Wirtualne planetarium

Jednym z pierwszych programów rozpowszechnianych w obiegu shareware był "od zawsze" program astronomiczny - komputerowe planetarium SkyMap.

Jednym z pierwszych programów rozpowszechnianych w obiegu shareware był "od zawsze" program astronomiczny - komputerowe planetarium SkyMap.

W ciągu ostatnich 10 lat jego autor, Chris Marriott rozwinął go do dzisiejszej wersji 5.0 Pro charakteryzującej się komercyjną i profesjonalną jakością. I nadal - do zastosowań niekomercyjnych, amatorskich i hobbistycznych - udostępnia swój program...za darmo! Trzeba przy tym zaznaczyć, że funkcjonalność programu w wersji freeware nie odbiega w niczym od wersji komercyjnej, poza liczbą "dostępnych" obiektów i ich danych katalogowych.

SkyMap Pro 5.00.17 to wzorcowa aplikacja o dużych walorach poznawczych, która przydać się może nie tylko w szkołach czy na wyższych uczelniach, ale także - a może nawet przede wszystkim - jako główne narzędzie podczas teoretycznych (w domu, na ekranie komputera) studiów nieba i Wszechświata. "Mapa Nieba" będzie również idealną pomocą przy identyfikacji obiektów "wypatrzonych" podczas wakacji, a zwłaszcza w czasie prowadzenia obserwacji nieba z tysiącami obiektów małych i dużych...

Jego wielką zaletą jest dokładność, choć - trzeba przyznać - okupione to zostało mniejszą wynikową szybkością działania. Obliczenia przy użyciu dokładnych algorytmów po prostu muszą trwać dłużej, ale już na Pentium /200MHz/ 64MB RAM nie odczuwa się istotnych opóźnień.

Wyświetlanie statycznych map nieba widzianych z dowolnego miejsca na Ziemi, w dowolnym momencie przeszłości (od 4000BC), przez nas - teraz i przez naszych pra-pra następców - aż do 8000AD, całościowo lub wycinkowo za pomocą wirtualnego teleskopu (z teleskopem Hubble'a włącznie) to podstawowe zastosowanie tego programu. Można oczywiście symulować dynamikę nieboskłonu z zadanym krokiem czasowym - jak będzie wyglądało niebo za minutę, za dzień, za rok, za 1000 lat...Chcemy wiedzieć, co widzieli na niebie starożytni Egipcjanie z Luksoru 32AD? - wystarczy kilka kliknięć myszą!

Na ekranie monitora SkyMap "umieszcza" duże okno obserwacyjne, w którym wyświetlany jest obraz nieba i trzy obszary pasywne zawierające 9 pasków narzędziowych (toolbars) z lewej i z prawej strony oraz górne pop-down menu. Zestawy opcji określają funkcjonalność i zaawansowanie programu, więc je tu krótko wymienimy, pamiętając, że w każdej chwili w opcji View/Toolbars można zaznaczyć tylko te, które będziemy wykorzystywać. Pozostałe nie zostaną wówczas aktywowane, zwalniając w ten sposób miejsce na powiększenie okna obserwacji.

Podstawowy pasek narzędzi Set View umożliwia wybór półkuli, N-E-S-W oraz lokacji równikowej, ustalenie położenia obserwatora, daty i czasu, a także określenie środka mapy (RA/Dec) i jej wielkości. Dodatkowe klawisze kursora pozwalają precyzyjnie przewijać mapę lewo-góra-prawo-dół. W zestawie Objects określamy, jakie obiekty i w jaki sposób mają być uwzględnione na prezentowanej mapie: gwiazdy, planety, konstelacje, komety, asteroidy lub tzw. obiekty odległe, galaktyki, nebule, klastry gwiazdowe itd., z nazwami, liniami brzegowymi, współrzędnymi na zadanej siatce i w danej skali. Powiększenia są prawie nieograniczone aż do jasności gwiazdowej 16. Dzięki opcji konfigurowalnego teleskopu (Telescope/Configure} można zawęzić obszar poszukiwań do jednego tylko obiektu, np. klastra o jasności 10 i "średnicyŇ nie większej niż 5 minut kątowych.

Opcja wyszukiwania Search/Object udostępnia albo fragment mapy ze znalezionym obiektem, albo wyświetla bazodanowe zestawienie wszelkich informacji na jego temat.

Każdy obraz okna obserwacyjnego można drukować na systemowej drukarce - również w kolorach, tak jak i towarzyszące zestawienia danych.

Przez port szeregowy program umożliwia akwizycję danych ze standardowych teleskopów Celestron Ultima, Maede Magellan I/II i LX200 oraz Sky Engineering Sky Commander.

Należy dodać, że wszystkie te obserwacje można przeprowadzać z uwzględnieniem aktualnych warunków pogodowych, które definiujemy, podając temperaturę powietrza i wartość ciśnienia. Lokację obserwacji ustala się precyzyjnie w oknie dialogowym, podając długość i szerokość geograficzną (z dokładnością do sekund) albo wybierając położenie z predefiniowanej listy, na której znajdziemy także cztery polskie miasta: Warszawę, Gdańsk, Kraków i Łódź.

SkyMap to także olbrzymia baza danych astronomicznych, którą każdy użytkownik może sam rozbudowywać. Do programu podłączone są największe katalogi danych, a wśród nich European Space Agency Hipparcos, Yale Bright Star Catalog, Hubble (GSC), GCVS, WDS, SAC, RC3, PGC i inne. Przy użyciu modułu Data Preparation Tool, nowe dane są wprowadzane w formacie ASCII, a jedynym wymaganiem jest określone ułożenie pól w jednoliniowych rekordach.

Summa summarum... znakomity program!


Zobacz również