BIOS - szybko czy bezpiecznie?


Procesor - CPU Voltage

Jak zwiększyć stabilność?

BIOS - szybko czy bezpiecznie?

W tym polu należy dokonywać zmian tylko z zamiarem przetaktowania procesora. W ustawieniach domyślnych procesor podaje płycie głównej swoje nominalne napięcie podczas rozruchu komputera. Regulatory umieszczone na płycie dostarczają mu wówczas wymagany poziom napięcia zasilającego (Vcore). Podgląd bieżącego napięcia procesora i takich elementów, jak pamięci RAM i chipsetu, umożliwia menu Hardware Monitor, dostępne w niektórych BIOS-ach. Obecne procesory zmieniają zapotrzebowanie na napięcie zasilające zależnie od obciążenia. Układy stosowane w komputerach przenośnych, a także Athlon 64 (z technologią Cool'n'Quiet) i Pentium 4 z jądrem Prescott (z technologią Dynamic Voltage Identification) są wyposażone w mechanizm dynamicznego regulowania poziomu napięcia zależnie od bieżących warunków pracy.

Jak zwiększyć wydajność?

Podwyższając napięcie robocze procesora, zwiększysz szansę powodzenia swoich działań. Dzięki temu układ będzie pracował stabilniej z częstotliwością spoza zakresu ujętego w specyfikacji. Niemniej jednak korzystaj z parametru CPU Voltage tylko po to, aby wycisnąć z peceta ostatnie poty. Podnoś napięcie stopniowo o bardzo niewielką wartość, najwyżej o 0,05 V. Ponadto koniecznie zadbaj o właściwe chłodzenie. Zwiększenie napięcia zasilającego ma znacznie większy wpływ na zużycie prądu, a w konsekwencji na emisję ciepła, niż samo przetaktowanie procesora. Nawet minimalny wzrost powoduje szybsze nagrzewanie się układu, co może spowodować jego trwałe uszkodzenie.

BIOS oferuje nie tylko funkcje regulowania napięcia procesora. Pozwala też sterować zasilaniem pamięci RAM, magistrali AGP i chipsetu. Mogą nosić nazwy DRAM Voltage, AGP Voltage, Chipset Core Voltage lub podobne. Jednak lepiej trzymać ręce z dala od wymienionych parametrów. Nawet doświadczeni majsterkowicze mogą zwiększać najwyżej napięcie zasilające pamięć RAM.

Procesor - CPU Voltage

Zalecane ustawienia Najlepiej wybierz bezpieczne ustawienia, pozostawiając predefiniowaną opcję. Nawet przy nieznacznym przetaktowaniu nie zmieniaj napięcia zasilającego procesor, chipset i magistralę AGP.

Nazwy alternatywne CPU Core Voltage; CPU Vcore Voltage; CPU Vcore

Lokalizacja Advanced; Advanced | Advanced Chipset Features; Advanced Frequency/Voltage Control; menu z funkcjami przetaktowywania, np.: Jumperfree Configuration; Cell Menu

Ustawienie stabilności Auto; Default lub wartość domyślna

Wzrost stabilności ***

Ustawienie wydajności Manual; User Defined

Wzrost wydajności **

Pamięć robocza - DRAM Timing Selectable

Jak zwiększyć stabilność?

BIOS - szybko czy bezpiecznie?

Moduł pamięci, a konkretnie umieszczony na nim układ scalony SPD (Serial Presence Detect) o pojemności 256 bajtów przekazuje konfigurację pamięci do BIOS-u. Do tego układu producent wpisuje parametry, przy których pamięć działa bez zarzutu, np. bajt 2 definiuje typ pamięci (SDRAM lub DDR), a bajt 9 określa maksymalną częstotliwość taktowania zapewniającą stabilną pracę modułu. Aby podejrzeć informacje zgromadzone w module SPD, skorzystaj z bezpłatnego programu Everest Home Edition (dostępny pod adresem: www.lavalys.com, środowiska: Windows 95/98/Me/NT4/ 2000/XP, rozmiar pliku: ok. 3 MB). Znajdziesz je, klikając gałąź Motherboard | SPD. Wiele modułów pamięciowych ma naklejki z podstawowymi parametrami użytkowymi. Na przykład w wypadku napisu PC2700-2533 masz do czynienia z pamięcią DDR 333, w której optymalny czas oczekiwania CAS Latency wynosi dwa i pół cyklu, a czasy RAS to CAS Delay i RAS Precharge po trzy cykle.

Jak zwiększyć wydajność?

