Wideotelefon w każdym PC

Parę lat temu nasz "ulubiony" monopolista Telekomunikacja Polska S.A. oferowała usługę zwaną "Wideotelefon" realizowaną za pomocą skomplikowanych i drogich urządzeń. Któż by się spodziewał, że dziś jest ona dostępna praktycznie dla każdego użytkownika komputera PC (zresztą nie tylko) i do tego za całkiem niewielkie pieniądze?

Parę lat temu nasz "ulubiony" monopolista Telekomunikacja Polska S.A. oferowała usługę zwaną "Wideotelefon" realizowaną za pomocą skomplikowanych i drogich urządzeń. Któż by się spodziewał, że dziś jest ona dostępna praktycznie dla każdego użytkownika komputera PC (zresztą nie tylko) i do tego za całkiem niewielkie pieniądze?

Wszystko to możliwe jest dzięki szybkiemu rozwojowi technologii. W jego wyniku znacznemu obniżeniu uległa cena cyfrowych kamer przeznaczonych dla komputerów PC (do poziomu około 1000 zł). Równocześnie nastąpił rozwój oprogramowania służącego do silnej kompresji obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym. W efekcie możliwe stało się przesyłanie obrazu i dźwięku za pośrednictwem modemu z prędkością 14,4 Kbps, czy też 28,8 Kbps po zwykłych komutowanych łączach telefonicznych lub poprzez sieć WAN (Internet).

Działanie całego systemu (zarówno szybkość jak i funkcjonalność) jest uzależnione od dwóch czynników - sprzętu, jak i wybranego przez nas oprogramowania. Przegląd dostarczonych rozwiązań podzieliliśmy więc na dwie części - oddzielne testy sprzętu oraz oprogramowania. Zdecydowaliśmy się na takie rozwiązanie ponieważ do wybranego sprzętu zawsze można dobrać dowolne oprogramowanie.

Od strony sprzętowej, w zakresie systemów wideokonferencyjnych istnieją praktycznie dwa rozwiązania. Pierwsze z nich jest zdecydowanie prostsze w instalacji albowiem nie wymaga otwierania obudowy komputera. Wystarczy podłączyć kamerę do portu równoległego komputera (LPT) oraz dodatkowo, za pomocą specjalnej przejściówki, przyłączyć kabel zasilający kamerę do gniazda klawiatury. Wadą takiego rozwiązania jest zablokowanie portu drukarkowego oraz powolne działanie całego systemu od 1 do 10fps (frames per second - klatek na sekundę), a także zdecydowanie większe wymagania sprzętowe stawiane wobec używanego komputera. Drugie rozwiązanie to instalacja oddzielnej karty we wnętrzu komputera tzw. grabbera odpowiedzialnego za digitalizowanie i wprowadzenie do komputera poszczególnych klatek obrazu wideo. Niezaprzeczalną zaletą takiego rozwiązania jest szybkość działania kamery (do 30fps). Jednak instalacja całego systemu wideokonferencyjnego może spowodować pojawienie się problemów z konfiguracją komputera. Wymaga ona bowiem przydzielenia karcie odpowiedniego adresu i przerwania IRQ, a także często ramki bufora w obszarze pierwszego 1MB pamięci.

W wypadku obu rozwiązań wymagania sprzętowe są jednak dość wysokie, użytkownik musi dysponować komputerem z procesorem przynajmniej 486/100MHz, a najlepiej co najmniej Pentium 75MHz w obu przypadkach z minimum 16MB pamięci RAM. Na słabszych komputerach można oczywiście używać systemów wideokonferencyjnych, lecz jest to delikatnie mówiąc męczące i wymaga dużej dozy cierpliwości.

