Kablowanie bez drutu

Po kilkuletnich eksperymentach z Wi-Fi znaleziono wreszcie sposób na stabilną łączność. Kapryśna dotąd technologia wydoroślała i szykuje się do podbicia naszych domów. Poradzimy, jak ją wykorzystać.


Po kilkuletnich eksperymentach z Wi-Fi znaleziono wreszcie sposób na stabilną łączność. Kapryśna dotąd technologia wydoroślała i szykuje się do podbicia naszych domów. Poradzimy, jak ją wykorzystać.

Małe sieci domowe to jeszcze rzadkość. Nawet jeśli w mieszkaniu jest kilka komputerów, każdy z nich skrobie rzepkę sobie. Kładzenie sieci miedzianej rujnuje wypieszczone wnętrza, dlatego najczęstszym połączeniem między nimi pozostaje popularna pamięć USB transferowana na nogach. Nie współużytkuje się drukarek czy dysków sieciowych. Zasięg szerokopasmowego dostępu do Internetu nie ma przedłużenia do kolejnych pomieszczeń.Zazwyczaj kończy się na frontowym komputerze. W porównaniu z siermiężną rzeczywistością możliwości wykorzystania połączenia bezprzewodowego razem z dostępem do Internetu wyglądają nieomal bajkowo. Można przenosić swój pecet w dowolne miejsce, nie martwiąc się holowaniem wiązki przewodów: rozmawiać przez telefon VoIP z łazienki, surfować po Internecie z sofy, słuchać gdziekolwiek ulubionej muzyki.

Założenie małej sieci domowej to jeszcze zadanie z pogranicza wiedzy i sztuki. Konfiguracja połączeń radiowych za pomocą Windows XP przypominała błądzenie po labiryncie opcji pochowanych w najmniej oczekiwanych miejscach. Wiele urządzeń bezprzewodowych nie pracowało zgodnie z oczekiwaniami, jeśli w ogóle udało się zmusić je do nawiązania łączności.

Ostatnio sytuacja zmieniła się zdecydowanie na korzyść. Wprowadzenie urządzeń radiowych w technologii MIMO poprawiło nie tyle wydajność, ile niezawodność połączeń. Sama technologia poskromiła szkodliwy dotąd efekt odbijania się fal radiowych od rozmaitych przeszkód i docierania do celu w różnym czasie oraz zaczęła zbierać echa w spójny sygnał. W drugiej poprawce do Windows XP usprawniono obsługę połączeń bezprzewodowych. Teraz instalacja jest o wiele łatwiejsza.

Jednak instalator nie rozwiąże najważniejszego problemu połączeń radiowych - bezpieczeństwa. Sygnały radiowe rozprzestrzeniają się bez ograniczeń, więc użytkownik powinien zabezpieczyć sieć bezprzewodową możliwie najszybciej. Nie ma czasu na eksperymenty. Najnowszy system szyfrowania, WPA, powinno się włączać odruchowo. Niestety, wiele osób uważa tę funkcję za zbyt skomplikowaną i nie aktywuje jej z obawy, że coś popsuje, tymczasem zabezpieczenie jest konieczne, bo zapobiega pasożytowaniu na naszych połączeniach, podkradaniu wydajności i zdobywaniu dostępu praktycznie do wszystkich danych w naszym pececie. Niezaszyfrowanie połączenia bezprzewodowego to jak zostawienie frontowych drzwi szeroko otwartych. Wszystkie informacje z twardego dysku i sam komputer mogą zostać przejęte przez hakera.

Podstawy

Od wprowadzenia Windows XP instalacja małej sieci została w dużej części zautomatyzowana, ale co nieco trzeba o niej wiedzieć i niektóre terminy rozumieć.

