Gorsze nastroje przedsiębiorców

Jak wynika z najnowszego raportu Narodowego Banku Polskiego, w IV kw. 2008 r. nastąpiło znaczące pogorszenie sytuacji ekonomicznej sektora przedsiębiorstw oraz znaczący wzrost o jej dalsze pogorszenie w I kw. br.

W opinii przedstawicieli firm ankietowanych w najnowszej edycji cyklicznego raportu NBP "Informacja o kondycji sektora przedsiębiorstw z uwzględnieniem stanu koniunktury w IV kw. 2008 r. oraz prognoz na I kw. 2009 r.", w ciągu minionego kwartału zmieniły się źródła trudności - obniżyła się bariera kursu walutowego i bariera inflacji, natomiast wzrosła bariera popytu. Dla większości ankietowanych przedsiębiorstw jest to teraz problem pierwszoplanowy. W przemyśle widoczne są coraz większe trudności ze zbytem i rosną zapasy gotowych produktów - co piąte ankietowane przedsiębiorstwo ma ich nadmiar.

Spadek popytu najbardziej odczuwają eksporterzy - ich ocena sytuacji bieżącej i przyszłej pogorszyła się. Jednak ze względu na deprecjację złotego, poprawiła się opłacalność eksportu.

Przedsiębiorstwa zorientowane na rynek krajowy, przede wszystkim budowlane i usługowe, także narzekają na niski popyt, natomiast w ich ocenie bieżąca sytuacja nie pogorszyła się i pozostała relatywnie dobra, natomiast prognozy na przyszłość są raczej pesymistyczne.

Reprezentanci sektora przedsiębiorstw oczekują w najbliższym czasie spadku zatrudnienia - co czwarta ankietowana firma deklaruje redukcję liczby pracowników, a wzrost zatrudnienia jedynie 5%.

Mniejsza jest także presja na wzrost płac, poprawiła się relacja między wzrostem płac a wydajnością pracy, jednak nadal większość stanowią firmy, w których w ciągu ostatniego roku płace rosły szybciej niż wydajność.

Plany inwestycyjne na rok 2009 są skromniejsze niż w ubiegłych latach. Wynika to z braku potrzeby zwiększania potencjału produkcyjnego i ze wzrostu kosztów kredytu. Jednak żadna duża firma nie rezygnuje całkowicie z dokończenia inwestycji rozpoczętych przed okresem badania. Na podobnym poziomie jak w ubiegłym roku utrzymuje się także odsetek projektów mających na celu unowocześnienie technologii oraz remont lub wymianę majątku produkcyjnego.

Ankietowane przedsiębiorstwa planują zwiększać zadłużenie w bankach w tempie podobnym jak w poprzednim kwartale. Oceny zdolności spłacania już zaciągniętych zobowiązań pozostały bardzo dobre, mimo, że koszty kredytów wzrosły.

Średni okres płatności zobowiązań pozabankowych wyniósł w minionym kwartale 37 dni, a ściągania należności - 42 dni. Jedna trzecia ankietowanych twierdzi, że czas ten wydłużył się w porównaniu z III kw. 2008 r. Płynność finansowa sektora przedsiębiorstw pozostaje jednak wysoka, a terminowość obsługi zobowiązań handlowych poprawiła się. Marże stosowane w sprzedaży krajowej nieznacznie spadły.

Wśród respondentów osłabiły się oczekiwania inflacyjne - spodziewają się spadku dynamiki cen towarów i usług konsumpcyjnych, planują mniejsze podwyżki cen własnych produktów. Wolniejszy wzrost cen zapowiadają przede wszystkim przedsiębiorstwa eksportujące, a przedsiębiorstwa zorientowane na rynek krajowy planują większe podwyżki cen niż w poprzednim kwartale.