Jak kupować aparat kompaktowy

Jeśli zależy ci na jakości zdjęć czy możliwości korzystania z dużego zoomu zastanów się nad zakupem dużego i ciężkiego sprzętu - po lewej wyglądający jak lustrzanka zaawansowany aparat hybrydowy. Jeśli chcesz nosić aparat zawsze przy sobie, a nie zależy ci na najwyższej jakości zdjęć, możesz wybrać aparat typu slim (po prawej). Jeśli najważniejszym kryterium jest cena, rozważ zakup typowego, prostego modelu (w środku).

Optyka: Szeroki kąt

Ranking produktów PC World
Znacznie ważniejszy niż duża rozpiętość ogniskowej ("duży" zoom) jest kąt widzenia obiektywu czyli zdolność do obejmowania szerokiego planu. Zdecydowanie częściej bowiem potrzebujemy zmieść w kadrze duży, znajdujący się w niewielkiej odległości motyw niż wykonać silne zbliżenie jakiegoś detalu. Jaki obiektyw jest szerokokątny? W analogowych aparatach rejestrujących zdjęcia na filmie małoobrazkowym przyjmowało się, że obiektyw szerokokątny to taki, którego długość ogniskowej jest mniejsza niż 35 mm. Najczęściej spotykane obiektywy szerokokątne w małoobrazkowych aparatach fotograficznych mają ogniskową 16, 24 i 28 mm. W przypadku aparatów cyfrowych, szczególnie kompaktowych, określenie "szerokokątności" jest trochę bardziej skomplikowane. Nie zależy ona tylko od obiektywu lecz także wielkości matrycy. W przypadku aparatów kompaktowych, w których stosowane są matryce o bardzo różnej wielkości nie można zatem określać obiektywu jako szerokokątnego tylko na podstawie długości najkrótszej ogniskowej. Stosuje się obiektywy, których ogniskowa jest znacznie krótsza niż podanych wyżej przykładowych obiektywów szerokokątnych - na przykład najkrótsza ogniskowa obiektywu Olympusa C-5050 wynosi 7,1 mm. Jednak ze względu na to, że matryca tego aparatu jest znacznie mniejsza (7,2 x 5,3 mm) od klatki filmu małoobrazkowego (36 x 24 mm), obiektyw nie obejmuje tak szerokiego planu, jak obiektyw o takiej samej ogniskowej przystosowany do współpracy z matrycą wielkości klatki filmu małoobrazkowego. Aby móc porównywać "szerokokątność" obiektywów aparatów cyfrowych należy zatem brać pod uwagę nie tylko długość najkrótszej ogniskowej, lecz także wymiary matrycy, co pozwala wyliczyć tak zwany ekwiwalent ogniskowej w optyce małoobrazkowej, co jest przyjmowane jako pewien punkt odniesienia. Coraz częściej w danych technicznych aparatów kompaktowych znajduje się informacja o "ekwiwalencie" ogniskowej.

Podsumowanie: Najwygodniej fotografuje się aparatami, w których jest mniejszy niż 28 mm.

Optyka: Światło obiektywu

Jest jeszcze jeden parametr charakteryzujący obiektyw, na który należy zwrócić uwagę wybierając aparat cyfrowy. Jest nim tak zwane światło obiektywu czyli mówiąc w uproszczeniu parametr określający maksymalną ilość światła, jaką obiektyw może wpuścić do wnętrza aparatu. Im więcej tym lepiej - możliwość wprowadzenia do cyfrówki dużej ilości światła pozwoli na skrócenie czasu ekspozycji. Zmniejsza to ryzyko powstania "poruszonych" ujęć, gdy fotografuje się w słabych warunkach oświetleniowych.

Światło obiektywu określa się podobnie jak przysłonę - liczbą określającą największy otwór (na przykład f/2,8, f/3,5 itp.). Na obiektywie możesz znaleźć też oznaczenie w trochę innej postaci - na przykład "1:2,8-5,3". Oznaczenie to mówi o największym otworze przysłony w zależności od ustawionej ogniskowej. Przy ustawieniu szerokokątnym (najkrótsza ogniskowa) największy otwór przysłony wynosi w tym przypadku f/2,8. Jeśli ustawisz zoom w pozycji "tele" czyli wykonasz maksymalne zbliżenie fotografowanego motywu maksymalny otwór przysłony zmniejszy się do f/5,3. Należy pamiętać, że wartość liczb określających przysłonę jest odwrotnie proporcjonalna do wielkości otworu przysłony. Obiektyw, którego światło wynosi 1:2,8 jest jaśniejszy od tego, którego największy otwór przysłony wynosi 1:3,5.

Podsumowanie: Im obiektyw jest jaśniejszy tym lepiej. Jasna optyka zwiększa możliwości fotografowania w trudnych warunkach oświetleniowych.