Kamery Vivitar MPP-i i MPP-2

Część sprzętowa obu zestawów jest praktycznie identyczna. Jedyna różnica występuje w wersji oprogramowania dostarczonego przez producenta. Dla MPP-i jest to oprogramowanie przeznaczone do nawiązywania bezpośredniego połączenia z innymi użytkownikami za pomocą łącza komutowanego, natomiast w przypadku MPP-2 jako medium transmisji danych wykorzystana została sieć Internet i protokół TCP/IP. Nie muszę chyba tłumaczyć zalet tego drugiego rozwiązania pozwalającego na nawiązanie komunikacji z osobami znajdującymi się za granicami naszego kraju w cenie lokalnej rozmowy telefonicznej poprzez np. najbliższy serwer TP S.A. (telefon 0202122).

W obu przypadkach kamerę podłącza się do portu równoległego (LPT) bez potrzeby ingerencji we wnętrze komputera. Wadą tej techniki jest brak możliwości jednoczesnego używania drukarki oraz kamery. Rozwiązaniem może być w takim wypadku instalacja dodatkowego portu LPT lub dokupienie specjalnego przełącznika. Drugim krokiem jest podłączenie zasilania kamery za pomocą specjalnego kabla przyłączanego do gniazda klawiatury. Dostępny w zestawie mikrofon należy zaś podłączyć do posiadanej karty muzycznej (jeśli nie posiadamy takowej, niestety dostępny będzie tylko obraz).

Kamery tego typu pozwalają na przesył maksimum 10 klatek na sekundę pod warunkiem, że im na to pozwoli przepustowość sieci, czy połączenia modemowego. Kamery Vivitara do poprawnej pracy wymagają dość silnego oświetlenia, znacznie silniejszego niż najprostsze kamery VHS czy Hi-8. A więc nawet w dzień trzeba liczyć się z koniecznością doświetlenia stanowiska pracy. Jakość obrazu uzyskanego przez kamery MPP być może nie była na poziomie urządzeń profesjonalnych lecz z pewnością wystarczającym do celów wideokonferencyjnych. Kamera została bowiem stworzona do przesyłania obrazu o rozdzielczości do 288x216 pikseli z 24-bitową głębią koloru. Niewielkie gabaryty urządzenia umożliwiają umocowanie go na monitorze, tak by nie przeszkadzało na biurku.

System wideo konferencyjny Twincomm VideoCon z tunerem TV

Jest to konstrukcja zdecydowanie odmienna od poprzedniej. Składa się z oddzielnej karty PCI służącej do przechwytywania obrazu (tzw. grabbera, który opcjonalnie możemy rozbudować o tuner telewizyjny), kamery, a także mikrofonu. Karta PCI jest w pełni zgodna ze standardem włącz i używaj (Plug and Play). Przy instalacji nie wystąpiły żadne problemy, a w komputerze pojawiło się automatycznie nowe urządzenie przedstawiające się jako "Multimedia Device". Karta nie wymaga żadnego bufora w pamięci komputera co jeszcze upraszcza całą instalację. Nie wymaga ona również żadnych połączeń typu Feature Connector, czy też VGALoopBack, komunikuje się bowiem z systemem wykorzystując mechanizm "Bus Mastering" szyny PCI, a z kartą graficzną korzystając z protokołu DirectVideo.

Kamera podłączana jest do karty za pomocą zwykłego kabla typu Cinch (RCA). Zasilanie, podobnie jak w kamerach Vivitar, pobierane jest za pomocą specjalnej przejściówki z gniazda klawiatury (dostarczane są dwie wersje kabli, zarówno DIN, jak i PS/2). Dodatkową zaletą zestawu jest to, że w celu nagrywania i odtwarzania głosu, nie jest wymagane posiadanie karty muzycznej. Wszystkie funkcje jest w stanie obsłużyć karta znajdująca się w zestawie. Oczywiście można także wykorzystać już znajdującą się w komputerze kartę muzyczną.

