E-dowód: wszystko, co trzeba o nim wiedzieć

Od dziś, 4 III 2019, możemy korzystać z e-dowodów. Czym są i jak można je uzyskać? Wyjaśniamy!

e-dowód - co to jest?

E-dowód to dowód osobisty z warstwą elektroniczną. Zewnętrznie wygląda podobnie do wydawanego dotychczas dowodu osobistego. Jedyną nową informacją na pierwszej stronie dokumentu (awersie) jest numer CAN. Jest on też zapisany w kodzie kreskowym na drugiej stronie. Numer ten jest potrzebny, jeśli chcesz skorzystać z elektronicznych funkcji e-dowodu. Zabezpiecza też e-dowód przed odczytaniem danych zapisanych w warstwie elektronicznej przez osoby nieuprawnione. Tym, co sprawia, że dowody wydawane po 4 marca staną się „e-dowodami” jest warstwa elektroniczna, czyli wbudowany, niewidoczny z zewnątrz chip. E-dowód działa bezstykowo, co oznacza to, że wystarczy położyć go na czytniku.

Zabezpieczenia dokumentu przed fałszowaniem

Zabezpieczenia dokumentu przed fałszowaniem

Użycie e-dowodu jest zabezpieczone przy użyciu specjalnego protokołu. W tym celu zawsze wymagane będzie podanie numeru dostępowego (CAN). Numer ten zamieszczony jest w warstwie graficznej dowodu osobistego w postaci 6 cyfr na awersie i w postaci kodu kreskowego na rewersie blankietu dowodu osobistego. Ma to uniemożliwić dostęp do danych elektronicznych zawartych na dowodzie bez wiedzy i zgody obywatela. Dodatkowo użycie certyfikatu identyfikacji i uwierzytelnienia oraz podpisu osobistego wymaga podania odpowiednio kodu PIN1 lub PIN2, które osobiście nadaje posiadacz dowodu osobistego i nie powinien nikomu ich ujawniać.

W warstwie elektronicznej e-dowodu znajdą się dane jego posiadacza, w tym fotografia zapisana w wersji elektronicznej jako zdjęcie biometryczne. Dzięki temu będzie to dokument podróży zgodny z wymogami Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO). W e-dowodzie znajdzie się też aplikacja ICAO. Dzięki temu możesz być szybciej i sprawniej obsłużony na lotnisku.

WAŻNE! Nie zmieniają się dotychczasowe funkcje dowodu osobistego – nadal potwierdza tożsamość i obywatelstwo oraz uprawnia do przekraczania granic niektórych państw, które uznają go za dokument podróży. Dodatkowo, dzięki warstwie elektronicznej, osoby zainteresowane mogą używać e-dowodu do komunikacji z administracją publiczną i innymi podmiotami. e-dowód umożliwia m.in. logowanie się do portali administracji publicznej przy użyciu bezpiecznego środka identyfikacji elektronicznej (profil osobisty) oraz elektroniczne podpisywanie dokumentów (dzięki podpisowi osobistemu).

Logowanie do e-usług przy użyciu e-dowodu

Aby potwierdzić tożsamość w systemie teleinformatycznym, w którym udostępniania jest usługa elektroniczna:

  • połóż e-dowód na czytniku
  • w oknie oprogramowania dowodu wpisz numer CAN
  • w oknie przeglądarki lub na czytniku (zależy jakiego urządzenia używasz) wpisz 4-cyfrowy kod PIN 1

Podpis osobisty przy użyciu e-dowodu

Jeśli chcesz skorzystać z podpisu osobistego i podpisać nim dokument, który masz na swoim komputerze, musisz mieć oprogramowanie do podpisu osobistego.

Aby złożyć podpis osobisty:

  • połóż e-dowód na czytniku
  • w oknie oprogramowania dowodu wpisz numer CAN
  • uruchom oprogramowanie do podpisu osobistego oraz wybierz plik, który chcesz podpisać
  • w oknie oprogramowania lub na czytniku (zależy jakiego urządzenia używasz) wpisz 6-cyfrowy kod PIN 2

Korzystając z e-usług również możesz używać e-dowodu do złożenia podpisu na wnioskach lub formularzach. Aby to zrobić, będziesz potrzebować kodu PIN1.

Jak uzyskać e-dowód?

Wnioski o wydanie e-dowodu będzie można składać od 4 marca 2019 r. Wszystkie dowody, które będą wydane na podstawie wniosków złożonych po tym terminie, będą mieć warstwę elektroniczną. Uwaga - jeśli Twój dowód osobisty jest nadal ważny, nie musisz go wymieniać. Proces wymiany dowodów będzie rozłożony na 10 lat i potrwa do 2029 r. Wymiana dotychczasowego dowodu osobistego na e-dowód będzie bezpłatna. Wniosek o dowód z warstwą elektroniczną będzie można składać:

  • w dowolnym urzędzie gminy, niezależnie od adresu zameldowania,
  • przez Internet (www.obywatel.gov.pl.

