Trójkąt idealny?

Procesor, pamięć, chipset - dopiero określenie tych trzech elementów pozwala zdefiniować charakter komputera. Jeśli chcesz mieć pewność, że ten charakter będzie ci odpowiadał, powinieneś poświęcić nieco czasu na przyjrzenie się możliwym kombinacjom.

Procesor, pamięć, chipset - dopiero określenie tych trzech elementów pozwala zdefiniować charakter komputera. Jeśli chcesz mieć pewność, że ten charakter będzie ci odpowiadał, powinieneś poświęcić nieco czasu na przyjrzenie się możliwym kombinacjom.

O tym, że nie tylko procesor decyduje o ogólnej wydajności komputera, wiadomo dość powszechnie. Wiele osób doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że np. w grach duże znaczenie ma szybka karta graficzna, w aplikacjach biurowych przydaje się sporo pamięci oraz szybki twardy dysk itd. Wszystkie te stwierdzenia są słuszne, jednak taka prawda nie jest pełna.

Jednym z najważniejszych, a zarazem najbardziej tajemniczych elementów, wpływających nie tylko na wydajność, ale także na stabilność pracy komputera, jest dobór odpowiedniej kombinacji procesora, chipsetu i pamięci. Mówiąc o pamięciach, nie mamy na myśli ich pojemności, lecz parametry pracy: taktowanie, czas dostępu, współczynnik CAS (opóźnienia). Dopiero te trzy podzespoły można traktować jako prawdziwe serce komputera. Jak to z sercem bywa, wystarczy, że jeden podzespół nieco szwankuje, żeby cały organizm dostał poważnej zadyszki.

Zwykle największą uwagę przykładamy do parametrów procesora - jego typu i taktowania. Gigaherce traktujemy jako synonim dobrej wydajności. Wykorzystują to producenci komputerów, zwłaszcza sprzedawanych masowo w centrach handlowych. Taktowanie procesora jest bardzo eksponowane, natomiast informacje o typie zastosowanej pamięci i chipsecie - sprytnie ukryte lub producent w ogóle ich nie podaje. Tymczasem różnice wydajności podobnie taktowanych procesorów, które współpracują z różnymi chipsetami i różnymi rodzajami pamięci, mogą sięgać nawet kilkudziesięciu procent!

Dlatego postanowiliśmy sprawdzić dokładnie, w jaki sposób różne kombinacje tego samego procesora i odmiennych płyt głównych oraz pamięci wpływają na pracę komputera. Najważniejsze pytanie brzmi oczywiście: czy warto dodatkowo płacić za lepszą płytę główną i lepszą pamięć? Aby test był bardziej przydatny, postanowiliśmy przeprowadzić go z mocnym i dosyć drogim procesorem Pentium 4 2,4 GHz oraz dużo bardziej dostępnym Celeronem 2,4 GHz. Jak widać, w tym miesiącu analizie została poddana platforma do procesorów Intela - za miesiąc zaś podobne eksperymenty przeprowadzimy z procesorami AMD.

Oprócz dwóch procesorów (a właściwie trzech, o czym za chwilę) w teście wykorzystaliśmy cztery płyty główne z chipsetami: i845, i848, i865, i875. Jak widać, uwzględniliśmy w wyborze konstrukcje od względnie najprostszych do bardzo zaawansowanych. Celowo pominęliśmy chipsety firmy SiS, które wprawdzie są bardzo interesujące, ale próbki trafiające do redakcji to jedne z niewielu egzemplarzy w ogóle dostępnych w Polsce.

Wydajność (Pentium 4 2,4 GHz (FSB=800 MHz, HT)

Wydajność (Pentium 4 2,4 GHz (FSB=800 MHz, HT)

Teraz obiecane wyjaśnienie dotyczące procesorów. Zastosowaliśmy dwie wersje Pentium 4 2,4 GHz. Jedna z nich obsługuje magistralę systemową 800 MHz i wykorzystuje wielowątkowość, druga zaś przeznaczona jest do magistrali 533 MHz i wielowątkowości nie obsługuje. Zdecydowaliśmy się na taki krok z dwóch powodów, po pierwsze, obydwie wersje procesora wciąż są w sprzedaży i warto znać ewentualne różnice. Po drugie, niektóre kombinacje chipsetu i pamięci nie są możliwe z jednym procesorem, a są możliwe z drugim. To też cenna wskazówka dla kupujących komputer w sklepie, pozornie ta sama nazwa, procesor Pentium 4 2,4 GHz, może oznaczać dwie zupełnie różne jednostki. Na nieszczęście dla kupującego, bardzo często oznacza wciąż wariant z magistralą 533 MHz.

Aby pokazać skalę różnic, zanim jeszcze przedstawimy dokładną analizę wyników, wystarczy powiedzieć, że najszybszy zestaw z procesorem Pentium 4 2,4 GHz (z FSB 800 MHz) był o 58 procent szybszy od najwolniejszego zestawu z procesorem Pentium 4 2,4 GHz (z FSB 533 MHz). Różnica kolosalna, biorąc pod uwagę, że w sklepie obydwa zestawy mogłyby zyskać lakoniczną etykietę "Pentium 4 2,4 GHz!". Nawet jeśli porównamy tylko procesory z magistralą 800 MHz, to również najszybszy zestaw jest szybszy o 34 procent od najwolniejszego. Widać więc bardzo wyraźnie, że od właściwego wyboru kompletnej platformy zależy, czy w rezultacie będziesz usatysfakcjonowany. Decydując się na oszczędności podczas doboru płyty głównej czy pamięci, powinieneś mieć świadomość ewentualnych strat w wydajności.

Wybór, ale jaki?

Skoro już wiesz, że kupując komputer z procesorem Pentium 4 lub Celeron, powinieneś również wybrać chipset i rodzaj pamięci, warto krótko naszkicować dostępne opcje. Okazuje się, że znowu Intel zdominował rynek chipsetów do swoich procesorów. Dlatego przede wszystkim na układach tego producenta skupimy uwagę, ale wskażemy również inne możliwości.

Zdecydowanie najprostszym z dostępnych obecnie chipsetów jest i845 w kilku odmianach (ze zintegrowaną grafiką lub bez). Jest to propozycja przeznaczona do tanich komputerów. Ponieważ została wprowadzona na rynek już jakiś czas temu, nie obejmuje swoją funkcjonalnością najnowszych zdobyczy techniki. Niedostatków jest kilka, a każdy z nich znaczący. Przede wszystkim chipset i845 ma jednokanałowy kontroler pamięci DDR, co z góry stawia go w niezbyt dobrej pozycji w stosunku do licznych rywali. Ponadto nie obsługuje najnowszych procesorów z magistralą systemową 800 MHz, więc praktycznie nie nadaje się do najbardziej wydajnych komputerów. Do tego dochodzi brak wbudowanego kontrolera Serial ATA i kilka pomniejszych braków. Oczywiście wielką zaletą pozostaje niska cena, która pozwala producentom oferować tanie serie komputerów z Pentium 4.


Zobacz również