Dane na odległość - wszystko o dyskach NAS

Twardy dysk w pececie jest dla jego użytkowników idealnym miejscem na przechowywanie danych. Jeśli pracujesz na kilku komputerach albo nad zespołowym projektem, lepiej wybrać napęd dostępny dla wszystkich. W domu warto mieć te same możliwości dla kolekcji filmów, zdjęć czy muzyki. Taki dostęp gwarantuje NAS.


NAS, czyli Network Attached Storage, jest obudową na jeden lub kilka twardych dysków obowiązkowo wyposażoną w gniazdko sieci Ethernet. Tą drogą udostępniać dane może także czynny bez przerwy zwykły pecet, ale NAS zrobi to sprawniej, zajmie mniej miejsca i zużyje mniej energii. To też komputer, ma procesor, pamięć i system operacyjny, tyle że wyspecjalizowany.

Podstawy NAS-ów

NAS-y bywają rozmaite ze względu na wielkość i możliwości. Największe tylko nazwą różnią się od serwerów, ale do domu i małych firm wystarczą formaty najmniejsze. Tylko takie modele, jedno-, najwyżej dwudyskowe, testujemy i umieszczamy w rankingach. Zanim wybierzesz odpowiedni dla siebie, warto poznać zestaw obowiązkowych umiejętności tego urządzenia, bonusy dodawane przez producentów i odróżniać cechy istotne od mniej ważnych.

Podstawową funkcją NAS jest udostępnianie plików komputerom pracującym z Windows, Linuksami, czy Mac OS X. Pośrednikiem w tej wymianie jest sieciowy system plików SMB/CIFS, mieszanka utworzona w ramach projektu Samba.

Głównym interfejsem NAS jest Ethernet, w nowszych - gigabitowy. Niektóre modele radzą sobie z powiększonymi ramkami Jumbo. Jeśli pośrednicy na drodze sygnału opanowali tę umiejętność - efektem może być przyśpieszenie transferu. Podobnie jak w wielu innych urządzeniach sieciowych, zarządzanie NAS odbywa się za pośrednictwem wbudowanej strony WWW.

Może być problem z pierwszym połączeniem, dopóki nie jest jeszcze znany adres IP. Zwykle programy dostarczane z małymi NAS-ami korzystają do jego znalezienia z funkcji Windows. Na szczęście jest wiele innych sposobów, żeby poznać ten adres, większość NAS-ów automatycznie pobiera odpowiednie dane z serwera DHCP, więc w najgorszym wypadku pozostaje przejrzenie jego logów.

Prawie we wszystkich urządzeniach NAS można utworzyć konto administratora, użytkowników, a następnie przydzielić im miejsce na dysku na wyłączność, chronione (lub nie) hasłem. Można ustanowić foldery publiczne, do których wszyscy będą mieli dostęp bez podania hasła. O wiele rzadziej spotyka się NAS z bardziej zaawansowaną administracją, możliwością tworzenia grup użytkowników czy obsługą Active Directory.

Z dyskiem lub bez

Pierwszą z kluczowych decyzją jest wybór, czy nowy NAS ma mieć dyski już zamontowane, czy też wybierzemy i włożymy je we własnym zakresie. Pierwsza opcja jest zazwyczaj tańsza, ale często jej słabą stroną jest brak możliwości samodzielnej wymiany dysku w wypadku jego uszkodzenia lub za małych rozmiarów. Pusty NAS musi być bardziej elastyczny, gotowy do sformatowania i obsługi szerszego wyboru dysków.

Urządzenia z kilkoma zatokami umożliwiają rozpoczęcie pracy z jednym i dokładanie następnych twardych dysków w razie potrzeby. Jeśli planuje się taki przyrost pojemności, warto pobrać instrukcję obsługi i zapoznać się z możliwościami migracji i rozszerzenia RAID. Pierwsza z nich zwykle jest dostępna tylko w ograniczonym zakresie, a rozszerzenie może trwać nawet cały dzień.