowszej wersji sterowników lub oprogramowania układowego.

Które aktualizacje są niezbędne

W wypadku większości podzespołów sprzętowych wystarczy aktualizowanie za pomocą wbudowanej funkcji Windows Update. Ingerencja użytkownika jest konieczna dopiero wtedy, gdy na ekranie pojawiają się komunikaty sygnalizujące problemy. Jednak niektóre urządzenia mogą wymagać twojej inicjatywy. Wówczas musisz własnoręcznie szukać odpowiednich wersji sterowników i oprogramowania układowego (firmware’u).

Kiedy aktualizowanie jest absolutnie konieczne. W wypadku kart graficznych należy aktualizować sterowniki w regularnych odstępach czasu. Zaktualizowane wersje tego oprogramowania wprowadzają nowe opcje konfiguracyjne i zapewniają wyższą wydajność w grach ze złożoną grafiką. Równie istotne okazuje się częste aktualizowanie oprogramowania układowego w routerze, bo w ten sposób usuniesz ujawnione luki i niedociągnięcia w zabezpieczeniach urządzenia. Ponadto nie obejdziesz się bez aktualizacji po ponownym zainstalowaniu systemu operacyjnego. Przede wszystkim w urządzeniach wielofunkcyjnych wewnętrzny sterownik Windows nie zapewnia pełnego zestawu funkcji oferowanych przez kombajn.

Kiedy aktualizowanie jest zalecane. Gdy zaobserwujesz spadek wydajności dysku twardego, dysku SSD lub wbudowanego napędu, możesz przywrócić jego pierwotne osiągi poprzez wgranie najnowszej wersji oprogramowania układowego. W niektórych wypadkach zaleca się zaktualizować nie tyle firmware samego podzespołu sprzętowego, co firmware jego układu kontrolera. Aktualizację wewnętrznego oprogramowania aparatu cyfrowego warto przeprowadzić wtedy, gdy brakuje ci jakiejś funkcji.

Aktualizowanie w razie komunikatów awaryjnych. Wiele podzespołów sprzętowych nie wymaga aktualizowania lub działa przez cały czas bez zarzutu, wykorzystując zwyczajne aktualizacje dokonywane przez system Windows. W tym wypadku trzeba wkraczać do akcji tylko wtedy, gdy zgłaszają jakieś nieprawidłowości, wyświetlając komunikaty w obszarze powiadomień. Do wspomnianych urządzeń należą m.in. niektóre składniki sieciowe, karty dźwiękowe i telewizyjne, a także urządzenia wprowadzania danych takie jak myszy.

Narzędzia do aktualizowania sterowników i firmware’u

Podzespoły komputera, urządzenia peryferyjne i służące do wprowadzania danych przeważnie nie zgłaszają, że są dostępne nowsze wersje sterowników lub oprogramowania układowego. Dlatego ustalanie co jakiś czas, które z nich wymagają zaktualizowania okazuje się uciążliwym przedsięwzięciem. Niektórzy producenci komputerów stacjonarnych i laptopów (np. Asus, Dell, Lenovo, Samsung i Sony) starają się ułatwić użytkownikom to zadanie, udostępniając specjalne narzędzia aktualizujące. Na przykład w najnowszych systemach Della z zainstalowanym Windows 8 trzeba przywołać aplikację My Dell, aby dostać się na stronę internetową ze sterownikami dostosowanymi do danego modelu komputera. Tu wystarczy zainicjować procedurę sprawdzania sterowników, aby uzyskać listę elementów wyznaczonych do pobrania.

Jeżeli masz komputer, którego producent nie zapewnia takiej aplikacji aktualizującej, możesz skorzystać z alternatywnego oprogramowania. Większość takich narzędzi jest dostępnych bezpłatnie. Listę akcesoriów tego rodzaju zamieszczamy w tabeli.

