Wszystko przez IP

Korzystamy już z niedrogiej telefonii VoIP, wkrótce pojawią się usługi pozwalające na prowadzenie tanich wideokonferencji za pomocą urządzeń mobilnych, przyjdzie też czas na użycie tej technologii do współdzielenia aplikacji.

Korzystamy już z niedrogiej telefonii VoIP, wkrótce pojawią się usługi pozwalające na prowadzenie tanich wideokonferencji za pomocą urządzeń mobilnych, przyjdzie też czas na użycie tej technologii do współdzielenia aplikacji.

Odkąd telefony komórkowe przeistoczyły się w urządzenia zbliżone do multimedialnych pecetów, abonenci zaczęli korzystać ze znacznie bardziej zaawansowanych usług niż tylko transmisja głosu i wysyłanie SMS-ów. Podobnie jest z telefonią stacjonarną, która umożliwia dziś stały dostęp do Internetu, a nawet do telewizji kablowej. Za postępem nadążać muszą również takie technologie, jak VoIP. Eksperci związani z 3GPP (3rd Generation Partnership Projekt) są niemal zgodni, że gdy nadejdzie telefonia czwartej generacji (4G), wszystkie rozmowy, wideokonferencje i inne usługi wykonywane będą wyłącznie przy użyciu strumieniowanej transmisji dancyh.

W 2004 roku z inicjatywy 3GPP powstał projekt IP Multimedia Subsystem (IMS), mający na celu utworzenie standardowego, szeroko rozpowszechnionego środowiska sprzętowo-software'owego. Pozwoli ono wdrażać multimedialne usługi telekomunikacyjne i aplikacje nowej generacji. Usługi, takie jak wideokonferencja, mają być dostępne niezależnie od tego, gdzie przebywa użytkownik - czy siedzi w pracy przy biurku, czy jest właśnie w podróży. Nie będzie też miało znaczenia, czy rozmówcy korzystają z telefonów komórkowych zalogowanych do sieci 3G, czy łączą się poprzez hot spot, używają specjalnych telefonów IP, palmtopów lub notebooka wyposażonego w kamerę internetową.

SIP w służbie IMS-u

Aplikacje

Aplikacje

Ustalając założenia środowiska IMS, określono podstawowy protokół komunikacyjny. Specjaliści zdecydowali się na powszechnie wykorzystywany w telefonii VoIP protokół SIP (Session Initiation Protocol), służący do zestawiania połączeń. Jest intuicyjny - łączenie odbywa się na podobnej zasadzie, jak wykonywanie tradycyjnych połączeń telefonicznych. Potrzebny jest użytkownik inicjujący połączenie oraz odbierający - obie strony mają swoje identyfikatory, podobne do adresu e-mail. Przy wykonywaniu połączeń wykorzystywane są serwery przechowujące informacje o aktualnie zalogowanych abonentach - to z kolei przypomina centrale telefoniczne. SIP, podobnie jak HTTP, jest protokołem tekstowym (podobieństw pomiędzy nimi jest zresztą więcej), co oznacza, że treść komunikatów, łącznie z nagłówkiem, można w prosty sposób odczytywać i równie łatwo tworzyć. Dodatkowo SIP nie nakłada ograniczeń na przesyłane dane. Mogą nimi być: dźwięk, obraz czy strumień danych wymagany przy współdzieleniu przez sieć aplikacji. Równie ważnym powodem wyboru SIP jako protokołu głównego w środowisku IMS był fakt, że zarówno programiści, jak i operatorzy telekomunikacyjni mieli już z nim do czynienia właśnie podczas prac nad VoIP-em.

Ukłon w kierunku programistów

Specjaliści 3GPP postawili sobie cel: projektowanie aplikacji wykorzystujących IMS ma być łatwe i szybkie. Dzięki temu organizacja chce zachęcić firmy programistyczne do zainteresowania się nowym standardem. Udostępniono także zestaw narzędzi programistycznych, a pisanie zarówno mało zaawansowanych usług, jak i bardziej rozbudowanych projektów do IMS-u okazuje się równie proste, jak przygotowywanie aplikacji WWW.

Sukces na tym polu będzie oznaczał powstawanie nowych serwisów, usług i programów opartych na IMS-ie. To strategiczny ruch ze strony 3GPP, historia chociażby WAP-u dowodzi, że bez zainteresowania firm trzecich rozwiązanie, nawet mocno wspierane przez operatorów i producentów telefonów, nie ma szans. Abonenci muszą mieć bowiem dostęp do szerokiej i ciekawej palety nowych usług, żeby z nich korzystać.

Techniczna strona IMS-u

IMS składa się z trzech warstw: poziomu aplikacji (odpowiedzialnego np. za uruchamianie określonej funkcji, takiej jak założenie nowego pokoju rozmów), poziomu użytkownika (gdzie obsługiwany jest strumień danych multimedialnych) i poziomu kontroli połączenia (łączenie, rozłączanie, sprawdzanie dostępności potencjalnych rozmówców). Poszczególne zadania realizuje m.in. serwer aplikacji, serwer multimediów, system przechowywania informacji o abonencie, a także system "centrali telefonicznej", decydujący o tym, czy połączenie z drugim użytkownikiem ma być dokonane przez Internet, sieć komórkową czy też telefonię stacjonarną. Są także systemy znajdujące się na pograniczu sieci komórkowej, Internetu i linii telefonicznej, pozwalające porozumieć się urządzeniu użytkownika z zasobami sieciowymi usługodawcy, jednocześnie zapewniając odpowiedni poziom bezpieczeństwa. To sprawia, że możliwa staje się wieloplatformowa komunikacja np. wideo między użytkownikiem telefonu komórkowego a osobą uczestniczącą w wideokonferencji na komputerze stacjonarnym.

Dzięki standaryzacji środowiska te same aplikacje działać będą w różnych węzłach telekomunikacyjnych i u różnych operatorów bez konieczności wprowadzania większych zmian w kodzie programu.

Rozszerzenia do środowiska Ims

Pierwsze założenia standardów komunikacji w środowisku IMS, zdefiniowane przez należącą do

IETF grupę Simple, okazały się za ubogie i za bardzo ograniczające możliwości aplikacji. Dlatego

utworzono kilka rozszerzeń IMS-u.

Oszczędne powiadamianie o zmianie statusu - komunikat o zmianie statusu użytkownika

znajdującego się na liście znajomych zostanie wysłany tylko wtedy, gdy status się zmieni (nie

będzie odbywała się jego ciągła weryfikacja), a komunikat zawierać będzie tylko najważniejszą

treść.

Autoryzacja strumienia danych - użytkownik będzie mógł odbierać i wysyłać tylko ten typ

danych, który przewiduje jego abonament u usługodawcy. Na przykład, gdy zamówi usługę

VoIP, nie będzie mógł przeprowadzać wideorozmów "over IP".

Określanie minimalnych wymagań do przeprowadzenia rozmowy - to rozszerzenie

pozwala na sprawdzenie możliwej do uzyskania, gwarantowanej jakości transmisji (QoS

- Quality of Service) jeszcze przed połączeniem. Gdy jest niezadowalająca, połączenie nie jest

realizowane.

SigComp, czyli kompresja komunikatów sIP - ponieważ dane są tekstowe, stosunkowo

łatwo poddają się kompresji. Odpowiadać ma za to właśnie funkcja SigComp, która zmniejsza

ilość przesyłanych danych, dzięki czemu możliwa jest, jak twierdzi firma Radvision, dłuższa praca

na baterii urządzenia komunikacyjnego.


Zobacz również