Umowy zawierane przez freelancerów cz. II

Kolejnym typem umowy powszechnie zawieranej przez twórców jest umowa zlecenia. Poniżej przedstawiam jej najbardziej charakterystyczne cechy.

Kolejnym typem umowy powszechnie zawieranej przez twórców jest umowa zlecenia. Poniżej przedstawiam jej najbardziej charakterystyczne cechy.

Umowa zlecenia

Reguluje ją art. 734 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przez umowź zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje siź do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Należy zaznaczyć, że umowy zawierane w obrocie przez autorów przeważnie nie polegają na zobowiązaniu siź przez nich do dokonywania czynności prawnych, ale do odpłatnego świadczenia usług.

Jednakże zgodnie z art. 750 kc do takich umów stosuje siź odpowiednio przepisy o zleceniu. W odróżnieniu do umowy o dzieło, umowa zlecenia nie wymaga, aby starania przyjmującego zamówienia doprowadziły do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, którym może być rysunek, piosenka itp. Umowa zlecenia nie akcentuje tego rezultatu jako koniecznego do osiągniźcia, zatem kładzie nacisk nie na sam wynik (jak w umowie o dzieło), lecz starania w celu osiągniźcia tego wyniku.

Dlatego prawnicy określają umowź zlecenia jako umowź starannego działania.

Wynagrodzenie

Zlecenie może być odpłatne lub nieodpłatne. Zasadą jest odpłatność zlecenia, bowiem jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał siź wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy siź wynagrodzenie. Jeżeli z kolei nie umówiono siź o wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy. Ponieważ jest to pojźcie bardzo ocenne, praktycznie w każdej umowie zlecenia wysokość wynagrodzenia należnego zleceniobiorcy powinna być jednoznacznie określona. Co istotne - wynagrodzenie należy się przyjmującemu dopiero po wykonaniu zlecenia, chyba że co innego wynika z umowy lub z przepisów szczególnych.

Zwrot wydatków

Zleceniodawca powinien zwrócić zleceniobiorcy wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia, wraz z odsetkami ustawowymi; powinien również zwolnić przyjmującego zlecenie od zobowiązań, które ten w powyższym celu zaciągnął w imieniu własnym.

Osobiste wykonanie zlecenia

Zleceniobiorca powinien wykonać zlecenie osobiście. Możliwość powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej zachodzi tylko wtedy, gdy to wynika z umowy lub ze zwyczaju albo gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności. W wypadku takim obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie dającego zlecenie o osobie i o miejscu zamieszkania swego zastźpcy i w razie zawiadomienia odpowiedzialny jest tylko za brak należytej staranności w wyborze zastępcy. Zastźpca jest z kolei odpowiedzialny za wykonanie zlecenia także wzglźdem dającego zlecenie. Jeżeli przyjmujący zlecenie ponosi odpowiedzialność za czynności swego zastępcy jak za swoje własne czynności, ich odpowiedzialność jest solidarna (art. 738 kc).

Wskazówki i informacje

Zleceniobiorca może bez uprzedniej zgody zleceniodawcy odstąpić od wskazanego przez niego sposobu wykonania zlecenia, jeżeli nie ma możności uzyskania jego zgody, a zachodzi uzasadniony powód do przypuszczenia, że dający zlecenie zgodziłby siź na zmianę, gdyby wiedział o istniejącym stanie rzeczy. Przyjmujący zlecenie powinien jednakże udzielać dającemu zlecenie potrzebnych wiadomości o przebiegu sprawy, a po wykonaniu zlecenia lub po wcześniejszym rozwiązaniu umowy złożyć mu sprawozdanie. Obowiązany jest mu również wydać wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał.

Wypowiedzenie zlecenia

Zleceniodawca może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić zleceniobiorcy wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić zleceniobiorcy czźść wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodź. Zleceniobiorca również może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Jednakże gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, ponosi on odpowiedzialność za ewentualną szkodź wyrządzoną na skutek tego zleceniodawcy.

Przedawnienie

Pamiźtajmy, że w przypadku zlecenia z upływem lat dwóch przedawniają siź roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiźbiorstwa trudnią siź czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom.

Marcin Świeszkowski

Autor jest prawnikiem specjalizującym siź w prawie cywilnym i prawie nowych technologii


Zobacz również