Ile procesorów w procesorze

Wybór procesora komplikuje się wraz z pojawianiem się nowych wersji CPU. Do sklepów docierają coraz tańsze modele 4-rdzeniowe, które konkurują z wyżej taktowanymi modelami 2-rdzeniowymi. Z naszych doświadczeń wynika, że wybór powinien być podyktowany analizą aplikacji, z których najczęściej będziesz korzystać.


Wybór procesora komplikuje się wraz z pojawianiem się nowych wersji CPU. Do sklepów docierają coraz tańsze modele 4-rdzeniowe, które konkurują z wyżej taktowanymi modelami 2-rdzeniowymi. Z naszych doświadczeń wynika, że wybór powinien być podyktowany analizą aplikacji, z których najczęściej będziesz korzystać.

Do niedawna decyzja była prosta i najczęściej podyktowana niższą ceną układów 2-rdzeniowych. AMD zaprezentowało jednak niedrogiego, 4-rdzeniowego Phenoma 9500 i sytuacja momentalnie się zmieniła. Dodatkowo Intel zaoferował najnowszy 45-nanometrowy, ekonomiczny procesor 4-rdzeniowy Core 2 Quad 9300. Sprawdziliśmy, czy istotnie jest tak szybki, jak przewidywano. Aby wybór nie był prosty Intel, odświeżył linię procesorów 2-rdzeniowych, które - jak dowiodły nasze testy w wydaniu PCWK 3/2008 - oferują bardzo dobry stosunek wydajności do ceny.

AMD Phenom już sprawdzaliśmy. Pierwsi w Polsce zrecenzowaliśmy go na naszych stronach internetowych i w papierowym wydaniu PCWK. Phenom wprowadził do 4-rdzeniowej linii procesorów AMD sporo nowości. Układy te wykonane są w technologii 65 nm. AMD potwierdziło, że dopiero w połowie 2008 roku pojawią się pierwsze modele wyprodukowane w nowym procesie 45 nm. Producent podkreśla, że procesory Phenom są pierwszymi "prawdziwie" 4-rdzeniowymi układami. Układy Intela de facto składają się z dwóch 2-rdzeniowych procesorów zamkniętych we wspólnej obudowie. Teoretycznie powinny być z tego powodu mniej wydajne, ale to się nie potwierdza w praktyce. W Phenomie zastosowano nową mikroarchitekturę K10. AMD, podobnie jak Intel w Penrynie, wprowadziło w swoim modelu nowy zestaw instrukcji multimedialnych SSE4a (w Intelu SSE4.1). Są 128-bitowe, a to istotna zmiana w stosunku do 64-bitowych instrukcji SSE w procesorach Athlon 64. Niestety, zestawy instrukcji AMD i Intela są ze sobą niekompatybilne, więc aby móc je wykorzystać do przyśpieszenia określonych operacji (np. dekodowania czy kodowania wideo), producent aplikacji będzie musiał ją przystosować do obu układów.

Dużo zmian w pamięci

AMD wprowadziło także zaawansowany mechanizm pobierania danych bezpośrednio z RAM do pamięci podręcznej pierwszego poziomu L1. Omijana jest dzięki temu pamięć L2 (każdy rdzeń ma jej po 512 KB), co ogranicza opóźnienia w dostarczaniu danych do procesora. Producent zastosował pamięć podręczną L3 (współdzielone 2 MB), działającą także na zasadzie bufora pamięci systemowej, co może spowodować niewielki wzrost wydajności. Podobnie jak Athlony 64 i X2, także Phenom ma wbudowany kontroler pamięci (tyle że podwójny 64-bitowy, a nie pojedynczy 128-bitowy). Współpracuje z modułami DDR2 400-1066 MHz. Zastosowano w nim również drugą wersję technologii Cool'n'Quiet. Jest to zaawansowany mechanizm oszczędzania energii, pozwalający na redukcję częstotliwości pracy każdego rdzenia niezależnie. Gdy moc procesor nie jest wykorzystywana, ich może zostać obniżone nawet do 1200 MHz (wartość niezbędna, ponieważ interfejs HyperTransport 3.0 pracuje właśnie z taką częstotliwością). Nowością jest technologia Dual Dynamic Power Management, pozwalająca na zmianę taktowania i napięcia rdzenia (do 1,050 V) bez wpływu na częstotliwość pracy mostka północnego i prędkość transmisji danych interfejsem HyperTransport.