Router

Nazywając dziś bezprzewodowe urządzenie routerem, mamy na myśli kombinację tradycyjnego routera z bezprzewodowym punktem dostępowym. Punkt dostępowy obsługuje pecety i urządzenia połączone radiowo, tradycyjny router - sprzęt z interfejsem kablowym. Router gwarantuje też wzajemną komunikację między poszczególnymi częściami sieci lokalnej niezależnie od rodzaju transmisji i łączność ze światem. Ta jego część powinna być dostosowana do rodzaju dostępu. W wypadku asymetrycznego DSL konieczny jest router ADSL, do sieci osiedlowej odpowiedniejszy jest bezprzewodowy router z wejściem ethernetowym. Podobnie dobiera się urządzenie do gniazdka modemowego. Stosuje się też inne nazwy: bezprzewodowe gatewaye (bramy), switche (przełączniki) czy huby są dzisiaj w większości tym samym, co routery.

Ethernet

Obecnie prawie każdy pecet ma płytę główną wyposażoną w gniazdko sieciowe. Gwarantuje ono maksymalną szybkość transmisji 100 (Fast Ethernet) albo nawet 1000 Mb/s (Gigabit Ethernet). Router bezprzewodowy zwykle ma pięć portów tego typu. Cztery są przeznaczone do obsługi sieci lokalnej LAN (local area network), piąty gwarantuje połączenie z siecią zewnętrzną WAN (wide area network) bezpośrednio albo przez odpowiedni modem. Rolę WAN zwykle odgrywa dostawca usług internetowych. Takie wyposażenie wystarcza do uruchomie-nia i instalacji sieci lokalnej w połączeniu kablowym. Nawet planując sieć, lepiej jej parametry i szyfrowanie transmisji ustawiać w czasie łączności kablowej i dopiero tak zabezpieczoną otworzyć na tryb bezprzewodowy.

Adresy sieciowe

Wszystkie sieci, od domowej LAN aż po globalny Internet, do porozumiewania się używają obecnie protokołów TCP/IP (Transfer Control Protocol/Internet Protocol). Ta kombinacja praktycznie wyparła konkurencję. TCP/IP jest systemem pakietowym, to znaczy dane są dzielone i wysyłane w małych porcjach (pakietach). Mogą do celu wędrować przez węzły sieci różną drogą, więc muszą być systemy adresowy i kierowania ruchem. Funkcję adresu pełni numer IP. Każdy element wewnątrz sieci, połączony kablowo czy bezprzewodowo, musi mieć unikatowy numer IP. Bez tego pakiety nie trafią pod właściwy adres. Obecnie wszystkie routery mogą nadawać numery IP automatycznie, za pomocą DHCP (dynamic host configuration protocol). Serwer DHCP w routerze przydziela, najczęściej z puli prywatnych numerów 192.168.*.*, adres IP każdemu bezprzewodowemu pecetowi albo innemu urządzeniu, które próbuje się z nim połączyć.

Bramy i serwery DNS

Jednocześnie z nadaniem numeru IP każdemu urządzeniu przekazywane są dodatkowe dane niezbędne do bezbłędnego łączenia się: adresy bramy (gateway) i serwera DNS oraz maska podsieci. Pierwsze dwie informacje pozwalają urządzeniu komunikować się z siecią. Bramą kierują dane z sieci zewnętrznej do wewnętrznej i odwrotnie. W wypadku instalacji domowej siecią zewnętrzną jest po prostu Internet, a adresem bramy - IP samego routera. Przejmuje on funkcję pośrednika - przesyła zamówienia na strony WWW i z powrotem, wykorzystując proces zwany translacją adresów, NAT (network address translation), a polegający na zamianie adresów z puli prywatnej na numery używane na zewnątrz. Serwer DNS tłumaczy łatwe dozapamiętania nazwy, takie jak pcworld.pl, na odpowiednie numery IP. Znaczenie maski podsieci często jest przyczyną nieporozumień. Służy ona do odizolowania poszczególnych fragmentów sieci. Przydaje się najwyżej w wielkich sieciach korporacyjnych, w mniejszych nie potrzeba się przejmować jej wartością, nadaną automatycznie przez DHCP.

