WebEdukacja i InterneTurystyka - Muzeum Narodowe w Sieci

Z Dorotą Folgą-Januszewską, dyrektorem ds. naukowych i programów badawczych w Muzeum Narodowym w Warszawie, rozmawia Adam Jadczak.

Z Dorotą Folgą-Januszewską, dyrektorem ds. naukowych i programów badawczych w Muzeum Narodowym w Warszawie, rozmawia Adam Jadczak.

Od pewnego czasu Muzeum Narodowe zdecydowało się na publikownie informacji o wystawach organizowanych w Internecie. Pierwsza była poświęcona obrazowi Caravaggia, druga - dziełom Andy Warhola. Jakie korzyści przynosi to muzeum? Czy jest to forma promocji?

Jak najbardziej. Świadczy o tym chociażby fakt, że w pierwszych dniach od rozpoczęcia wystawy kilkaset osób z zagranicy odwiedziło nasz serwer. Za jego pośrednictwem otrzymaliśmy także wiele zamówień na albumy i płyty CD-ROM, poświęcone wystawie Warhola.

Dlaczego zdecydowali się Państwo na stworzenie serwera WWW?

Chyba przede wszystkim miały na to wpływ względy edukacyjne. Otrzymywaliśmy wiele sygnałów, głównie od przedstawicieli polskich szkół, w tym także zza granicy, np. w Londynie, z prośbą o dostęp do informacji o zbiorach, które posiadaliśmy. Uznaliśmy, że Internet będzie najszybszym i najłatwiejszym medium do zaoferowania tego typu usługi.

Kiedy po raz pierwszy pojawiła się w Internecie pełniejsza informacja o Muzeum Narodowym?

Po raz pierwszy zdecydowaliśmy się na stworzenie naszej wizytówki w Internecie w 1996 r., kiedy poprosiliśmy o jej wykonanie Juliusza Donajskiego. Rok później, gdy uzyskaliśmy dostęp do Internetu, przenieśliśmy te strony na nasz serwer. Obecnie zamierzamy je nieco ulepszyć.

W jaki sposób?

Opracowujemy elektroniczny przewodnik po Muzeum Narodowym, który umieścimy na płycie CD-ROM. Obejmie on wszystkie nasze zbiory, także te w magazynach. Zamierzamy przenieść go także do Internetu. Tym samym zastąpi on obecny serwer. Za jego pośrednictwem będzie można uzyskać aktywny dostęp do informacji o eksponatach i przeszukiwać je, znając nazwisko autora czy kierując się typem dzieł. Będzie istniała możliwość odnalezienia np. wszystkich rzeźb lub portretów.

Czy nie uważa Pani, że Internet odbiera muzeum publiczność? Niektórzy twierdzą, że powinny powstać wystawy dostępne jedynie w przestrzeni wirtualnej.

Absolutnie nie. To, że można uzyskać informacje o naszych zbiorach za pośrednictwem WWW, nie ma żadnego wpływu na polską publiczność. Internet stanowi, przede wszystkim dla młodzieży, zachętę do odwiedzenia nas. Dzięki naszemu serwerowi, osoby, które później przyjdą na wystawę, mogą przygotować się lepiej do tej wycieczki, uzyskując informacje biograficzne o artyście oraz dane o ciekawszych, prezentowanych jego dziełach. Wiadomości te konfrontują następnie z prawdziwymi obiektem. Nasz serwer służy ponadto jako źródło informacji dla biur organizujących tzw. turystykę kulturalną.

Co to jest?

Od niedawna pojawiły się biura podróży, które organizują wycieczki nastawione wyłącznie na zwiedzanie muzeów. Wybierają one muzea pod kątem konkretnych dzieł sztuki np. powstałych w pewnym okresie historycznym. Klientami tych firm są głównie specjaliści zajmujący się sztuką, ale także osoby prywatne. Dla tego typu instytucji głównym źródłem informacji jest właśnie Internet.

Czy podłączenie do sieci World Wide Web zmieniło sposób Państwa pracy?

Internet wykorzystujemy obecnie przede wszystkim do komunikacji z przedstawicielami innych muzeów. Znacznie przyspiesza to i ułatwia pracę np. nad tworzeniem katalogów. W procesie tym często wymieniamy z autorami, znajdującymi się także poza granicami Polski, fragmenty tekstów. Pocztą zwrotną bardzo szybko otrzymujemy naniesione poprawki do artykułów. Skraca to czas opracowywania materiałów o kilka miesięcy. Za pośrednictwem poczty elektronicznej konsultujemy się również ze specjalistami z Zachodu i Wschodu, także tzw. dalekiego. Ponadto mając dostęp np. do znajdującej się w Internecie bazy danych Biblioteki Kongresu, możemy uzupełnić wiele wiadomości. Bez dostępu do Internetu nie bylibyśmy w stanie tego zrobić. Nie stać nas na wysłanie osoby do Waszyngtonu, by odszukał interesujące nas informacje. Wpływa to korzystnie na rzetelność informacji w katalogach.