Testy bez tajemnic

Płyta główna Gigabyte wyposażona w chipset AMD 790FX wchodzi w skład redakcyjnej platformy testowej do procesorów AMD.

Płyta główna Gigabyte wyposażona w chipset AMD 790FX wchodzi w skład redakcyjnej platformy testowej do procesorów AMD.

Pierwszym testom Phenoma towarzyszyło spore zamieszanie. AMD co chwila torpedowało nas informacjami, że nasza platforma testowa (dostarczona zresztą przez producenta) jest "wybrakowana", a płyta główna ASUSA wyjątkowo wolna i z tego powodu procesor nie pokazuje pełni swoich możliwości. Winę za to miał również ponosić procesor, w którym AMD odkryło błąd bezpośrednio przed premierą układu i na poprawki nie było już czasu. A warto wiedzieć, że wszystkie aktualnie oferowane układy (do serii B2 włącznie) obarczone są tym fabrycznym błędem, związanym z pamięcią podręczną trzeciego poziomu, który w szczególnych wypadkach może doprowadzić do zawieszenia systemu. Tak twierdzi AMD, a nam wypada w to wierzyć (jeśli firma sama przyznaje się do błędu, to coś musi być na rzeczy), lecz z naszego doświadczenia wynika - a testowaliśmy kilka procesorów Phenom - że system praktycznie się nie zawiesza. Nawet gdy procesor pracuje z pełnym obciążeniem, obarczony zadaniami obliczeniowymi przez wymagające benchmarki, żadnych problemów ze stabilnością nie ma. Co więcej, w panelu sterowania Overdrive, który pozwala na sterowanie parametrami procesora z poziomu systemu operacyjnego, znajduje się specjalny przełącznik, który programowo pozwala obejść potencjalny problem. Można tę funkcję włączyć lub wyłączyć. Testowaliśmy Phenomy w trybie "agresywnym", który teoretycznie mógł spowodować problemy, ale nie mieliśmy żadnych. Można więc powiedzieć, że dla przeciętnego użytkownika to sprawa całkowicie nieistotna. Jeśli jednak nie chcesz procesora z "błędem", to musisz poczekać na nową serię Phenomów 9550 i 9650, które pojawią się w sklepach po targach CeBIT 2008.

Po wstępnych testach zaznaczaliśmy, że do wyników należy podchodzić z pewną ostrożnością. Dmuchaliśmy na zimne, choć uwagi AMD o niedoskonałości naszej platformy testowej nie w pełni nas przekonały. Tym razem do testów wzięliśmy sklepowe procesory Phenom i finalną, uważaną za jedną z najszybszych płytę główną z podstawką AM2+ Gigabyte GA-MA790FX-DQ6. Oparto ja na najlepszym chipsecie AMD 790FX, kompatybilnym z najnowszymi procesorami i obsługującym wszelkie nowości w postaci PCI Express 2.0 oraz interfejsu komunikacyjnego HyperTransport w wersji 3.0. Tak jak się domyślaliśmy, powtórne testy praktycznie potwierdziły początkowo zmierzoną wydajność. Niewielki wzrost odnotowaliśmy jedynie w grach, lecz był to skutek uaktualnienia oprogramowania.

Zestaw aplikacji wchodzących w skład pakietu testowego PCWorldBench 6 Beta 2, przygotowanego przez naszych kolegów z amerykańskiego laboratorium magazynu PC Worlda, składa się głównie z rzeczywistych programów, które odzwierciedlają wydajność procesora w typowych zadaniach związanych z pracami biurowymi, obróbką grafiki oraz multimediami. Nacisk położony jest również na wielozadaniowość, stąd w kilku testach różne aplikacje pracują nad określonymi zadaniami jednocześnie. Dodatkowo w skład zestawu wchodzą popularne benchmarki syntetyczne - PCMark Vantage i 05, test procesora z benchmarku 3DMark 06 oraz jego wydajności z pakietu SiSoft Sandra XII. Jakość renderingu 3D sprawdzamy testami Cinebench 9.5 i 10, a najnowsze gry reprezentują "S.T.A.L.K.E.R.", "Supreme Commander" oraz "Crysis". Jak widać, wszystkie są przygotowane do procesorów wielordzeniowych.