Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Internet to wspaniałe miejsce, dające dostęp do wiedzy, rozrywki i pozwalające na utrzymywanie kontaktów z bliskimi osobami, a zarazem bardzo niebezpieczne. Wirusy, oszuści, strony wyłudzające informacje - to tylko czubek góry zagrożeń. Jak upewnić się, że Twoje dziecko nie padnie ofiarą cyberprzestępców?

Foto: Alena Darmel/Pexels

Co czyha w internecie?

Aby dokładnie wymienić, jakie niebezpieczeństwa czyhają na każdego internautę w sieci, potrzebnych byłoby kilka artykułów takich jak ten. Zamiast jednak rozpisywać się na ten temat, zacznijmy od wymienienia najczęściej spotykanych zagrożeń w ostatnich latach. Najczęściej w cyberprzestrzeni można było napotkać następujące zagrożenia:

  • wirusy - szkodniki o różnym działaniu; ich obecność sygnalizowana jest przez wiele czynników, w tym spowolnienie pracy komputera/smartfona, przekierowania na strony kontrolowane przez przestępców, znikanie lub pojawianie się nowych plików itp.
  • ransomware - niezwykle niebezpieczny wirus, który szyfruje pliki na dysku ofiary i domaga się okupu za ich odblokowanie; okup może wynosić równowartość od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych!
  • kradzież danych - wycieki z baz danych serwisów społecznościowych, sklepów online;
  • phishing i socjotechnika - newralgiczne dane nieświadomie udostępniane przez użytkowników oszustom.

O ile osoba dorosła posiada pewną wiedzę na temat zagrożeń i wie, czego unikać oraz jakie sztuczki stosują przestępcy, o tyle trudno spodziewać się, aby dziecko - zwłaszcza takie, które dopiero niedawno wkroczyło do cyberprzestrzeni - miało taki sam poziom wiedzy. Od czego zacząć, aby zapewnić mu bezpieczeństwo?

Edukacja to podstawa...

Ponieważ lepiej zapobiegać, niż leczyć, należy przede wszystkim zacząć od edukacji dziecka i nauczenia go dobrych praktyk. Te praktyki to między nieprzesyłanie nieznajomym w sieci informacji o sobie, swoim adresie zamieszkania czy statusie materialnym. Dziecko powinno być uczulone, aby nie pobierać z sieci plików ze stron nieoficjalnych, a tylko z oficjalnych witryn, np. instalatory gry tylko ze strony wydawcy, a na smartfonie wyłącznie aplikacje ze Sklepu Play lub App Store.

Zobacz również:

  • Netflix lepszy dzięki procesorom AMD EPYC
  • Recenzja: GT S 11 1K VA Tower On-Line 1F – UPS nie tylko dla profesjonalistów

Jeśli Twoja pociecha ma już swój adres e-mail, musisz ją uprzedzić, że nie powinna klikać w żadne załączniki przesłane przez nieznanych jej osobiście nadawców. Dotyczy to zwłaszcza maili, które mają w tytule informacje mówiące o zaległościach, pilnych płatnościach itp. Są to najczęściej stosowane sztuczki socjotechniczne, mające na celu instalację oprogramowania szpiegującego lub przejęcia urządzenia. W przypadku telefonu, dziecko powinno natychmiast zgłaszać rodzicowi takie sytuacje, jak cyberprzemoc lub seksting. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z agresją słowną lub tworzeniem obraźliwych materiałów. W drugim - przesyłanie zdjęć ogólnie określanych jako "intymne". Co wówczas powinien zrobić rodzic? Po pierwsze - natychmiast zablokować autora takich treści. Po drugie - zgłosić go do administratorów danej witryny, komunikatora lub sieci społecznościowej.

Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Foto: Mary Taylor/Pexels

Dalej mamy hasła. Tutaj dziecko powinno być uczulone na to, aby nikomu ich nie zdradzać oraz zapisać je sobie na kartce - a nie w pliku na smartfonie czy komputerze. Dlaczego na kartce? Otóż po przejęciu przez włamywacza urządzenia zyska on dostęp do pliku z zapisanymi loginami i hasłami. Jeśli zaś będą one na kartce spoczywającej np. w szufladzie biurka, dostęp do nich jest możliwy wyłącznie fizycznie. Oczywiście dziecko może kartkę zgubić, dlatego warto zadbać o to, aby znajdowała się w bezpiecznym miejscu.

A wracając do zachowań w sieci, należy uczulać dziecko, aby nie klikało na reklamy zawierające informacje o wygranych czy rozdawaniu pieniędzy. Często te reklamy namawiają do podawania danych przy rejestracji w celu wypłacenia obiecanych środków. Zazwyczaj są one oczywistymi "fałszywkami".

... ale to nie wszystko!

Edukacja dziecka to solidny fundament, ale sama w sobie nie zapewni mu całkowitego bezpieczeństwa. Każdy rodzic może - i powinien - wprowadzić szereg dodatkowych zabezpieczeń, które pomogą dziecku uniknąć niebezpieczeństw czających się w internecie. Te zabezpieczenia dotyczą zarówno sprzętu, jak i samego oprogramowania używanego przez dziecko na smartfonie lub komputerze/laptopie. Co możemy zrobić? Oto, o czym warto pamiętać:

Antywirusy - sam system Windows posiada mocne zabezpieczenia przeciwko wirusom, jednak nie są one perfekcyjne i wciąż potrzebny jest program antywirusowy firmy trzeciej. Dotyczy to również smartfonów z systemem Android, który posiada swoje mechanizmy ochronne, ale często są one zawodne. Solidny antywirus to optymalna ochrona urządzenia. Jeśli chcesz wiedzieć, w który program tego typu warto zainwestować, sprawdź nasz ranking Najlepszy antywirus dla Windows.

Dodatki do przeglądarek - wielu producentów oprogramowania antywirusowego oferuje użytkownikom dedykowane wtyczki do przeglądarek. Dotyczy to zarówno ich edycji desktopowych, jak i mobilnych. Wtyczki tego typu mają za zadanie przede wszystkim ostrzegać przed szkodliwymi stronami i blokować ich otwieranie. To samo dotyczy pobierania plików oraz próby szpiegowania użytkownika. Te rozszerzenia są zazwyczaj darmowe, zaś ich instalacja w przeglądarce nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi kosztami.

Kamerki - zapewne zdarzyło Ci się słyszeć o aferach związanych ze szpiegowaniem znanych osób poprzez ich kamerki internetowe? Niestety, to może zdarzyć się każdemu, tym bardziej, że obecnie kamerek internetowych używa się powszechnie do pracy i nauki zdalnej. A jeśli coś jest powszechne - przyciąga przestępców. Dlatego jeśli kupujesz laptop dla dziecka, zadbaj o to, aby miał wbudowaną blokadę mechaniczną, która zasłania obiektyw kamery, podczas gdy jest ona nieużywana. Jest to zazwyczaj nieprzezroczysta zaślepka.

Ale co robić, jeśli masz już laptopa z kamerką (co jest standardem) i nie ma ona osłony obiektywu? Tutaj z pomocą przychodzą wspomniane wcześniej aplikacje antywirusowe. Wiele z nich posiada opcję ochrony kamery, stworzoną specjalnie w celu unikania podglądaczy. Można ją włączyć w ustawieniach danego programu. I to powinno wystarczyć. A jeśli nie masz do końca pewności, cóż - po prostu gdy kamerka nie jest używana, zaklej obiektyw kawałkiem nieprzezroczystej taśmy. Prościej się nie da. Można także kupić specjalną zaślepkę - jest dostępna w sklepach internetowych.

Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Foto: Media Expert

Kontrola rodzicielska - zapewne nie chcesz, aby Twoje dziecko wchodziło na witryny, gdzie znajdują się treści erotyczne, z przemocą, narkotykami, wulgaryzmami oraz ogólnie materiały przeznaczone dla dorosłych. Kontrola rodzicielska może być opcją w programie antywirusowym lub samodzielną aplikacją. W obu przypadkach jej główne działanie jest takie samo - ma za zadanie filtrować wymienione strony tak, aby nie dostało się na nie dziecko. Dokonuje tego na podstawie słów-kluczy. Oprócz tego używając kontroli rodzicielskiej, możemy skorzystać także z funkcji dodatkowych - ich liczba i działanie różnią się w zależności od wydawcy aplikacji. Są to takie funkcje, jak np. nakładanie limitu czasu użytkowania gier oraz aplikacji wraz z możliwością ich całkowitego blokowania , monitorowanie aktywności w mediach społecznościowych, filtrowanie stron na podstawie słów kluczowych, a także kontrolowanie klipów wideo na YouTube.

Ustawienia routera - a gdyby tak zabezpieczyć dziecko w domu już na samym progu internetu, czyli w routerze? Gdy korzysta się z internetu w domu, to właśnie przez niego przechodzi ruch sieciowy. Wielu producentów proponuje oprogramowanie, które już na poziomie routera może blokować niebezpieczeństwa i niechciane treści.

Tu zwraca uwagę propozycja TP-Link: HomeCare. Jest to zaawansowana usługa powstała we współpracy ze specjalistami w dziedzinie bezpieczeństwa - Trend Micro. Oferowana przez nią kontrola rodzicielska oprócz filtrowania stron pozwala także na ustalenie limitów czasu, jakie dziecko może spędzić w sieci. Świetnie nadaje się dla rodziców, którzy dbają o to, aby ich pociechy nie wpadły w "cyfrowe uzależnienie".

Co interesujące i bardzo praktyczne - dla każdego dziecka można utworzyć osobny profil i ustalić poziom filtrowania. Dostępne są cztery: dziecko, starsze dziecko, nastolatek oraz dorosły. Pozwala to optymalnie dopasować publikowane treści w stosunku do wieku użytkownika. Można także każdemu ustalić godziny, podczas których internet będzie dla niego blokowany. Ale z pakietu HomeCare może korzystać cała rodzina. Jedną z jego funkcji jest ochrona antywirusowa i jak pokazują to testy praktyczne, jest ona bardzo solidna.

Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Foto: TP-Link

Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Foto: TP-Link

Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Foto: TP-Link

Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Foto: TP-Link

Dziecko w sieci – elementarz bezpieczeństwa 2021

Foto: TP-Link

Kontrola nad HomeCare odbywa się za pomocą dedykowanej aplikacji. Ponieważ istnieje jej wersja na smartfony, można w dowolnej chwili sprawdzać aktywność dziecka w sieci, odwiedzane przez nie witryny oraz ilość spędzanego na nich czasu. Warto także nadmienić, że mamy tu funkcję QoS - Quality of Services. Co daje użytkownikom? Otóż za jej pomocą można wyznaczyć urządzenia, które będą priorytetowe przy korzystaniu z łącza internetowego. Dlatego gdy np. dziecko ma ważną lekcję online, wyznacza się jego urządzenie jako "główne" i ma się pewność, że w jej trakcie nie będzie opóźnień i przerwania działania. W przypadku rodziców będzie to oczywiście bardzo praktyczne podczas spotkań w pracy.

Bezpieczeństwo dziecka zależy od Ciebie

Edukacja oraz odpowiednie zabezpieczenie sprzętu i chroniące oprogramowanie - to klucz do sukcesu, czyli ochrony dziecka przed zagrożeniami w sieci. Ponieważ jest na nie narażone przez cały czas, najlepiej wprowadzić wspomniane rozwiązania tak szybko, jak tylko się da. Wówczas możesz spać spokojnie, mając pewność, że najnowsze rozwiązania technologiczne stoją na straży Twoich pociech. A jeśli zdecydujesz się na HomeCare, dodatkowo zapewniasz bezpieczeństwo wszystkim domownikom.