Zbyt wielkie oczekiwania

Czy narzędzia księgowe pomagają unikać błędów w zarządzaniu, czy tez do nich prowadzą? - zastanawiają się publicyści Knowledge at Wharton.

Techniki księgowe, takie jak budżetowanie, prognozowanie sprzedaży i raportowanie finansowe mają pomagać w zapobieganiu pomyłkom biznesowym dając menedżerom realistyczne prognozy, kierunkując ich działanie i pokazując postępy. Mają pomagać łączyć spojrzenie optymistyczne z realistycznym.

Jest to jednak jedynie teoria. Gavin Cassar, wykładowca rachunkowości na Wharton University zbadał do jakiego stopnia jest ona prawdziwa i doszedł do niepokojących wniosków. Niektóre narzędzia księgowe nie tylko nie pomagają przedsiębiorcom, ale mogą wręczy wyprowadzić ich na manowce.

W jednym ze swoich badań pokazuje, że budżetowanie wcale nie pomogło dokładnie przewidzieć przychodów grupie australijskich firm. Jego analiza wykazała, że przygotowanie finansowych prognoz zwiększa poziom optymizmu przedsiębiorców. Jednocześnie prowadzi do zbyt wygórowanych założeń poziomu sprzedaży i zatrudnienia.

Jego zdaniem ludzie mają skłonności do nadmiernego optymizmu. Gdy używają narzędzi księgowych, optymizm staje się jeszcze większy. Z kolei nadmierna wiara w sukces prowadzi do wielkich pomyłek.

Cassar nie sugeruje jednak, że ktokolwiek powinien przestać korzystać z narzędzi księgowych. Inwestorzy i twórcy przepisów oczekują, że firmy zaimplementują rozbudowane systemy księgowe. Powinny to zrobić, ponieważ raportowanie finansowe dostarcza szczegółową mapę biznesu i jego działania. Jednak Cassar uważa, że przedsiębiorcy powinni zrozumieć jakie są ograniczenia szacunków księgowych i zwykle ludzkie tendencje, takie jak optymizm, który może prowadzić do złej interpretacji faktów.

Cassar przyjrzał się 4 tys. firm badanym przez Australian Bureau of Statistics. Menedżerów tych firm spytano, czy przygotowali budżet i całościowy raport, mieli także dostarczyć długoterminowe prognozy przychodów. Później firmy były obserwowane przez cztery lata.

Naukowiec przewidywał, że sporządzanie budżetów i całościowych raportów powinno zaowocować poprawą jakości prognoz firmowych. Tymczasem liczby pokazały coś odwrotnego. Budżetowanie zwiększało trafność prognoz o 2%. Całościowe raportowanie natomiast zwiększało trafność prognoz o 8,5%. Obie techniki użyte razem poprawiały trafność prognoz w większym stopniu - o 12%. Łącznie te rezultaty sugerują, że całościowe przygotowanie raportów księgowych poprawia jakość prognozowania.

Największa poprawa jakości raportowania nastąpiła w firmach, które działały w najbardziej niepewnym środowisku gospodarczym.

Podczas swojej kariery uniwersyteckiej Cassar zajmował się ekonomią behawioralną. W kolejnym badaniu wykorzystał tę wiedzę i sprawdził w jaki sposób narzędzia księgowe mogą wypaczyć myślenie przedsiębiorców.

Przyjrzał się ok. 400 aspirującym amerykańskim przedsiębiorcom. Statystycznie wierzyli oni, że ich pomysły maja ok. 80% prawdopodobieństwa przekształcenia się w działające firmy, tymczasem udało się to jedynie połowie. Spośród przedsiębiorców, którzy zrealizowali plany, 62% w pierwszym roku zrobiło zbyt wysokie prognozy sprzedaży, a 46% przesadziło z prognozami wielkości zatrudnienia na koniec roku.

Przedsiębiorcy, którzy robili finansowe przewidywania często przeceniali przyszłą sprzedaż swoich firm. Pisanie biznes planu także wpływało na zwiększenie wiary w sukces. Przedsiębiorcy, którym już udało się coś sprzedać stanowili grupę największych optymistów.

Na podstawie: Knowledge at Wharton, "Biased expectations: can accounting tools lead to, rather than prevent, executive mistakes?"


Zobacz również