Rzadko spotykaną zaletą jest opcjonalna możliwość współpracy z kartą stereofonicznego tunera TV z Hyperbandem. Tuner pozwala zarówno na odbiór obrazu telewizyjnego na monitorze komputera (zarówno w oknie jak i trybie pełnoekranowym), a także na tzw. TV Broadcasting, czyli przekazywanie do sieci obrazu przechwyconego z telewizora, czy też magnetowidu. Możliwe jest również nagrywanie obrazu telewizyjnego z podłączonej kamery czy innego źródła wideo filmów w formacie AVI (do 30fps). Wszystko to umożliwia dołączone do karty oprogramowanie oraz sterowniki zarówno dla Windows 3.11 jak i Windows 95. Kamera posiada trochę większe gabaryty od poprzedniej, lecz również nadaje się do ustawienia na monitorze. Producenci nie ustrzegli się jednak od popełnienia małego błędu. Dołączyli do kamery pokrywę z przyciemnianego plastiku, która chyba miała w założeniach likwidować refleksy świetlne, a w efekcie wprowadza niepotrzebne zniekształcenia, a także zmniejsza doświetlenie obrazu. Na szczęście możliwy jest jej demontaż. Prędkość działania Twincomm VideoCon jest znacznie lepsza (do 30 ramek na sekundę - czyli tyle ile wymagane jest do uzyskania płynnej animacji), jakość obrazu z kamery można uznać za dobrą, a z tunera TV, czy źródła wideo (przy zastosowaniu dobrej anteny, czy też telewizji kablowej) za bardzo dobrą.

System wideo konferencyjny Videum AV z kamerą VideumCam.

W zestawie znajduje się 16 bitowa karta opracowana w standardzie ISA zawierająca system przechwytywania obrazu oraz kamera.

Zestaw ten podobny konstrukcyjnie do poprzedniego charakteryzuje się przede wszystkim doskonałą jakością dołączonej kamery. Kamerę wyposażono dodatkowo w takie funkcje jak zwiększanie kontrastu, balans bieli, funkcję "Back Light" przydatną przy ustawieniu kamery pod światło, a także możliwość filmowania w negatywie. Warto zauważyć również opcje zapewniające regulowanie ostrości obrazu, znacznie większą czułość kamery w porównaniu z produktami konkurencyjnymi, a także wbudowany mikrofon pojemnościowy. Całość umieszczono w efektownej obudowie o sympatycznych kolorach. Jedyne co można zarzucić całej konstrukcji to fakt, że może i ładnie wyglądająca podstawka nie trzyma pewnie kamery i łatwo może dojść do jej upadku i uszkodzenia.

Karta montowana w komputerze nie wykorzystuje standardu włącz i używaj, lecz jedynie technologię bezzworkowej instalacji (jumperless). Pozwala to mimo wszystko na bezproblemową instalację nawet w dość rozbudowanym komputerze PC (karta wykorzystuje jedynie adres I/O w zakresie 100-160 hex). Grabber karty umożliwia obsługę obrazu wideo w rozdzielczościach od 32x24 do 704x576 pikseli z 24bitową głębią koloru. Ciekawą funkcją jest możliwość dołączenia zewnętrznego tunera TV poprzez specjalne złącze MXC pozwalając na jego sterowanie za pomocą komputera. Tunera TV nie dostarczono w zestawie do testów, można się jednak spodziewać, że takie rozwiązanie (tuner zewnętrzny) powinno się sprawować dość dobrze ze względu na zdecydowanie mniejszą ilość zakłóceń jakie pojawiają się poza obudową komputera. Na tego typu zakłócenia wszystkie tunery są bardzo wrażliwe. Zestaw umożliwia nie tylko pracę jako system wideokonferencyjny ale także na nagrywanie filmów z kamery, czy też zewnętrznego źródła wideo (magnetowid, tuner TV) poprzez gniazda S-VHS, a także Composite Video z szybkością do 30fps. Ciekawostką jest możliwość nagrywania filmów w funkcji ciągłej, poklatkowej jak i poszczególnych klatek. Dostarczona karta posiada wbudowane funkcje audio co pozwala jej pracować bez dodatkowej karty dźwiękowej w trybie full-duplex z częstotliwościami próbkowania od 8 do 44,1 KHz z rozdzielczością 8 lub 16 bitów (istnieje prostsza wersja Videum VO przeznaczona do współpracy z istniejącą kartą audio), jednakże wersja Videum AV pozwala także na bezproblemową współpracę z już zainstalowaną w komputerze kartą dźwiękową.

