Zamień się w słuch

Czy widziałeś kiedyś komputer bez karty dzwiękowej? Pewnie tak, ale takie okazy spotkać można coraz rzadziej. Większość współczesnych pecetów wyposażona jest w 16- i 32-bitowe sterowniki dzwięku i głośniki - koniecznie z subwooferem.

Czy widziałeś kiedyś komputer bez karty dzwiękowej? Pewnie tak, ale takie okazy spotkać można coraz rzadziej. Większość współczesnych pecetów wyposażona jest w 16- i 32-bitowe sterowniki dzwięku i głośniki - koniecznie z subwooferem.

Jednym z najpopularniejszych programów do edycji plików dźwiękowych jest GoldWave. Program o wieloletniej tradycji doczekał się ostatnio nowej, ulepszonej wersji 4.16. Korzystając z niego, łatwo nadasz swoim nagraniom niepowtarzalne brzmienie lub przynajmniej zmienisz charakter dźwięków powitalnych Windows.

Skąd wziąć nagrania?

Najprostszym sposobem na pozyskanie oryginalnego pliku dźwiękowego jest jego zapis. W tym celu musisz wyposażyć swój PC w mikrofon. Nie musi to być specjalistyczne, drogie urządzenie. Mimo to pamiętaj, że jego jakość będzie determinować wyniki Twojej pracy. Najlepszy byłby niedrogi mikrofon kierunkowy - bez trudu, za kilkanaście-kilkadziesiąt złotych można w większości sklepów komputerowych kupić podobne urządzenie. Do zapisu dźwięku posłużyć może zarówno program typu GoldWave, jak i zwykły Rejestrator dźwięku (Start | Programy | Akcesoria | Rozrywka | Rejestrator dźwięku).

Podczas samodzielnego zapisu bardzo ważny jest właściwy dobór parametrów zapisu dźwięku. Maksimum, na jakie pozwala większość współczesnych prostych kart, to stereofoniczne próbkowanie 16-bitowe z częstotliwością 44 KHz. Takie osiągi wystarczają do większości zastosowań, są nawet za duże. Chcąc dowiedzieć się, jak dobierać wszystkie nastawy, zajrzyj do ramki "Jak to działa".

Jeśli nie masz ambicji tworzyć własne nagrania, a chciałbyś tylko wypróbować oferowane przez specjalistyczne narzędzia funkcje, sięgnij do folderu Windows. W podfolderze Media znajdziesz mnóstwo plików typu WAV zawierających odgłosy wydawane przez Twój komputer przy otwieraniu, minimalizacji czy powiększaniu okien.

Zawartość pliku dźwiękowego nie może być bezpośrednio wyświetlona na ekranie. Spróbuj otworzyć wybrany zbiór, korzystając z GoldWave (File | Open). Odgłos towarzyszący uruchamianiu systemu można wybrać z zestawu Musica. Kliknij ikonę Play na pasku narzędzi. Jak widać, wyświetlona zawartość zbioru ma postać tajemniczego wykresu. Na osi poziomej zaznaczona jest podziałka odnosząca się do czasu. Na osi pionowej nanoszone są odcinki odpowiadające amplitudzie sygnału dźwiękowego. Im wyższy odcinek, tym głośniejszy dźwięk. Na dole okna GoldWave podawane są wartości charakterystyczne dla danego nagrania. W przypadku pliku, jaki wybrałem, były to: częstotliwość próbkowania (22 KHz), czas trwania (nieco ponad 2 sekundy) oraz dane o formacie (zapis 8-bitowy, monofoniczny).

Co da się odczytać z samego wykresu? Niestety, niewiele. Z łatwością można jednak wskazać np. miejsca, w których sygnał narasta lub powoli opada. Podczas odtwarzania dźwięku mamy bezpośredni podgląd pozycji w pliku (przesuwający się pionowy odcinek). W oddzielnym oknie - Device Controls - wyświetlany jest na bieżąco wykres spektrum sygnału. Zamiast niego (do przełączenia wystarczy kliknięcie prawym przyciskiem myszy jego powierzchni) może być prezentowany wykres amplitudowy (podgląd "oscyloskopowy") lub np. barwny spektrogram ukazujący zmiany widma w funkcji czasu.

Pojedynczymi kliknięciami, używając miniaturowych suwaków w oknie Device Controls, łatwo też zmieniać proporcje między dwoma kanałami stereo, głośność oraz szybkość odtwarzania.

Jak dodać własny dźwięk?

Bardzo prosto. Chcąc związać określone zdarzenie systemowe ze zbiorem typu WAV, klik-nij Start | Ustawienia | Panel sterowania, a następnie ikonę Dźwięki. Z listy Zdarzenia wybierz zdarzenie, które chciałbyś zilustrować dźwiękowo. Teraz kliknij Przeglądaj, wybierz dowolny zbiór WAV i naciśnij Otwórz. Operację powtarzaj, aż zdefiniujesz wszystkie odgłosy. Na koniec potwierdź zmiany, klikając OK.

Ciach, ciach

Jeśli próbowałeś kiedyś samodzielnie montować nagrania na taśmach magnetofonowych, wiesz, jaka to żmudna praca. Nożyczki, plączące się wszędzie metry taśmy. Zabawa z cyfrowym montażem jest znacznie prostsza.

Otwórz wybrany plik dźwiękowy (np. Musica - Uruchamianie systemu Windows.WAV). Wskaż myszą powierzchnię wykresu prezen-tującego zawartość otwartego zbioru. Kliknij, używając lewego przycisku myszy. Jak widać, zaznaczona jest tylko część wykresu. Teraz wskaż fragment nagrania położony nieco dalej po prawej stronie i kliknij prawym przyciskiem myszy. Został zaznaczony fragment leżący między dwoma wskazanymi punktami. Lewy przycisk myszy służy do zaznaczania punktu początkowego, prawy -końcowego.

Formaty

Istnieje bardzo dużo formatów zapisu cyfrowego dźwięku. Co prawda różnorodność nie jest aż tak duża, jak w przypadku grafiki, ale i tak mamy do czynienia przynajmniej z kilkunastoma popularnymi sposobami kodowania. Najbardziej popularny, ale bardzo prosty jest standard firmy Microsoft -określający zasady konstrukcji plików typu WAV. Dane przechowywane w zbiorach tego formatu mają postać podobną, jak w przypadku grafiki BMP - ciąg danych, słowo po słowie, poprzedzony nagłówkiem określającym podstawowe parametry odtwarzania. Znacznie ciekawszy, choć niestety odchodzący w przeszłość, jest format VOC firmy Creative Labs. Ma on np. możliwość prostej kompresji stratnej polegającej na wycinaniu fragmentów ciszy. Mniej popularny, choć w niektórych zastosowaniach niezastąpiony (np. przy tworzeniu udźwiękowionych apletów Javy), jest format wywodzący się ze stacji roboczych NEXT i Sun - AU.

Przebojem ostatnich lat są jednak formaty pozwalające na strumieniowy przesył dźwięków (np. RealAudio) oraz MP3 pozwalający na bardzo dużą, stratną kompresję nagrań muzycznych bez wyraźnego pogorszenia ich jakości.

Odcinki podziału można przesuwać - wystarczy "chwycić" je, używając myszy i przemieszczać wzdłuż osi czasu. Możliwe jest też zaznaczenie wycinka o określonej, co do tysięcznej części sekundy, pozycji - wystarczy skorzystać z funkcji Edit | Marker | Set.


Zobacz również