Na stronach serwera WWW Muzeum Narodowego znajdują się reprodukcje wielu dzieł sztuki. Jak rozwiązali Państwo problem praw autorskich?

Stykaliśmy się z nim od zawsze np. podczas tworzenia wyżej wymienionych katalogów. Internet to po prostu inne medium. Przede wszystkim znajdujące się na stronach WWW reprodukcje są słabej jakości i nikomu by się na nic nie przydały. Tak więc nie ma właściwie problemu. Oferują one jednak możliwość sprawdzenia, jakie dzieła znajdują się w zbiorach, także wydawnictwom poszukającym ilustracji do swoich książek (prawa do druku ilustracji są kupowane od nas).

A jak sytuacja wygląda w przypadku tekstów?

Każda umowa z naszym autorem obwarowana jest konkretnymi ustaleniami. Za każdym razem musimy mieć jego zgodę na publikację tekstu na płycie CD-ROM lub w Internecie. Nie wydajemy jednak opracowań naukowych, a jedynie to, co można znaleźć również na ulotkach, jako informację ogólną o wystawie.

Czy w pewien sposób muzea współpracują w zakresie udostępniania swoich danych innym instytucjom lub osobom prywatnym?

Zdecydowanie tak. Jest to przecież nasz statutowy obowiązek. Postanowiliśmy jednak udoskonalić ten proces, tworząc Sieciowy System Wymiany Informacji Muzealnej (SSWIM). Zaczął on działać w czerwcu br. Obecnie w skład tworzonej bazy danych wchodzą informacje o ok. 50 tys. eksponatów, znajdujących się w trzech warszawskich muzeach: Narodowym, Archeologicznym i pałacu w Wilanowie. Chęć włączenia się do projektu wyraziło 200 dalszych instytucji, stanowiących jedną trzecią wszystkich muzeów w Polsce i posiadających w swoich zbiorach ponad połowę wszystkich z 17 mln dzieł sztuki. Spośród nich już ok. 70 ma elektroniczne katalogi swoich zbiorów.

Do czego wykorzystywany będzie SSWIM?

Stanowił on będzie przede wszystkim znaczne ułatwienie dla pracowników, którzy przygotowują wystawy. Obecnie jest to żmudne zadanie. Za pośrednictwem naszego systemu mogliby oni w ciągu krótkiego czasu wyszukać dane np. o wszystkich dziełach konkretnego autora, znajdujących się w Polsce, wraz z informacjami o ich umiejscowieniu czy numerze muzealnym.

Czy dostęp do niego otrzymają także osoby i firmy nie związane z muzeami?

Tak. Drugą grupę instytucji korzystających ze SSWIM stanowić mają uczelnie o kierunkach, takich jak muzeologia, historia sztuki, archeologia, etnografia, itp. Ponadto udostępnimy ten system wydawnictwom i biurom podróży. Dostęp do niego uzyskają także osoby prywatne za pośrednictwem naszego serwera http://www.mnw.art.pl/.

Czy mają Państwo inne plany związane z zastosowaniem nowoczesnych technologii w Muzeum Narodowym?

Mamy wielkie plany, jeśli chodzi o informatyzację muzeum. Ale niestety wiele z nich musi poczekać, aż znajdziemy na to środki. Przykładowo - na 80 stanowisk w sieci, aż 30 nie ma komputerów. Niewiele pieniędzy otrzymujemy z Ministerstwa Kultury i Sztuki. Na informatyzację praktycznie żadnych. Ze względu na polskie prawo, nie możemy także starać się o kredyty, fundusze na zakupy staramy się więc wygospodarować jedynie z tego, co zarobimy. Są one jednak wpisywane do wydatków na inwestycje. Jeśli kupimy komputery, nie będziemy mogli np. wyremontować dachu. Szukamy również sponsorów, co jest jednak bardzo trudne.

Jakie są dalsze plany informatyzacji muzeum?

Zamierzamy np. stworzyć w holu głównym salę z kioskami multimedialnymi, gdzie można by przejrzeć przewodnik po naszym muzeum. Chcielibyśmy także, aby przed każdą galerią stało tego typu urządzenie pozwalające na wcześniejsze odszukanie interesujących obiektów przez zwiedzających.

Czy tworzone będą w przyszłości płyty CD-ROM poświęcone konkretnym wystawom?

Na pewno nie każdej. Jest to związane z ogromnymi nakładami pracy i pieniędzy. Przygotowujemy jednak kilka nowych pozycji. Pierwsza z nich powstaje przy współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi. Poświęcona będzie naszym zbiorom "Malarstwa Polskiego". Następnie mamy w planach wydanie na płycie przewodnika po Muzeum Narodowym, o którym już wspominałam. Kolejny CD-ROM, przygotowywany z Young Digital Poland poświecony będzie naszym - "ukrytym" przed okiem zwiedzającego - zbiorom, w tym litografiom, starodrukom oraz chińskim i japońskim akwarelom. Naszym zdaniem, jest to najlepsza forma przedstawiania szerokiej publiczności tych obiektów, głównie ze względu na ich delikatność.

