BIOS - szybko czy bezpiecznie?


Rozruch - Quick Boot

Jak zwiększyć stabilność?

BIOS - szybko czy bezpiecznie?

Jeśli po włączeniu komputera chodzisz zazwyczaj na kawę, jest to wyraźny znak, że uruchamianie trwa o wiele za długo. Może przyczyną jest wyłączenie funkcji szybkiego rozruchu (tzw. Quick Boot) w BIOS-ie. Wówczas komputer przeprowadza trzy-, a nawet czterokrotnie wszystkie procedury testujące podzespoły sprzętowe (noszą miano procedur POST, czyli Power On Self Test). Mają wykrywać uszkodzenia i błędne funkcjonowanie poszczególnych urządzeń komputera przed uruchomieniem systemu operacyjnego, czyli zanim rozpoczniesz edycję i przetwarzanie danych, które w razie nagłej awarii uległyby bezpowrotnie utracie. Jednak konwencjonalny rozruch (czyli uwzględniający wszystkie procedury testowe) wcale nie daje gwarancji wykrycia wszystkich usterek sprzętowych.

Jak zwiększyć wydajność?

Uaktywnij funkcję Quick Boot, jeśli chcesz maksymalnie skrócić czas rozruchu komputera. Wówczas określone procedury testowe będą wykonywane tylko raz - a nie wielokrotnie, jak w wypadku standardowego uruchamiania. Dzięki temu oszczędzisz sporo czasu. Jak wykazały nasze testy, rozruch w trybie szybkim może trwać nawet o 70 procent krócej niż w trybie konwencjonalnym. Ponadto większość produkowanych obecnie elementów sprzętowych, które podlegają testom BIOS-u (np. moduły pamięci RAM), działa na tyle niezawodnie, że pojedynczy test w zupełności wystarcza do potwierdzenia ich poprawnego funkcjonowania. Najdłużej trwa wielokrotne badanie pamięci RAM. Dlatego takie parametry BIOS-u, jak Quick Boot czy Fast Boot, dotyczą w wielu wypadkach tylko testu pamięci roboczej. Tymczasem parametr Quick Power On Self Test obejmuje zazwyczaj wszystkie procedury POST.

Zalecane ustawienia

Za pomocą omawianego parametru możesz znacznie przyspieszyć uruchamianie komputera, nie zmniejszając bezpieczeństwa. Dlatego możesz spokojnie wypróbować szybki rozruch. Wielokrotne powtarzanie procedur testowych POST stanowi relikt z czasów, gdy podzespoły sprzętowe były znacznie bardziej podatne na uszkodzenia. Obecnie warto je przeprowadzić najwyżej po zamontowaniu nowych modułów pamięci RAM.

Rozruch - Quick Boot

Nazwy alternatywne Quick Power On Self Test; Fast Boot

Lokalizacja Advanced Bios Features; Boot

Ustawienie stabilności Disabled; Off

Wzrost stabilności **

Ustawienie wydajności Enabled; On

Wzrost wydajności ***

Rozruch - Primary IDE Master

Jak zwiększyć stabilność?

BIOS - szybko czy bezpiecznie?

Jeśli wolisz proste, wygodne i bezpieczne rozwiązania, zleć systemowi wykrywanie wszystkich napędów IDE. Wystarczy się upewnić, że w polach Primary/Secondary IDE Master/Slave jest ustawiona opcja Auto, a BIOS będzie samodzielnie ustalał, jakie napędy są zainstalowane w komputerze i w jaki sposób należy się do nich odwoływać. Następnie automatycznie wybierze właściwe parametry napędu, np. w wypadku twardego dysku pojemność, liczbę cylindrów i głowic, a także metodę adresowania.

Jak zwiększyć wydajność?

Jeśli zdecydujesz się wpisać parametry wszystkich napędów IDE w BIOS-ie, system nie będzie musiał samodzielnie wykrywać tych urządzeń podczas każdorazowego rozruchu. Dzięki temu zaoszczędzisz trochę czasu. Jednak daje to korzyści minimalne, więc nierekompensujące ryzyka, z którym wiąże się ręczne podanie konfiguracji dysków. Wystarczy popełnić błąd w jednym choćby parametrze, a komputer w ogóle nie wykryje napędów. W każdym razie koniecznie zanotuj wpisane ustawienia, bo w razie awarii nie dostaniesz się do zasobów na twardym dysku.

