Dziesięć radeonów z DX10

Nowe Radeony z serii HD 2000 mogą odmienić układ sił w segmencie kart graficznych. Wszystkie są w pełni zgodne z DX10, mają rozbudowane zaawansowane procesory do obróbki wideo HD i - co istotne - będą sprzedawane w atrakcyjnych cenach.


Nowe Radeony z serii HD 2000 mogą odmienić układ sił w segmencie kart graficznych. Wszystkie są w pełni zgodne z DX10, mają rozbudowane zaawansowane procesory do obróbki wideo HD i - co istotne - będą sprzedawane w atrakcyjnych cenach.

AMD opóźniało ich premierę tak długo, że część użytkowników zaczęła się niepokoić o przyszłość kart z logo ATI. Producent tłumaczy, że chciał zapewnić klientom od razu pełny wybór, a nie tylko najdroższy i najszybszy model, znany dotychczas pod roboczą nazwą R600. Nowa seria, Radeon HD 2000, liczy pięć modeli do komputerów stacjonarnych i pięć do notebooków. Wszystkie karty opierają się na tej samej mikroarchitekturze, będącej rozwinięciem Xenosa, który stanowi graficzną podstawę konsoli Xbox 360. Oczywiście poszczególne modele różnią się liczbą jednostek obliczeniowych i innymi elementami decydującymi o wydajności. Serię dla najbardziej wymagających nazwano HD 2900. Produkty środka, mające oferować atrakcyjną cenę w stosunku do wydajności, to modele HD 2600. Dla mniej wymagających przewidziano karty HD 2400. W notebookach znajdziemy jeszcze serię HD 2300, jedyną niezgodną z DX10, a tylko z DX9.

Radeon HD 2900 Xt - wszystko, co najlepsze

Widoczny na zdjęciu Radeon HD 2600 XT, podobnie jak inne karty z nowej serii, dostarczany jest z przejściówką DVIHDMI, opracowaną przez AMD. Pozwala ona na podłączenie kabla HDMI i przesyłanie obrazu wraz z dźwiękiem.

Widoczny na zdjęciu Radeon HD 2600 XT, podobnie jak inne karty z nowej serii, dostarczany jest z przejściówką DVIHDMI, opracowaną przez AMD. Pozwala ona na podłączenie kabla HDMI i przesyłanie obrazu wraz z dźwiękiem.

Nowe funkcje procesorów serii HD 2000 omówimy w części dotyczącej najwydajniejszego modelu tej serii, wycenionego przez ATI na 399 dolarów. Następnie powiemy, czym różnią się tańsze modele. Najwydajniejsza karta z nowej serii wytwarzana jest w procesie technologicznym 80 nm (wolniejsze modele - 65 nm). Z tego względu ma bardzo duże wymagania dotyczące zasilania. Układ złożony z 700 milionów tranzystorów pobiera około 200 W, a na karcie znajdują się dwa gniazda zasilania: 6-pinowe PCI Express i dodatkowe 8-pinowe. Procesor pracuje z częstotliwością 743 MHz i wyposażony jest w 16 jednostek teksturujących, 16 potoków renderingu i 512 MB pamięci GDDR3 1,65 GHz. Kartę można zasilać z dwóch 6-pinowych gniazd (większość dobrych zasilaczy, szczególnie z certyfikatem SLI i CrossFire, ma dwa gniazda 6-pinowe), jednak osobom, które chcą samodzielnie zwiększać wydajność układu, podnosząc częstotliwość jego pracy, zaleca się wersje 6- i 8-pinową.