Muzeum Narodowe w Warszawie: http://www.mnw.art.pl/

Muzea w Polsce

Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej

http://www.manggha.krakow.pl/

Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie

http://sunsite.icm.edu.pl/culture/csw/

Muzeum Czartoryskich w Krakowie

http://www.gwc.net/czartor/

Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku

http://www.frombork.art.pl/

Muzeum Narodowe w Gdańsku

http://www.muzeum.narodowe.gda.pl/

Muzeum Narodowe w Poznaniu

http://mnp.info.poznan.pl/

Muzeum Narodowe w Warszawie

http://www.mnw.art.pl/

Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej

http://www.info.kalisz.pl/muzeum/index.htm

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku

http://195.136.2.10/mps.htm

Muzeum Sztuki w Łodzi

http://www.ddg.art.pl/msl/

Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem im. Dr Tytusa Chałubińskiego

http://www.cyf-kr.edu.pl/zakopane/muzeum/

Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego

http://www.uj.edu.pl/Muzeum/

Muzeum Zamoyskich w Kozłówce - XVIII-wieczny zespół parkowo-pałacowy

http://www.lublin.pol.pl/kozlowka/

Wieliczka

http://www.muzeum.wieliczka.pl/

Wilanów

http://sunsite.icm.edu.pl/art/wilanow/

Zamek Opalińskich w Sierakowie

http://www.man.poznan.pl/~sierakow/

Zamek w Malborku

http://www.malbork.pl/zamek/

Zamek Królewski w Warszawie

http://www.zamek-krolewski.art.pl/

Zamek Królewski na Wawelu

http://www.cyfronet.krakow.pl/wawel/

Muzea zagraniczne

Art Museum of Chicago

http://www.artic.edu/

Baltimore Museum of Art

http://www.artbma.org/

Bellevue Atr Museum

http://www.bellevueart.org/index2.htm

Biblioteka Watykańska

http://www.task.gda.pl/expo/main.html

Brooklyn Museum of Art

http://www.brooklynart.org/

Centre on Contemporary Art

http://www.subpop.com/coca/

Centre Georges Pompidou

http://www.cnac-gp.fr/sommaire.html

Centre de Cultura Contemporania de Barcelona

http://www.cccb.org/ingles/cccb.htm

El Museo del Bario (sztuka ameryki południowej)

http://www.elmuseo.org/

Farnsworth Museum

http://www.midcoast.com/~farnswth/

Fine Art Museum of San Francisco

http://www.famsf.org/

Finish National Galery

http://www.fng.fi/

Goteborg Museum of Art

http://w3.goteborg.se/kultur/museer/konstmuseet/emeny.htm

Guggenheim Museum Bilbao

http://www.bm30.es/guggenheim

Helsinki City Art Museum

http://www.hel.fi/artmuseum/english/

Instytut Sztuki Amerykańskiej Bultera

http://www.cisnet.com/butler/

Kaplica sykstyńska

http://www.christusrex.org/www1/sistine/0-Tour.html

Kyoto National Museum

http://www.kyohaku.go.jp/

Louvre

http://mistral.culture.fr/louvre/louvrea.htm

Metropolitan Museum of Art (Nowy Jork)

http://www.metmuseum.org/

Montreal Museum of Fine Arts

http://www.mmfa.qc.ca/

Musee d'Orsay

http://www.musee-orsay.fr/

Museo del Prado

http://museoprado.mcu.es/

Muzeum Leonarda da Vinci

http://cellini.leonardo.net/

Museum Morandi (Bolonia)

http://www.comune.bologna.it/bologna1/Cultura/Museicomun/Morandi/MorandiInglese.html

Museum of Modern Art (Nowy Jork)

http://www.moma.org/menu.html

Muzeum Polsko-Amerykańskiego Centrum Kulturalnego

http://www.libertynet.org/iha/_polish.html

Muzeum Andy Warhola

http://www.warhol.org/warhol/

Muzeum Rembrandta

http://www.rembrandthuis.nl/

Muzeum Sztuk Pierwotnych

http://www.culture.fr/culture/gvpda-en.htm

National Museum, Słowenia

http://www.ng-slo.si/

Palazzo Grassi

http://www.palazzograssi.it/

Salvador Dali Museum

http://www.webcoast.com/Dali/

San Diego Museum of Art

http://www.sddt.com/sdma.html/

Swiss National Museum

http://www.slmnet.ch/

Uffizi Gallery

http://www.uffizi.firenze.it/welcomeE.html

Vancouver Art Gallery

http://www.vanartgallery.bc.ca/


Zobacz również