Optyka: Stabilizator obrazu

Jednym z najprzydatniejszych podzespołów nowoczesnej cyfrówki jest mechaniczny stabilizator obrazu. Producenci stosują dwa jego rodzaje: optyczny, gdzie kompensacja drgań realizowana jest przez ruch soczewek obiektywu oraz stabilizator matrycy (zamiast soczewek porusza się matryca). Te dwie metody są skuteczne - pozwalają na bezpieczne wydłużenie czasu naświetlania nawet o kilka jednostek EV. Czasem zdarza się, że w danych technicznych aparatu cyfrowego można znaleźć informację o zastosowaniu stabilizatora obrazu, mimo że cyfrówka nie została wyposażona w żaden mechanizm kompensowania drgań. Informacja dotyczy zatem występowania elektronicznej stabilizacji obrazu. Jej skuteczność jest jednak wyraźnie niższa od tej, jaką oferuje system mechaniczny. Bardzo często stabilizacja elektroniczna jest funkcją, która konfiguruje niektóre ustawienia aparatu - na przykład podwyższa czułość. W takim przypadku użycie elektronicznej stabilizacji obrazu może przyczynić się do wyraźnego pogorszenia jakości obrazu.

Podsumowanie: Wybierając cyfrówkę weź zatem pod uwagę tylko modele dysponujące mechaniczną stabilizacją obrazu - jest już ich na rynku bardzo dużo i bez problemu znajdziesz model ze stabilizatorem w każdej grupie cenowej.

Ergonomia: Budowa i wielkość

Aparaty cyfrowe, niezależnie od klasy czy ceny bardzo różnią się pod względem budowy. Trudno jest polecać jakiś szczególny rodzaj konstrukcji nie znając preferencji osoby, która będzie używać aparatu. Osobom nie mającym większych ambicji fotograficznych można polecić modele małe i lekkie. Aparaty typu slim, które zawsze można nosić przy sobie nie są niestety ani wyposażone w wiele funkcji, ani nie rejestrują na ogół świetnej jakości zdjęć. Pod tym względem lepsze są aparaty o bardziej klasycznych - "kompaktowych" gabarytach. Od tego typu konstrukcji można już wymagać więcej - na przykład zastosowania przyzwoitej jakości optyki (nie ma tak, jak w przypadku "slimów" konieczności miniaturyzacji każdego komponentu aparatu) czy rękojeści, dzięki której aparat można trzymać pewnie i wygodnie. Średniej wielkości kompakty należą do grupy najlepiej ocenianych za jakość rejestrowanego obrazu.

Tak zwany talerzyk nawigacyjny z przyciskiem potwierdzającym.

Tak zwane strzałki. W środku przycisk potwierdzający.

Największymi kompaktami są cyfrówki dysponujące "dużym" zoomem. Są na ogół dobrze dopracowane pod względem ergonomii - dysponują zarówno dobrze wyprofilowaną rękojeścią, jak też wieloma przyciskami przyspieszającymi ustawianie parametrów.

Podsumowanie: Wybierając cyfrówkę spróbuj określić w jakich warunkach i co będziesz głównie fotografować. Jeśli będziesz używać cyfrówki po to, by obserwować dziko żyjące zwierzęta rozważ dużą cyfrówkę z megazoomem. Jeśli chcesz fotografować na dzień nosząc aparat przy sobie zastanów się nad slimem. Pośrednie rozwiązanie też jest kuszące - tym bardziej, że wśród średniej wielkości kompaktów jest wiele najlepiej ocenianych za jakość obrazu.

Ergonomia: Przyciski, koła i dźwignie

Możliwość szybkiego ustawienie wybranych parametrów bywa bardzo przydatna - docenią ją głównie bardziej wymagający użytkownicy. Wybierając aparat cyfrowy warto jest zwrócić uwagę na występowanie niektórych przycisków. Wybraliśmy kilka najważniejszych:

  • wygodny manipulator (minidżojstik, koniecznie z możliwością zatwierdzania poprzez przyciśnięcie w pozycji neutrum lub "strzałki" z umieszczonym w środku przyciskiem zatwierdzającym)
  • dedykowany przycisk "+/-" szybko uaktywniający oś kompensatora ekspozycji (jak nie ma osobnego dedykowanego do tego celu przycisku niech przynajmniej funkcję tę pełni jakiś przycisk wielofunkcyjny - na przykład jedna ze "strzałek" nawigacyjnych
  • dedykowany przycisk włączania i wyłączania lampy błyskowej
  • mniej niezbędne ale przydatne są dedykowane przyciski do zmiany czułości (oznaczane jako "ISO") i balansu bieli ("WB")

Koło trybów pracy dodatkowo wyposażone w pierścień pozwalający na szybką zmianę czułości.

Typowe koło trybów pracy umieszczone na rękojeści zaawansowanego aparatu kompaktowego.

Prócz najważniejszych przycisków przydatny może okazać się także gwint lub bagnet pozwalający zamocowanie adaptera optycznego (cecha przydatna głównie w modelach zaawansowanych) oraz "sanki" czyli uchwyt pozwalający na mocowanie lampy błyskowej