Dotychczasowy formularz wniosku zostanie poszerzony o możliwość wskazania nowych powodów ubiegania się o dowód osobisty oraz o sekcję z pytaniem o zgodę wnioskodawcy na zamieszczenie w dowodzie certyfikatu podpisu osobistego. Przy składaniu wniosku online warto zapoznać się wcześniej z wymogami, jakie powinno spełniać zdjęcie (załączanie niepoprawnie wykonanego zdjęcia to najczęstszy błąd). Jako rodzic, opiekun prawny lub kurator możesz wnioskować o e-dowód dla dziecka lub podopiecznego.

Gdzie zgłaszać problemy z e-dowodem?

Jeśli nie wiesz, gdzie jest twój e-dowód, możesz go zawiesić na maksymalnie 14 dni. Jeśli w tym czasie nie cofniesz zawieszenia, twój e-dowód zostanie automatycznie unieważniony. Jeśli cofniesz zawieszenie, twój e-dowód będzie znowu ważny. Wniosek o zawieszenie/odwieszenie dowodu możesz złożyć w dowolnym urzędzie gminy lub przez Internet.

Używanie e-dowodu

Użycie certyfikatu identyfikacji i uwierzytelnienia oraz certyfikatu podpisu osobistego będzie możliwe po uprzednim ustaleniu przez posiadacza dowodu osobistego kodów PIN dla każdego z tych certyfikatów (odpowiednio 4-cyfrowy PIN1 i 6-cyfrowy PIN2). Możesz ustalić kody już w urzędzie gminy przy odbiorze dowodu osobistego. Jeżeli nie ustaliłeś kodów przy odbiorze dowodu osobistego, będziesz mógł to zrobić później, w dowolnym urzędzie gminy. Aby móc korzystać z elektronicznych funkcji e-dowodu (np. logowanie się do serwisu obywatel.gov.pl) musisz posiadać czytnik do e-dowodu oraz zainstalować oprogramowanie do obsługi e-dowodu. Urządzenie powinno być zgodne z ustaloną specyfikacją:

- kliknij tutaj, aby pobrać specyfikację PDF dla czytnika kart z pinpadem

- kliknij tutaj, aby pobrać specyfikację PDF dla czytnika kart bez pinpadu w środowisku zaufanym

Do korzystania z usług rekomendowane są przeglądarki internetowe: Google Chrome (wersja 71 lub nowsza) oraz Opera (wersja 58 lub nowsza).

E-dowód: zainteresowanie

Punktualnie o północy, czyli w pierwszej możliwej chwili, zaczęły spływać wnioski online o e-dowód. Po godzinie działania systemu złożono ich 114. O godz. 7 rano na rozpatrzenie czekało już 637 wniosków online, a o godz. 9 – 896. Chwilę później wnioski zaczęły przyjmować urzędy.

– Polacy czekali na e-dowody. Spodziewaliśmy się takiego zainteresowania i byliśmy na nie przygotowani. System działa, złożenie wniosku zarówno przez Internet, jak i w urzędzie zajmuje kilka minut – powiedział minister cyfryzacji Marek Zagórski. – Tylko przez osiem pierwszych godzin działania systemu otrzymaliśmy niemal czterokrotnie więcej wniosków online niż każdego innego dnia. Wszyscy, którzy czekają na nowy dowód odbiorą go w ciągu najbliższych kilkunastu dni – dodał szef Ministerstwa Cyfryzacji.

Według danych Centralnego Ośrodka Informatyki do godz. 13 wnioski o nowy dowód złożyło 10 910 osób (9253 wniosków – w urzędach, 1657 wniosków – online).

Nad tym, aby w poniedziałek od północy wszyscy zainteresowani mogli skutecznie składać wniosek o nowy dowód osobisty, a później, by wszystko zadziałało także w urzędach – przez cały weekend pracowało kilkadziesiąt osób. Prace nad wdrożeniem zaczęły się jednak dużo wcześniej.

– Przeprowadziliśmy testy wydajnościowe, przeszkoliliśmy niemal 5,5 tysiąca urzędników. Dziękuję wszystkim, którzy byli zaangażowani w tę operację. To jeden z najbardziej skomplikowanych projektów, jakie kiedykolwiek wdrażała nie tylko polska administracja, ale i biznes. Udało się. W ciągu 10 miesięcy zrobiliśmy to, co innym nie udawało się przez 10 lat – powiedział minister Marek Zagórski. – E-dowód jest tylko jednym z komponentów ekosystemu cyfrowej tożsamości. Oprócz niego mamy - dedykowany do usług online - Profil Zaufany, aplikację mObywatel, czy „węzeł krajowy”, który łączy usługowe portale administracji. Wkrótce będziemy mieli także środki identyfikacji elektronicznej, oferowane przez sektor komercyjny. Wszystkie komponenty tego ekosystemu uzupełniają się. E-dowód jest domknięciem tego systemu – dodał.