Fuzje i przejęcia czyli zredukowane ryzyko


Przypływy

Tabela 2. Ranking największych transakcji w 2005 r.

Tabela 2. Ranking największych transakcji w 2005 r.

Udział transakcji napływowych pod względem ich liczby pozostał na prawie takim samym poziomie jak w 2004 r. i wyniósł 40% wszystkich transakcji w regionie. Dzięki ogólnej poprawie sytuacji na rynku regionem zainteresowali się kolejni inwestorzy zagraniczni, którzy brali udział w 737 transakcjach, w porównaniu z 480 transakcjami w 2004 r. Pod względem wartości, łączny ujawniony kapitał zainwestowany w spółki w regionie wyniósł około 26,3 mld USD.

Jeśli chodzi o liczbę transakcji napływowych, najbardziej atrakcyjnym krajem była Rosja (137), za nią Polska (128) i Czechy (127). Na kolejnej pozycji znalazły się Rumunia i Węgry z odpowiednio 84 i 83 transakcjami zrealizowanymi przez inwestorów zagranicznych. 76% wszystkich transakcji zawartych przez inwestorów zagranicznych w regionie dotyczyło pięciu wymienionych krajów. W 2005 r. największe zainteresowanie spółkami działającymi w Europie Środkowej i Wschodniej, w Rosji i na Ukrainie wykazywali inwestorzy ze Stanów Zjednoczonych (12%), Niemiec (11%), Austrii (10%) i Wielkiej Brytanii (10%).

Inwestorzy amerykańscy zawarli 28 transakcji dotyczących spółek rosyjskich, 17 - spółek polskich i 14 - spółek czeskich. Poza nimi przedmiotem przejścia w 23 przypadkach były spółki rumuńskie, węgierskie, ukraińskie i bułgarskie.

Inwestorzy brytyjscy wyraźnie wzmocnili swoją obecność w krajach objętych raportem PwC, realizując 10% przejęć (71 transakcji), w porównaniu z 7% (33 transakcjami) w 2004 r. 15 z 71 transakcji zawarto na Węgrzech, gdzie Wielka Brytania jest czołowym inwestorem.

Istotny kierunek polega na uznawaniu spółek z krajów sąsiednich za potencjalne cele przejęć, dające dobre możliwości inwestycyjne. Istnieje wiele przykładów transakcji międzynarodowych pomiędzy krajami sąsiednimi. Na przykład, inwestorzy greccy są bardzo aktywni w Bułgarii i Rumunii, natomiast rzadko interesują się spółkami w innych krajach. Biorąc pod uwagę ten aspekt, Niemcy (drugi pod względem wielkości inwestor w regionie) i Austria (trzeci co do wielkości inwestor) od kilku lat należą do najważniejszych inwestorów w regionie (pod względem liczby transakcji) ze względu na stosunkowo niewielki dystans dzielący ich od Europy Środkowej i Wschodniej oraz doświadczenie uzyskane we wcześniejszych fuzjach i przejęciach. Inwestorzy austriaccy nabyli udziały w 16 spółkach węgierskich i 11 spółkach czeskich. Oferenci niemieccy przejęli 24 spółki czeskie, 17 spółek polskich, 10 węgierskich, 8 rosyjskich, 7 słowackich, 6 rumuńskich i 4 bułgarskie.

Kilka ciekawostek:

Połowa przejęć (6 z 12) zrealizowanych przez inwestorów z Kanady dotyczyła podmiotów z Rosji. Kraje "rozdzielone" - Czechy i Słowacja - najwięcej inwestowały wzajemnie w swoje przedsiębiorstwa. Inwestorzy z Czech zrealizowali 12 transakcji na rynku słowackim (większość z nich dotyczyła przemysłu spożywczego i produkcji napojów), podczas gdy w odwrotnym kierunku zawarto 7 transakcji (4 w sektorach energetycznym i użyteczności publicznej). Zainteresowaniem inwestorów niemieckich cieszyły się głównie spółki czeskie - zrealizowali tam 24 inwestycje w 2005 r. i 12 inwestycji w 2004 r. Spółki szwedzkie wykazały znacznie większe zainteresowanie inwestycjami w regionie - w 2005 r. zawarły one 25 transakcji w porównaniu z pięcioma zrealizowanymi w 2004 r. Inwestorzy francuscy szczególnie upodobali sobie Rumunię.

Odpływy

Tabela 3. Rekordy

Tabela 3. Rekordy

W 2005 r. liczba transakcji odpływowych dotyczących badanego regionu wzrosła prawie trzykrotnie, osiągając 187, w porównaniu z 70 transakcjami zawartymi w 2004 r. Stanowiły one 4% wszystkich transakcji, co oznacza niewielki wzrost w porównaniu z 3% w 2004 r.

Udział transakcji dla poszczególnych krajów istotnie się zwiększył, jeśli chodzi o liczbę transakcji międzynarodowych poza regionem, zgodnie z ogólnym trendem wzrostowym dotyczącym fuzji i przejęć. Najbardziej aktywnym inwestorem transakcji odpływowych, dotyczących głównie Ukrainy (14 transakcji), była Rosja, która zawarła 63 transakcje odpływowe w 2005 r., w porównaniu z 26. w 2004 r. Poza krajami sąsiednimi (takimi jak Armenia, Uzbekistan, Łotwa lub Azerbejdżan) i wybranymi krajami europejskimi (np. Niemcami, Austrią i Włochami), spółki rosyjskie stworzyły precedens, inwestując w odległych lokalizacjach, w tym w Chinach (1), Australii (2), Wielkiej Brytanii (1) i USA (1).

Odnotowano istotny wzrost transakcji odpływowych w Czechach, na Węgrzech i w Polsce. W porównaniu z 2004 r. spółki czeskie zawarły trzy razy więcej transakcji odpływowych (25), a podobny wzrost odnotowano również na Węgrzech (27 transakcji odpływowych) i w Polsce (24 transakcje odpływowe).

Rynki fuzji i przejęć w Europie Środkowej i Wschodniej, w Rosji i na Ukrainie, bezsprzecznie dojrzewają. Powyższy wyraźny trend wzrostowy wsparły dodatkowo Bułgaria (7 transakcji) i Rumunia (3 transakcje), które w 2004 r. nie wykazały żadnej aktywności w zakresie transakcji odpływowych.

Czechy, Słowacja, Ukraina i Rumunia były w tej kolejności krajami cieszącymi się największym zainteresowaniem jako cel inwestowania na rynkach fuzji i przejęć w Europie Środkowo-Wschodniej, transakcje w tych krajach stanowiły 38% wszystkich transakcji odpływowych. 10 głównych krajów docelowych, w tym również Niemcy, Serbia, Polska i Chorwacja, uczestniczyło w 65% łącznej aktywności odpływowej.