Czym jest przeglądarka Tor? W jaki sposób chroni prywatność?

Tor Browser oferuje kompletną anonimowość w sieci, a inżynierowie wciąż pracują nad jego usprawnieniami. Jak działa ta przeglądarka i dlaczego można mieć pewność, że jest się z nią anonimowym?


Przeglądarka Tor Browser - na jakie systemy jest dostępna?

Przeglądarka Tor (Tor Browser) pozwala na odwiedzanie stron internetowych za pośrednictwem własnej sieci Tor, której konstrukcja umożliwia ukrycie prawdziwych danych dotyczących użytkownika. Jest to rozwiązanie idealne dla osób, które nie chcą, aby dostawca internetu oraz władze wiedziały, jakie strony odwiedza. Koszt tego jest niewielki - po prostu strony otwierają się nieco wolniej, a niektóre witryny blokują użytkowników Tor-a. Często po Tor sięgają mieszkańcy krajów, gdzie panuje autorytaryzm i cenzura, jak Chiny czy Iran.

Przeglądarka Tor jest dostępna w edycjach na Linux, Mac i Windows, ma również swoje porty na urządzenia mobilne. Wersje desktopowe znajdują się na tej stronie, a użytkownicy systemu Android powinni w Play Store znaleźć takie aplikacje, jak OrBot, OrFox i F-Droid. Osoby korzystające z iOS mogą skorzystać ze znajdującej w AppStore aplikacji OnionBrowser.

Jak używać przeglądarki Tor na smartfonach?

Coraz więcej osób przegląda sieć na smartfonach, a w biedniejszych krajach świata jest to najczęściej jedyny sposób na korzystanie z dobrodziejstw sieci. Dlatego osoby stające za projektem wkładają dużo wysiłku w to, aby wersja mobilna sprawowała się jak najlepiej. Zaledwie miesiąc temu, we wrześniu, zadebiutowała oficjalna edycja Tor Browser for Android, która ma zastąpić wspomniany wcześniej OrFox (jednak ta aplikacja wciąż będzie rozwijana). W związku z restrykcjami nałożonymi przez Apple na iOS, nie ma jeszcze analogicznej aplikacji na iPhone czy iPada, ale ich użytkownicy mogą korzystać z OnionBrowser - najnowsza edycja tej przeglądarki ma ujrzeć światło dzienne w listopadzie b.r.

Jak działa przeglądarka Tor w praktyce?

Aby rozpocząć korzystanie z Tor, nie trzeba robić niczego innego ponad to, co w przypadku innych przeglądarek - czyli pobierasz plik instalacyjny, instalujesz i gotowe. Wspomniane spowolnienie przeglądania stron nie jest na tyle duże, aby uniemożliwiać np. oglądanie klipów wideo na YouTube. Warto także dodać, że każda kolejna edycja przynosi usprawnienia, dzięki którym szybkość działania przeglądarki zwiększa się w stosunku do poprzedniej. Ponadto Tor jako jedyny daje dostęp do witryn mających specyficzną, przeznaczoną wyłącznie dla niego, domenę: .onion. Została ona stworzona właśnie w celu zapewnienia anonimowości użytkownikom. Używanie przeglądarki Tor może nie być możliwe w przypadku niektórych stron i serwisów internetowych - ich wydawcy blokują dostęp za jej pomocą, co można poznać po komunikacie 404 wyświetlonym zamiast pożądanej witryny. Niektóre zamiast tego zmuszają do przepisywania kodów obrazkowych (captcha). Nie jest to koniec świata, ale może irytować.

Przeglądarka Tor przekierowuje cały ruch sieciowy poprzez swoją własną sieć. Ilustruje to poniższy schemat - komputer użytkownika łączy się z przeglądarką Tor, która przepuszcza ruch poprzez trzy kolejne węzły, ukryte przed wzrokiem postronnych obserwatorów, a dopiero na końcu z ostatniego węzła łączy się z normalną siecią (clearnet). Węzły za każdy razem wybierane są w sposób losowy, dlatego dla witryny końcowej możesz wydawać się użytkownikiem przebywającym na drugim końcu świata niż w rzeczywistości.

Można także używać mostków, aby ominąć blokady nakładane przez dostawców i cenzurę na sieć Tor. Jednak ich konfiguracja wymaga pewnej wiedzy na temat, ale zastosowanie da w efekcie brak możliwości wyśledzenia IP użytkownika.

Czy używanie przeglądarki Tor jest legalne?

W większości krajów świata przeglądarka Tor jest w pełni legalna, jednak w niektórych jej stosowanie jest nielegalne, a cenzura robi wszystko, aby zablokować możliwości przez nią dawane, np. w Chinach jest to cenzurujący treści Wielki Firewall, zaś w krajach jak Rosja, Arabia Saudyjska czy Iran, rządzący wprowadzają przepisy mające zakazać używania przeglądarki. Nic dziwnego - kraje autorytarne nie chcą dopuści do wolności słowa, które umożliwia anonimowe wypowiedzi. Dla osób mieszkających w reżimach, Tor może być jedynym sposobem na wolność słowa.

Czym jest dark web?

Określenie "dark web", czyli "mroczna sieć", jest nieco na wyrost. Owszem, wielu przestępców używa sieci Tor do różnych niezgodnych z prawem działań, jednak znacznie częściej wykorzystują do tego zwykłą sieć. Na przykład hakerzy włamujący się na konta czy wykorzystujący phishing działają w clearnecie - i to (niestety) często z sukcesami. Dlatego kojarzenie Tora wyłączenie z przestępstwami jest nieco przesadzone, ale trzeba przyznać uczciwie, że anonimowość umożliwia popełnianie złośliwych działań i dzielenie się materiałami zakazanymi przez prawo. Jednak dla zwykłego użytkownika to doskonały sposób na ominięcie narzuconych ograniczeń.

Dlaczego warto wybrać przeglądarkę Tor?

W chwili obecnej przeglądarka Tor jest najlepszym sposobem na anonimowość online, ale nie oznacza to, że mamy do czynienia z perfekcyjnym rozwiązaniem. Jest ona cały czas rozwijana, ponieważ wielu hakerów, w tym opłacanych przez państwa, pracuje nad sposobami przełamania jej mechanizmów obronnych, które pozwoliłyby na ujawnienie prawdziwej tożsamości użytkowników. Jak na razie do wiadomości opinii publicznej dotarła tylko informacja, że FBI dysponuje narzędziami pozwalającymi na uzyskanie tego efektu - udało się dzięki nim rozwiązać kilka spraw kryminalnych. Wiemy przez to, że FBI ma gigantyczne możliwości hakowania komputerów na całym świecie.

Czy oznacza to, że jednak lepiej nie używać Tora? Zdecydowanie nie, zwłaszcza, jeśli dba się o swoją prywatność online, a równocześnie nie popełnia niezgodnych z prawem czynów. Inną alternatywą są sieci VPN - są one jednak w większości płatne, a niektóre z nich mogą udostępniać logi działań użytkowników na żądanie władz.

Na koniec warto dodać, że przeglądarka Tor ma polską wersję językową, dzięki czemu jej używanie nie powinno nikomu nastręczyć trudności, a dzięki mechanizmowi automatycznej aktualizacji zawsze ma się najnowszą edycję.