Ukryte ryzyko sekurytyzacji

Proces sekurytyzacji hipotek subprime poprzez instrument finansowy CDO - collateralized debt obligation, czyli zabezpieczony skrypt dłużny - był jednym z głównych powodów obecnego globalnego kryzysu. Jak ten instrument działa i co zadecydowało o jego karierze?

Warto na wstępie zaznaczyć, że na początku obecnej dekady stworzono wiele innowacyjnych instrumentów finansowych o podobnie wysokim profilu ryzyka. Straty na rynkach akcji po pęknięciu spekulacyjnej bańki internetowej spowodowały wzrost zainteresowania instrumentami dłużnymi, a niskie stopy procentowe w latach 2000-2004 wywołały gwałtowny wzrost popytu na instrumenty dłużne o większej stopie zwrotu niż stopa zwrotu na dostępnych rządowych obligacjach skarbowych.

La dolce vita

Lata 90. w Stanach Zjednoczonych były okresem niemal ciągłego wzrostu gospodarczego i rozwoju technologicznego. Amerykanie uwierzyli, że taki stan będzie trwał wiecznie, więc pęknięcie spekulacyjnej bańki internetowej w 2000 r. było dla nich szokiem. Aby uchronić rodzimą gospodarkę przed całkowitym załamaniem, przewodniczący amerykańskiego banku centralnego, Alan Greenspan, rozpoczął proces agresywnego cięcia stóp procentowych, dzięki któremu efektywna stopa dyskontowa spadła z ponad 7% w 2000 r. do poniżej 1% cztery lata później. Obniżające się stopy procentowe miały wpływ na mniejszy zwrot na amerykańskich obligacjach skarbowych, co skłoniło wielu inwestorów do rozglądania się za bardziej rentownymi instrumentami. Ponieważ rynek akcji wciąż odrabiał straty na akcjach spółek internetowych, coraz więcej inwestorów zaczęło się z ciekawością przyglądać rynkowi instrumentów dłużnych.

Inżynieria finansowa

Równolegle z obniżką stóp procentowych rozwijał się proces innowacji finansowych, w tym właśnie CDO.

CDO jest produktem strukturyzowanym składającym się z puli papierów wartościowych zabezpieczonych pewnymi aktywami. Tymi aktywami mogą być papiery wartościowe zabezpieczone hipotecznie, bankowe pożyczki korporacyjne albo nawet transakcje na pochodnych instrumentach kredytowych, takie jak transakcje swapowe.

Sam CDO jest podzielony na kilka transz reprezentujących różnorodne stopnie jakości kredytu. Na przykład najwyższa transza CDO reprezentuje najwyższą jakość kredytu, posiada najwyższe zabezpieczenie i, co się z tym wiąże, generuje najniższą stopę zwrotu. Niższe transze CDO reprezentują niższą jakość kredytu, mają niższe zabezpieczenie i dlatego generują wyższe stopy procentowe wypłat. Jest to bardzo prosty mechanizm kompromisu, który rekompensuje niższą stopę zwrotu lepszym profilem ryzyka.


Zobacz również