Całość instalacji ogranicza się do montażu karty w wolnym 16 bitowym gnieździe ISA oraz podłączeniu kamery do gniazda MXC, z którego karta pobiera również zasilanie. Do zestawu dołączono płytę CD-ROM ze sterownikami dla Windows 3.1x, Windows 95, a także Windows NT. Sterowniki pozwalają wykorzystywać wszystkie funkcje karty takie jak odtwarzanie i nagrywanie obrazów wideo w standardzie AVI z różnymi algorytmami kompresji, wybieranie i ustalanie parametrów źródła obrazu wideo (jasność, nasycenie, format, odbicia lustrzane), a także pracę jako telewizor po podłączeniu dodatkowego tunera TV. Całość dostarczonego oprogramowania jest dość funkcjonalna i prosta w obsłudze.

Najbardziej interesującym faktem dla posiadaczy komputerów przenośnych wyposażonych w gniazda PCMCIA będzie chyba istnienie karty Videum Traveler posiadającej dokładnie takie same parametry jak Videum AV tyle, że w formie karty PCMCIA typ II (PC CARD), pozwalającym na prowadzenie wideokonferencji w podróży.

Który zestaw wideokonferencyjny należałoby więc wybrać?

Z pewnością wybór nie jest łatwy. Podział na dwie klasy urządzeń jak już wspomniałem na wstępie jest dość wyraźny. Które rozwiązanie wybrać - zależy już tylko od użytkownika. Kamery podłączane do portu równoległego (LPT) mają trochę korzystniejszą cenę, a także charakteryzują się bardzo prostą instalacją. Na tym jednak kończą się wszystkie zalety tego typu sprzętu. Ustępują one rozwiązaniom korzystającym z dedykowanych kart służących do przechwytywania obrazu prędkością, jakością, a także dostępnością dodatkowych funkcji, czasem oferujących w bardzo zbliżonej cenie również możliwość odbioru telewizji. W najnowszych konstrukcjach tego typu rozwiązano także problem żmudnej instalacji przez stosowanie mechanizmów włącz i używaj, czy też technologii "jumperless". Przy zastosowaniach bardziej profesjonalnych systemy wideokonferencyjne z dedykowaną kartą wydają się być niezastąpione natomiast do zastosowań domowych dla mniej wymagających użytkowników rozwiązanie pierwsze może okazać się wystarczające. Należy również pamiętać o tym, że to najczęściej używane przez nas medium (Internet, LAN, połączenie modemowe) może okazać się niewystarczające i nie pomogą tu żadne nawet najlepsze karty zamontowane w naszym komputerze.

Producent: Vivitar (http://www.vivitar.com)

Produkt: Kamery Vivitar z mikrofonem, kablami, sterownikami oraz podręcznikiem

- MPPi (Internet) - 1199 zł (z VAT)

- MPP 2 - 1199 zł (z VAT)

Dystrybucja: Euro Color, Warszawa, tel. (022) 41 98 86, 41 01 23, fax: (022) 651 32 91, e-mail: euro-color.pagi.pl

Producent: Twincomm

Produkt: zestaw karta VideoCon PCI z tunerem TV, kamerą, mikrofonem oraz oprogramowaniem VDO-Phone i CuSeeMe - 895 zł (bez VAT). Opcjonalnie dostępny pilot 100 zł i moduł teletekstu 100 zł.

Dystrybucja: ISD-Spore, Warszawa, tel. (022) 48 82 23, fax: (022) 48 94 76, e-mail: isdspore@ternet.pl

Producent: Winnov (http://www.winnov.com)

Produkt: zestaw karta PCI do przechwytywania obrazu Videum AV (audio/video), kamera VideumCam, sterowniki, podręcznik - 1830 zł (z VAT)

Produkt: zestaw karta PCI do przechwytywania obrazu Videum VO (video), kamera VideumCam, sterowniki, podręcznik - 1430 zł z (VAT)

Dystrybucja: Decsoft, Warszawa, tel. (022) 36 14 21-24 fax: (022) 36 14 25, e-mail: video@decsoft.com.pl


Zobacz również