Wprost z negatywu

Popularne skanery to spore płaskie urządzenia wprowadzające do pamięci komputera obrazy z odbitek fotograficznych lub teksy. Tym razem przetestowaliśmy ich odmianę służącą do odczytywania fotografii wprost z małoobrazkowego slajdu lub negatywu.

Popularne skanery to spore płaskie urządzenia wprowadzające do pamięci komputera obrazy z odbitek fotograficznych lub teksy. Tym razem przetestowaliśmy ich odmianę służącą do odczytywania fotografii wprost z małoobrazkowego slajdu lub negatywu.

Parametry techniczne i wyniki testów skanerów

Parametry techniczne i wyniki testów skanerów

O ile skanery płaskie mają sporo zastosowań zarówno w domu, jak i w biurze, skanery do filmów wykorzystuje się niemal wyłącznie do elektronicznej obróbki fotografii.

Po co taki skaner?

Czy warto kupować to urządzenie, skoro znacznie tańsze popularne skanery płaskie również skanują zdjęcia, a nawet materiały transparentne, na przykład za pomocą dodatkowych przystawek?

Rzeczywiście, gdy skanujesz zdjęcia okazjonalnie, głównie z odbitek, i robisz to na potrzeby domowego archiwum, skaner płaski wystarczy. Jeśli jednak potrzebujesz wysokiej jakości, zainteresuj się wyspecjalizowanym urządzeniem, skanującym obraz wprost z materiału, na którym został po raz pierwszy zarejestrowany. Odbitka fotograficzna jest tylko analogową kopią oryginału, czyli filmu negatywowego, a taka kopia z natury rzeczy jest słabszej jakości. Różnice dostrzeżesz zarówno w ostrości, jak i w mniejszej ilości informacji o obrazie na odbitce. Na przykład niedoświetlony fragment zdjęcia na odbitce będzie ciemny, nawet czarny. Gdy przyjrzysz się negatywowi, prawdopodobnie nawet w czarnej plamie zobaczysz szczegóły obrazu.

Aby móc je odczytać, musisz się posłużyć skanerem do filmów. Popularne skanery płaskie wyposażone w przystawkę do slajdów na ogół nie mają wystarczającej do tego gęstości optycznej. Poza tym dyskwalifikuje je rozdzielczość - za mała w stosunku do potrzeb filmu małoobrazkowego (na ogół do 1200 dpi) - i jakość optyki (nie dotyczy skanerów CIS). Łatwiej ostro zeskanować odbitkę o podstawie 20 cm niż maleńką klatkę filmu, której najdłuższy bok ma zaledwie 0,36 cm. Aby zapewnić dostateczną ostrość skanu, producenci skanerów małoobrazkowych stosują elementy CCD o znacznie większej rozdzielczości niż w modelach płaskich (1800-4000 dpi).

Budowa

Skanery do filmów są na ogół niewielkie. Slajdy lub negatywy wprowadza się do nich przeważnie za pomocą specjalnej ramki obejmującej filmy pocięte na sześć klatek albo specjalnego adaptera, automatycznie wciągającego film.

Niektóre modele mogą być wyposażone także w mechanizm pozwalający wprowadzać cały negatyw lub slajd 35 mm (takie rozwiązanie sprawdza się tam, gdzie skanuje się bardzo dużo zdjęć). Wewnątrz skanera znajdują się podobne elementy jak w modelu płaskim, a więc ruchomy lub stacjonarny element CCD o wysokiej rozdzielczości oraz lampa lub diody stanowiące źródło światła.

W urządzeniach płaskich element CCD porusza się wzdłuż skanowanego materiału. Producenci skanerów do filmów 35 mm stosują także inną technikę, polegającą na tym, że to skanowany materiał porusza się w stosunku do CCD. W skanerach negatywowych nie stosuje się szyby chroniącej CCD przed zanieczyszczeniem lub uszkodzeniem (skanowany materiał wprowadzany jest do wnętrza urządzenia).

Funkcje oczyszczania

Większość skanerów negatywowych (i niektóre płaskie) jest wyposażona w technologie usuwania ze skanowanych zdjęć z różnego rodzaju zanieczyszczeń, takich jak kurz czy odciski palców, oraz uszkodzeń mechanicznych, na przykład rys i zadrapań. Warto tu wymienić technologię Digital ICE firmy Applied Science Fiction, stosowaną w produktach Nikona, Minolty oraz Acera, a także FARE, wykorzystywaną w skanerach Canona. Ogólna zasada działania obu systemów jest podobna. Wstępne skanowanie w podczerwieni lokalizuje zanieczyszczone obszary, a następnie miejsca rozpoznane przez oprogramowanie są automatycznie retuszowane.