Pamięć na okrągło

Już w modelach z serii X1900 zastosowano pierścieniowy kontroler pamięci.Terazgo zmodyfikowano, m.in. zwiększając przepustowość i rezygnując z centralnego kontrolera krzyżowego. Kontroler jest 1024-bitowy, zapis i odczyt mają do dyspozycji "autostradę" o szerokości 2x512 bitów. Dane przesyłane po okręgu trafiają na cztery "przystanki" (tzw. ring stop - bramka przechwytywania danych), w których jednostka arbitrażowa decyduje o ich przekazaniu do pamięci. Kontroler pamięci jest 8-kanałowy, może współpracować z modułami GDDR3 i 4. Podobnie jak w modelach GF 8xxx NVIDII, AMD zastosowało zunifikowane jednostki przetwarzania: 320 superskalarnych procesorów dynamicznie reaguje na chwilowe zapotrzebowanie oprogramowania zgłaszającego chęć przetwarzania wierzchołków, pikseli, geometrii, a także algorytmów fizycznych. Procesorami zarządza jednostka Setup Engine oraz Ultra Threaded Dispatch Procesor, rozdzielając poszczególne zadania tak, aby każdy z 320 układów był zajęty obliczeniami jak najczęściej (skuteczność obciążenia procesorów AMD ocenia na ponad 90 procent). Procesor może wykonywać pięć instrukcji w jednym takcie zegara, a rzeczywista wydajność układu sięga 475 gigaflopów. Obsługiwane są obszerne tekstury, o rozdzielczości nawet 8192x8192 pikseli. Na podstawie specyfikacji Radeona HD 2900 XT można przypuszczać, że jego konkurent - GeForce 8800 GTX - nie ma z nim praktycznie szans: 320 a 128 zunifikowanych jednostek przetwarzania,512-a 384-bitowy interfejs pamięci. Zależności nie są jednak takie proste. W modelach GeForce 8800 GTX procesor pracuje, co prawda, z częstotliwością niższą niż nowy Radeon (575 a 743 MHz), lecz jego wewnętrzne jednostki cieniowania pracują już z taktowaniem 1350 MHz. W Radeonie procesor pracuje ze stałą częstotliwością, stąd w związku z przyjętą strategią AMD/ATI trzeba było zastosować więcej jednostek przetwarzania.

Mnożenie trójkątów

W procesorze zastosowano także sprzętowo realizowaną tesselację, czyli mechanizm dokonujący podziału trójkątów na mniejsze elementy i w ten sposób zwiększający szczegółowość obrazu. Tesselacja w Radeonach HD 2000 może mieć do 16 etapów (16x). Jest to swego rodzaju rozwinięcie znanej już z wcześniejszych Radeonów funkcji Truform. Czy poznamy sprzętową tesselację w praktyce? O tym zadecydują producenci gier. Szczególnie dobrze może się sprawdzić w generowaniu dużych obszarów (góry, drogi, równiny itp.) oraz zwiększani u szczegółowości postaci (możliwe jest skorzystanie z trybów obejmujących jedynie określony obszar obiektu, czyli tzw. tesselacji adaptacyjnej).

Lepsze wygładzanie

Modele Radeon  HD 2400 to idealne karty dla tych, którzy tanim kosztem chcą zbudować odtwarzacz Blu-ray i HD  DVD na bazie peceta. Za mniej więcej 300 zł otrzymujemy kartę sprzętowo dekodującą materiał HD.

Modele Radeon HD 2400 to idealne karty dla tych, którzy tanim kosztem chcą zbudować odtwarzacz Blu-ray i HD DVD na bazie peceta. Za mniej więcej 300 zł otrzymujemy kartę sprzętowo dekodującą materiał HD.

W nowych Radeonach wprowadzono kolejny tryb wygładzania pełnoekranowego - tzw. 24-krotny CFAA (24x Custom Filter AntiAliasing). Użytkownik może sam ustalać warianty wygładzania (w tym wiele nowych, w których próbki pikseli pobierane są nie tylko z określonego bloku obrazu, lecz także z części sąsiadujących pól). Oczywiście wygładzanie może być uruchomione jednocześnie z funkcjami HDR (teraz realizowanymi ze 128-bitową precyzją). Nowym trybem wygładzania jest też 8-krotny MSAA (Mulli-Sample AA), który jak wynika z naszych testów, pozwala uzyskać bardzo dobry stosunek wydajności do jakości obrazu.

CrossFire bez kabli

Silnik scalający obraz z kilku kart pracujących w trybie CrossFire wbudowano w procesor. Dwie współpracujące ze sobą karty nie wymagają już łączenia zewnętrznymi kablami. Są też przygotowane do jednoczesnej współpracy z większą liczbą procesorów (np.cztery karty jednocześnie). Wprowadzono nowy algorytm AFR (tworzenie obrazu z dwóch klatek generowanych przez dwa procesory w tym samym czasie). Ma się uruchamiać automatycznie w momencie, gdy karty "uznają", że da najlepsze efekty podczas wieloprocesorowej obróbki grafiki 3D. Karty pracujące w trybie CF będą łączone wewnątrz obudowy mostkami zbliżonymi do znanych ze SLI.