Akcesoria do sterowników i firmware’u
Program Opis Systemy Internet
CCleaner Narzędzie do porządkowania systemu i dysków twardych Windows XP, Vista, 7, 8 www.piriform.com/ccleaner
CrystalDiskInfo Narzędzie do analizowania twardego dysku Windows XP, Vista, 7, 8 http://crystalmark.info/software/CrystalDiskInfo/index-e.html
Double Driver Menedżer sterowników Windows XP, Vista, 7 www.boozet.org/dd.htm
Driver Detective Menedżer sterowników Windows XP, Vista, 7, 8 www.drivershq.com
DriverEasy Menedżer sterowników Windows XP, Vista, 7, 8 www.drivereasy.com
Driver Fusion Specjalne narzędzie do obsługi sterowników Windows XP, Vista, 7, 8 http://treexy.com/products/driver-fusion
Driver Genius Narzędzie do poszukiwania sterowników Windows XP, Vista, 7, 8 http://drivergeniusprofessional.com
Driver Magician Menedżer sterowników Windows XP, Vista, 7, 8 www.drivermagician.com
DriverMax Menedżer sterowników Windows XP, Vista, 7, 8 www.drivermax.com
SlimDrivers Free Menedżer sterowników Windows XP, Vista, 7, 8 https://www.slimwareutilities.com/slimdrivers.php
Speccy Narzędzie do analizowania systemu Windows XP, Vista, 7, 8 www.piriform.com/speccy

Narzędzia firm trzecich działają w podobny sposób do aplikacji udostępnianych przez producentów sprzętu. Najpierw badają stan zainstalowanych sterowników i sprawdzają ich wersje. Wyświetlają wyniki w postaci listy lub tabeli. Za jej pomocą łatwo ustalisz, które podzespoły sprzętowe lub urządzenia mogą wymagać wymiany sterowników na nowsze.

W każdym razie nie należy od razu przystępować do aktualizowania sterowników. Zamiast tego zacznij od utworzenia punktu przywracania. Dzięki temu uzyskasz możliwość odtworzenia poprzedniego stanu systemu Windows na wypadek, gdyby aktualizacja nie przebiegła zgodnie z oczekiwaniami. Oprócz tego trzeba zapoznać się z informacjami dołączonymi do plików aktualizacyjnych i dowiedzieć się, co wnosi nowa wersja oprogramowania. Gra jest warta świeczki tylko w sytuacji, gdy przynosi użytkownikowi zauważalne korzyści. Ponadto sprawdź wersję sterownika proponowaną przez narzędzie aktualizujące. Niekiedy są dostępne jeszcze nowsze wersje w witrynie internetowej producenta sprzętu. Poszukując sterowników za pomocą wyszukiwarki Google, trafisz zapewne na adresy stron z oprogramowaniem. Potraktuj je z należytą dozą ostrożności. Większość takich witryn służy tylko jako platforma reklamowa. Zamiast dostarczać odwiedzającym wymaganego oprogramowania, próbują instalować podejrzane narzędzia do skanowania systemu, które nie przynoszą żadnych korzyści. Chcąc zdobyć najnowsze, stabilne wersje sterowników, należy za każdym razem udawać się do witryny producenta. To jedyny adres, na którym można polegać.

W odróżnieniu od menedżerów aktualizacji sterowników nie ma specjalnych narzędzi, które sprawdzają wszystkie urządzenia i podzespoły sprzętowe pod kątem wersji firmware’u. Za to wiele nowoczesnych modeli routerów potrafi samodzielnie pobierać i wgrywać najnowsze aktualizacje swojego oprogramowania układowego lub przynajmniej powiadamia użytkownika, gdy na oficjalnej stronie w internecie pojawi się nowa wersja. Oprócz tego producenci zapewniają specjalne narzędzia do aktualizowania swojego sprzętu. Przed rozpoczęciem tej czynności należy także w tym wypadku utworzyć punkt przywracania.


Zobacz również