Firma Applied Science Fiction wzbogaciła swoją technologię o możliwość innego rodzaju korekcji. Pakiet Digital ICE3 zawiera opisaną wyżej funkcję usuwania zanieczyszczeń i zadrapań (ICE) oraz dwie inne:

- Digital ROC, służącą do przywracania pierwotnych kolorów starym filmom, których nie oszczędziły światło oraz czas

- Digital GEM, przeznaczoną do wygładzania ziarna halogenków srebra, z których powstaje obraz na błonie fotograficznej (skanery o najwyższej rozdzielczości - 4000 dpi - przewyższają rozdzielczość większości materiałów fotochemicznych).

Test

W naszym teście przedstawiamy sześć nowych urządzeń do skanowania filmów 35 mm (i APS). W tabeli na końcu artykułu dołączamy w celu porównania także rezultaty testów wybranych skanerów sprzed roku. Wyniki zostały wyliczone według najnowszej procedury laboratorium PCWK.

Nikon Super Coolscan 4000 ED

Niespodzianki nie było. Znów tak jak przed rokiem zwycięzcą rankingu został skaner Nikona. Ten model jest następcą cenionych wśród fotografów skanerów LS-1000 oraz LS-2000. Japończycy zastosowali w nim znacznie dokładniejszy niż poprzednio element CCD, zdolny odczytywać klatkę filmu 35 mm z rozdzielczością 4000 dpi. Podwyższono także zakres dynamiki z 3,6 do 4,2 D, co w zupełności wystarcza do skanowania nawet bardzo trudnych fotografii - na przykład slajdów z dużą liczbą szczegółów w cieniach. Potwierdziła to nasza próba tzw. trudnego skanu, którą 4000 ED przeszedł z lepszym wynikiem niż inne testowane urządzenia. Wszystkie bardzo jasne i zacienione fragmenty zdjęcia zostały odwzorowane prawidłowo. Miejsca, gdzie zazwyczaj pojawiają się duże szumy, skaner odczytał stosunkowo czysto. Najbardziej zaawansowany małoobrazkowy model Nikona (firma proponuje również skaner do przezroczy większych, średnioformatowych o szerokości klatki 60 mm) został wyposażony w pakiet funkcji do korekcji i oczyszczania obrazu Digital ICE3. Ponadto w wersji podstawowej dysponuje dwoma sposobami transportu filmu (opis przy IV ED). Skaner polecamy osobom profesjonalnie zajmującym się obróbką fotografii. Dla nich właśnie producent dołącza funkcję multisamplingu, czyli wielokrotnego skanowania tego samego obszaru zdjęcia w celu osiągnięcia wyższej jakości obrazu.

Producent: Nikon

Informacje: LaserSoft Polska, tel. (12) 4285040, www.lasersoft.krakow.pl

Cena: 8538 zł (z SilverFast 5.5)

Minolta Dimage Scan Elite II

Kolejny znany w świecie fotografii japoński producent przedstawia następcę swojego najpopularniejszego skanera do filmów małoobrazkowych. Elite II zarówno pod względem budowy, jak i osiągów, różni się od poprzednika. Jest większy, jego obudowa przybrała zupełnie inny kształt (użytkownik nowej Minolty będzie musiał przeznaczyć nań nieco więcej miejsca). Nowością jest zasuwka chroniąca wnętrze urządzenia przed kurzem, gdy skaner nie pracuje. Do transportu filmu wykorzystuje się specjalne ramki, które po włożeniu na odpowiednią głębokość zostają automatycznie wprowadzone do skanera zawierającego nieruchomy element CCD. Po dokupieniu przystawki skaner może również obsługiwać format APS. Dimage Elite II został, tak jak jego poprzednik, wyposażony w CCD o rozdzielczości 2820 dpi. W większości przypadków taka dokładność sensora wystarcza (na przykład agencje fotograficzne dysponują bankiem zdjęć małoobrazkowych skanowanych w rozdzielczości około 1600 dpi). Źródło światła stanowi lampa z zimną katodą. Producent informuje o bardzo dużym zakresie dynamiki skanera - na poziomie 4,8 D. Nasze testy nie potwierdzają aż tak dokładnego rozpoznawania szczegółów w światłach i cieniach, jednakże w próbie trudnego skanu Elite II wypadł dobrze, ustępując jedynie sporo droższemu zwycięzcy. Skaner Minolty został wyposażony w pakiet Digital ICE3 oraz funkcję multisamplingu.

Producent: Minolta

Informacje: FOTO LINER s.c., tel. (22) 6313381, www.fotoliner.com

Cena: 3990 zł


Zobacz również