Bez ograniczeń prędkości


ATI - wszystkimi siłami do ataku

Nie wszyscy pewnie wiedzą, że ATI pozostaje największym na świecie producentem układów graficznych, dystansując pod względem liczby sprzedanych egzemplarzy takich konkurentów jak 3dfx i nVIDIA. Pozycja ta jednak oparta jest głównie na kontraktach z wytwórcami komputerów, którzy instalują w swoich produktach karty ATI. Natomiast nigdy dotąd kanadyjska firma nie była liczącym się producentem dla zwolenników naprawdę szybkiej grafiki 3D. Zasłynęła raczej z wyolbrzymionych zapowiedzi nowych produktów, które nie potwierdzały się w praktyce.

Po raz pierwszy sytuację tę zmieniła karta ATI Rage Pro Fury Maxx, o wydajności porównywalnej z kartami zbudowanymi na podstawie GeForce 256 i pamięci SDR. Kolejny układ - Radeon - sprawił, że firma ATI przebojem wdarła się do elitarnego grona producentów bardzo wydajnych kart 3D, dołączając do nVIDII i 3dfx. Idąc za ciosem, zapowiedziała na najbliższe miesiące karty rozwijające linię Radeonów.

Bez ograniczeń prędkości
Przede wszystkim powinna się pojawić karta Radeon Maxx, wyposażona w dwa procesory Radeon. Jej debiut ma się odbyć jeszcze w tym roku. Co ciekawe, pojawiły się ostatnio informacje, że również przed końcem tego roku pojawi się układ Radeon II, dwukrotnie szybszy od wersji, którą znamy obecnie. Wiosną 2001 roku miałaby się wówczas pojawić kolejna karta w wersji Maxx, czyli wyposażona w 2 procesory Radeon II. Gdyby tak się stało, wówczas ATI z dużym prawdopodobieństwem mogłaby przejąć od nVIDII pałeczkę pierwszeństwa wśród producentów najszybszych układów graficznych.

Interesujące perspektywy pojawiły się również dla producentów komputerów przenośnych, ponieważ na początek 2001 roku zapowiedziano mobilną wersję Radeona. Rynek układów graficznych do notebooków zdominowały dwie firmy - S3 i ATI właśnie, ale wciąż brakuje naprawdę szybkich układów. Mobilny Radeon byłby więc poważnym przełomem w tej dziedzinie.

Jak widać z powyższego wyliczenia, plany ATI na najbliższe miesiące prezentują się niezwykle interesująco i miejmy nadzieję, że nie skończy się na zapowiedziach.

nVIDIA - z pozycji siły

Debiut rynkowy nVIDII nie był szczególnie udany i nie wróżył wielkiego powodzenia w starciu z takimi potentatem, jakim był wówczas 3dfx. Karty zbudowane na podstawie układu Riva 128 oferowały wprawdzie podobną wydajność jak Voodoo 1, ale niedopracowane sterowniki skutecznie odstraszały większość klientów.

W krótkim czasie okazało się jednak, że nVIDIA ma wielki potencjał technologiczny i marketingowy, który szybko zapewnił jej przodującą pozycję wśród producentów układów graficznych. Kolejne modele, takie jak TNT, TNT 2, GeForce 256 i GeForce 2, okazywały się wielkimi rynkowymi sukcesami. Najnowszy układ GeForce 2 Ultra jest w tej chwili bez wątpienia najszybszym procesorem graficznym dostępnym dla użytkowników komputerów osobistych.

Jeśli jednak chodzi o najbliższą i nieco bardziej odległą przyszłość, firma udziela informacji niezwykle oszczędnie i zdawkowo.

Największe zainteresowanie budzi, oczywiście, najnowszy zapowiadany układ, znany pod kodową nazwą NV20. Nie opublikowano na razie jego oficjalnej specyfikacji, w związku z czym powstało wokół niego mnóstwo plotek i przypuszczeń. Według jednej z takich plotek, układ NV20 będzie miał współczynnik wypełniania na poziomie 4800 megapikseli/s i silnik T&L dwukrotnie wydajniejszy od zastosowanego w procesorze GeForce 2. Oprócz tego w nowym układzie zostanie prawdopodobnie zastosowana technologia usuwania niewidocznych powierzchni (ang. Hidden Surface Removal), dzięki której nie będą teksturowane fragmenty obiektów trójwymiarowych niewidoczne w scenie.

Oprócz układów projektowanych z myślą o pecetach, nVIDIA intensywnie współpracuje z Microsoftem nad konsolą Xbox. Od dawna już wiadomo, że w konsoli zostanie zainstalowany procesor graficzny nVIDII, ale we wrześniu tego roku ogłoszono również, że firma rozpoczęła pracę nad drugim zaawansowanym układem do konsoli. Będzie on odpowiedzialny za obsługę szerokopasmowych połączeń internetowych i możliwości dźwiękowe konsoli. Oznaczać to może, że firma poszerza profil działalności i postanawia zawalczyć o nowe rynki. Dla końcowych użytkowników to dobra wiadomość - już wkrótce mogą się spodziewać interesujących rozwiązań, choćby w dziedzinie komputerowego audio.

Nowe technologie w Radeonie

Radeon - jak mało który z układów - obfituje w nowe technologie:

<font color="red">HyperZ - to najważniejsza innowacja wprowadzona przez układ Radeon. W największym skrócie: pozwala kompresować dane bufora Z, przesyłane pomiędzy układem graficznym a pamięcią karty. Ponieważ to właśnie odwołania do bufora Z zabierają największą część dostępnego pasma przepustowości pamięci, zastosowanie kompresji znacząco zwiększa wydajność całej karty. Oprócz kompresji technologia HyperZ pozwala na błyskawiczne opróżnianie bufora Z - ponad 50 razy szybciej niż w przypadku układów innych producentów. Ma to niebagatelne znaczenie, ponieważ bufor Z musi zostać opróżniony po wyświetleniu każdej kolejnej klatki obrazu, czyli kilkadziesiąt razy w ciągu sekundy.

<font color="red">Pixel Tapestry Architecture - w każdym potoku renderującym zastosowano trzy jednostki mapujące tekstury. Dzięki temu w każdym cyklu zegara Radeon może nałożyć 3 tekstury (na przykład tekstura materiału, tekstura światła i tekstura środowiska) bez zmniejszania liczby wyświetlanych na sekundę klatek.

<font color="red">Trójwymiarowe tekstury - nowość, które na razie nie została jeszcze praktycznie wykorzystana, choć jej możliwości są interesujące. Tekstury przestają wyłącznie okrywać powierzchnię obiektów, ale wnikają w głąb nich. Dzięki temu łatwiej będzie symulować efekty takie jak rozcinanie owoców.

Dopóki owoc jest cały, widać tylko zewnętrzną warstwę tekstury - w tym wypadku nie różni się ona praktycznie od zwykłej tekstury 2D. Jeśli jednak przetniemy owoc na pół, wówczas tekstura będzie mogła również odwzorowywać materiał znajdujący się pod powierzchnią skórki owocu.