Przy okazji warto uwypuklić funkcję ochronną systemu NAT we współpracy ze sprzętową zaporą internetową, w którą router może być wyposażony. Dzięki tej spółce żaden z zewnętrznych komputerów nie może uzyskać bezpośredniego dostępu do urządzeń w sieci. Takiej ochrony nie gwarantują modemy z interfejsem USB, zwykle dostarczane przez dostawców usług internetowych. Numer IP peceta podłączonego w ten sposób jest widoczny z Internetu, stanowiąc przynętę dla hakerów.

<hr size=1 noshade>Rozwiązywanie problemów

Statystyki zwrotów sporządzone przez sprzedawców nie kłamią. Ze wszystkich rodzajów sprzętu elektronicznego zestawy do łączności bezprzewodowej wracają do sklepów najczęściej. Okazuje się, że nie funkcjonują tak, jak powinny, choć są na rynku już od pewnego czasu. W razie kłopotów nie wpadaj w panikę, bo przed oddaniem urządzenia do sklepu masz jeszcze kilka możliwości.

1. Zaktualizuj wbudowane oprogramowanie. Sytuacja jest lepsza, niż się zdaje, bo niektórzy producenci bez skrupułów wypuszczają niegotowe produkty bezprzewodowe na rynek. Na całe szczęście firmware do większości zestawów może być aktualizowane po zwykłym pobraniu z Internetu, podobnie jak BIOS w płytach głównych. W razie kłopotów z zawodnym, niestabilnym połączeniem albo gdy urządzenie nie łączy się wcale, należy przede wszystkim poszukać na stronie producenta uaktualnienia wbudowanego oprogramowania. Niektóre z nowszych routerów robią to same, bez pytania.

2. Użyj konfiguratora z systemu Windows. Zwykle do wyboru są dwa sposoby, za pomocą których notebook czy pecet mogą obsługiwać router. Pierwszy polega na wykorzystaniu sterownika i kreatora dostarczonego przez producenta urządzenia, w drugim chodzi o wykorzystanie oprogramowania z Windows i jego kreatora ustawień. Kiedy instaluje się adapter bezprzewodowy z płyty producenta, samemu sterownikowi towarzyszy także oprogramowanie narzędziowe, najczęściej diagnostyczne. Za jego pomocą precyzyjniej sprawdzisz moc sygnału czy numer wybranego kanału. Program instalacyjny może także zapytać, czy obsługę połączenia ma przejąć Windows. Najpierw pozwól wykazać się sterownikowi producenta, ale jeśli będą problemy z uruchomieniem czy pracą połączenia, trzeba umożliwić popis oprogramowaniu z Windows. Można to zrobić, wybierając Połączenia sieciowe z menu Start, następnie Właściwości, Sieci bezprzewodowe i wreszcie Użyj systemu Windows do konfiguracji.

3. Uruchom ponownie router. Producenci nie mają się czym chwalić, bo routery zachowują się często jak system Windows za młodu. Z niewiadomych powodów po kilku dniach odmawiają dalszej pracy i dają się przekonać wyłącznie restartem. Przycisk do resetowania jest zwykle umieszczony na tylnej ściance urządzenia, naciśnięcie krótkie spowoduje to, o co chodzi, długie przestawi router na parametry fabryczne i skasuje wprowadzone ustawienia, w tym identyfikator SSID, szyfrowanie i resztę.

4. Nie wierz bezkrytycznie w to, co podaje system o sieciach bezprzewodowych. Jeśli zgodnie z poprzednimi radami wyłączone jest rozpowszechnianie identyfikatora SSID przez router, urządzenie nie musi być widoczne na liście czynnych sieci w odpowiednim oknie systemu Windows. Można przywrócić połączenie, uruchamiając ponownie kreator i wpisując ten sam SSID, jak też szczegóły ustawień szyfrowania. Dopiero wtedy Windows połączy, czego świadectwo znajdzie się w postaci wpisu na liście znalezionych sieci naszej instalacji o nazwie "default".<hr size=1 noshade>