Stosując opcje wymienione powyżej (Manual; User Defined), umożliwisz regulowanie poszczególnych parametrów pamięci RAM. Najważniejsze z nich znajdziesz w polach CAS Latency, RAS to CAS Delay, RAS Precharge i Active Precharge Delay (lub RAS Active Time). Im mniejsze wartości w tych polach, tym krótszy czas dostępu, a więc wyższa wydajność pamięci. Ustawiając optymalny czas oczekiwania, uzyskasz szybszą pamięć od modułów z wyższą częstotliwością taktowania i dłuższym czasem dostępu. Na przykład układy DDR 333, których czas oczekiwania CAS Latency wynosi dwa cykle, wyprzedzi moduły DDR 400 z CAS Latency na poziomie trzech cykli. Ekstremalne skrócenie czasu dostępu powoduje wzrost wydajności średnio od 3 do 5 procent. Nie skracaj jednak czasu dostępu o więcej niż jeden cykl.

Zalecane ustawienia

Jeżeli chcesz zapewnić sobie prawidłowe funkcjonowanie komputera, jego pamięć robocza powinna pracować z optymalnym, niezaniżonym czasem dostępu. W przeciwnym razie może dochodzić do utraty danych. Dlatego warto zdecydować się na bezpieczne ustawienie. A jeśli chciałbyś mieć szybki, a zarazem wydajny sprzęt, musisz nabyć pamięć z krótszym czasem dostępu.

Pamięć robocza - DRAM Timing Selectable

Nazwy alternatywne Configure DRAM Timing By SPD; DDR Timing Setting By

Lokalizacja Advanced Chipset Features; Advanced | Chip Configuration;menu z funkcjami przetaktowywania, np.: Cell Menu

Ustawienie stabilności By SPD; Enabled; Auto

Wzrost stabilności ***

Ustawienie wydajności Manual; User Defined

Wzrost wydajności **

Karta graficzna - AGP Frequency

Jak zwiększyć stabilność?

BIOS - szybko czy bezpiecznie?

Obecne płyty główne pozwalają regulować częstotliwość magistrali PCI i AGP niezależnie od częstotliwości FSB. Po obraniu predefiniowanej opcji szyny PCI i AGP są taktowane z częstotliwością domyślną, czyli 66,6 MHz lub 33,3 MHz - nawet jeśli zwiększysz częstotliwość FSB w celu przetaktowania procesora (patrz wyżej parametr "CPU Frequency"). Dzięki temu karta graficzna czy twarde dyski działają w obrębie swoich specyfikacji, co pozwala w pełni wykorzystywać rezerwy wydajności procesora. W BIOS-ie niektórych płyt można tu ustawić jedynie dzielnik częstotliwości, np. 1/2 lub 2/5. Określa on stosunek częstotliwości AGP do częstotliwości FSB. Jeśli magistrala FSB jest taktowana na poziomie 133 MHz, ustawi opcję 1/2, aby zapewnić stabilne działanie karty graficznej.

Niektóre płyty główne, np. modele wyposażone w chipset Intela serii 865 lub 875 albo w chipset NVIDIA nForce 3, mogą nie dysponować funkcjami do regulowania częstotliwości magistrali PCI lub magistrali AGP. Niemniej jednak możesz bez problemu przetaktować procesor za pośrednictwem szyny FSB, bo zdecydowana większość płyt z wymienionymi typami chipsetów ma stałą, ustawioną fabrycznie częstotliwość magistral PCI i AGP.

Jak zwiększyć wydajność?

Przetaktowując szyny PCI i AGP, uzyskasz niewielki wzrost wydajności, ale podnoś ich częstotliwość stopniowo o niewielką wartość. Pamiętaj, że wyższa częstotliwość, od 72 do 74 MHz lub od 37 do 40 MHz jest zazwyczaj przyczyną zawieszania się komputera. Znacznie większe znaczenie ma to, że dysponując możliwością niezależnego regulowania częstotliwości magistral FSB, AGP i PCI, możesz przetaktować procesor, nie przeciążając delikatnych podzespołów podłączonych do szyn AGP i PCI. Szczególnie małą odporność na zmiany częstotliwości wykazują twarde dyski. W ich następstwie mogą się zawieszać, co grozi utratą danych.

Zalecane ustawienia

Pozostaw częstotliwości magistrali AGP i PCI na domyślnym poziomie. Nawet po przetaktowaniu procesora metoda zwiększania częstotliwości FSB bezpieczne ustawienie w tym polu da większe szanse uzyskania pożądanej stabilności.

Karta graficzna - AGP Frequency

Nazwy alternatywne AGP/PCI Frequency; AGP/PCI Clock; AGP Overclock in MHz

Lokalizacja Advanced | Frequency/Voltage Control; Advanced | Advanced Chipset Features; Advanced | Chip Configuration; menu z funkcjami przetaktowywania, np.: Cell Menu

Ustawienie stabilności 66 MHz; By Default; Auto lub wartość domyślna

Wzrost stabilności ***

Ustawienie wydajności 10 do 15 procent ponad wartość domyślną

Wzrost wydajności **