Z ręcznego konfigurowania należy ponadto zrezygnować w twardych dyskach o dużej pojemności. W przeciwnym razie możesz nie uzyskać maksymalnej dostępnej pojemności. Również w wypadku nagrywarek i napędów CD-ROM musisz skorzystać z automatycznego wykrywania. Chyba żadna z licznych wersji BIOS-u nie da ci możliwości ustawienia napędu CD zamiast podania parametrów twardego dysku.

Konfigurację dysku przeprowadzaj ręcznie tylko w wypadku, gdy zawiedzie automatycznie wykrywanie i nie pomogą ci nasze wskazówki zawarte w artykule "Recepta na długowieczność" (PCWK 11/2004, str. 84). Właściwe parametry danego modelu dysku znajdziesz w jego instrukcji obsługi lub na naklejce umieszczonej na wierzchniej ścianie napędu.

Zalecane ustawienia

Wykrywanie twardych dysków i napędów IDE pozostaw komputerowi. Dzięki temu możesz uniknąć problemów, a nawet utraty danych.

Rozruch - Primary IDE Master

Nazwy alternatywne -

Lokalizacja Standard CMOS Features; Main

Ustawienie stabilności Auto

Wzrost stabilności ***

Ustawienie wydajności Manual

Wzrost wydajności *

System - Load Setup Defaults

Jak zwiększyć stabilność?

BIOS - szybko czy bezpiecznie?

Decydując się na funkcję Load Optimal Defaults, wybierzesz rozsądny kompromis pomiędzy wydajnością i bezpieczeństwem. Dzięki niej przywrócisz za jednym zamachem domyślną konfigurację BIOS-u lub konfigurację ustawioną przez producenta płyty głównej. Dlatego ustawienia poszczególnych parametrów, które pojawią się po uaktywnieniu opisywanej funkcji, różnią się zależnie od modelu płyty, ale zwykle pozwala przywrócić właściwe wartości takich parametrów, jak mnożnik częstotliwości, a także napięcie procesora i pamięci RAM. Funkcję tę należy traktować przede wszystkim jako ostatnią deskę ratunku. Pomoże ci, gdy w wyniku zmian ustawień BIOS-u nie uda ci się uruchomić systemu lub nie będzie działał, jak sobie życzysz. W takiej sytuacji wystarczy przywołać powyższą funkcję, aby naprawić konfigurację BIOS-u. Jeszcze większą pewność daje funkcja Load Fail-Safe Defaults. W sytuacjach krytycznych pomaga szybko określić możliwe przyczyny błędu, a wreszcie zlokalizować go. W tym celu ustawia np. częstotliwość FSB i mnożnik częstotliwości na najniższym z możliwych poziomów. Ponadto wyłącza wszystkie elementy płyty głównej, które nie są konieczne do uruchomienia komputera. Zauważ, że ustawienia wprowadzone do BIOS-u przez funkcję Load Fail-Safe Defaults nie sprawdzają się w codziennej pracy, bo spowalniają komputer, nie pozwalając mu wykorzystywać pełni możliwości. Na domiar złego zmuszają do zrezygnowania z pewnych modułów zintegrowanych na płycie głównej (np. wewnętrznej karty dźwiękowej).

Jak zwiększyć wydajność?

Użytkownicy, którzy mają zamiar wycisnąć ze swego komputera ostatnie poty, mogą wypróbować funkcję Load System Turbo Settings. W ten sposób zoptymalizujesz konfigurację BIOS-u pod kątem uzyskania maksymalnej wydajności. Ustawienia poszczególnych parametrów zależą od producenta i modelu płyty głównej. Czasem wspomniana funkcja może doprowadzić np. do przetaktowania procesora i/lub innych elementów, a czasem pozostawia częstotliwość taktowania w obrębie specyfikacji, jednak bardzo często wydajność zwiększa się kosztem stabilności. Dlatego jeśli zdecydujesz się przywołać funkcję Load System Turbo Settings, przeprowadź testy obciążeniowe np. z freeware'owym Prime 95.

Zalecane ustawienia

W zasadzie nie popełnisz błędu, wybierając funkcję Load Optimal Defaults. Wielu producentów i tak dostraja poszczególne parametry, aby pozwalały uzyskać porządną wydajność. Tymczasem polecenie Load Fail-Safe Defaults warto stosować tylko w sytuacjach awaryjnych.

System - Load Setup Defaults

Nazwy alternatywne brak

Lokalizacja menu główne

Ustawienie stabilności Load Optimal Defaults

Wzrost stabilności ***

Ustawienie wydajności Load System Turbo Settings; Load Best Performance Settings

Wzrost wydajności *