Linux obchodzi 30. urodziny!

Pierwsza wersja jądra Linux została udostępniona publicznie 17 września 1991 dla architektury komputera PC, wykorzystującego mikroprocesor o architekturze IA-32. Od tego czasu system przebył długą drogę.

Foto: Wikipedia

Jądro systemu Linux i premiera drugiej wersji licencji GNU General Public License (GPLv2) nastąpiły w tym samym czasie. Obecnie duża część używanych przez nas na co dzień technologii opiera się na tych rozwiązaniach - najlepszym przykładem system Android. Licencja GPL wyróżnia się od licencji komercyjnych tym, że wykorzystuje ona prawo autorskie do maksymalizacji praw przyznawanych użytkownikom (EULA). To całkowicie odmienne podejście od typowego zarządzania prawami, w którym to prawo autorskie ogranicza to, co ludzie mogą robić z oprogramowaniem lub innymi dziełami i zdecydowaną większość praw przyznaje autorowi.

Oprogramowanie GPL daje użytkownikom cztery wolności: wykonywania, kopiowania, badania/ulepszania i rozpowszechniania dzieła. Jest jednak pewien haczyk: rozpowszechnianie oprogramowania na licencji GPL wiąże się z dodatkowymi obowiązkami. Te same prawa, które otrzymało się na jej mocy, mają być przekazywane osobom, wśród których rozpowszechniacie dane dzieło. Czyli jeśli wprowadzisz modyfikacje, zmieniona wersja musi również respektować cztery swobody i być darmowa. GPL to twórczy sposób wykorzystania praw autorskich, który zachęca do używania, studiowania, modyfikowania i rozpowszechniania oprogramowania — zamiast próbować ograniczać podobne czynności, jak to zwykle bywa w przypadku praw autorskich.

Zobacz również:

  • Python najbardziej popularnym językiem programowania
  • Microsoft Teams kończy wsparcie dla kilku wersji Androida!

Na to, co nazywamy dystrybucją Linuxa, składa się wiele elementów, w tym narzędzia i kompilatory GNU. Pierwsza wersja jądra Linuksa została wydana w oparciu o niestandardową licencję, która ograniczała działalność komercyjną. Linus Torvalds wydał Linuxa w wersji 0.99 na licencji GPLv2 w 1992 roku. Dlaczego? Jak wspomina:

Szybko stało się jasne, że moje pierwotne prawa autorskie były tak restrykcyjne, że zabraniały niektórych całkowicie uzasadnionych zastosowań… I choć na początku bałem się korzystania z GPL, chciałem też okazać moje uznanie dla kompilatora GCC C, na którym opierał się Linux, a który oczywiście był objęty licencją GPL

Linux obchodzi 30. urodziny!

Linus Torvalds. Foto: Wikipedia

Usuwając ograniczenia Torvalds stworzył szansę dla firm, które chciały ulepszać i rozpowszechniać system. Wówczas, w latach 90-tych, większość ludzi otrzymywała oprogramowanie na dyskietce lub płytach CD. Richard Jones, obecnie starszy główny inżynier oprogramowania w zespole R&D Platform firmy Red Hat, wspomina: w pełni funkcjonalna dystrybucja zajmowała około 30 dyskietek 3,5 cala. Samo jej pobranie i skopiowanie na dyskietki trwało cały dzień, ale w tamtym czasie (1992/1993) pracowałem w rządowym ośrodku badawczym, który miał dostęp do pewnej niesamowitej nowej technologii, zwanej "Internetem".

W okresie wydania pierwszej dystrybucji Linuksa trwały prace nad przeniesieniem innego systemu uniksopodobnego — pod nazwą 386BSD — na komputery x86. W 1993 roku system ten podzielono na wersje FreeBSD i NetBSD, a w 1995 roku pojawiła się wersja OpenBSD. Linux skupiła się na jednym jądrze, a BSD szło w kilku kierunkach. Darmowość sprawiła, że programiści preferowali BSD i Linuxa nad Uniksem. Firma Red Hat została założona w październiku 1993 roku, gdy Marc Ewing utworzył własną dystrybucję Linuksa i wypuścił halloweenowe wydanie Red Hat Linux. Od 1995 roku Red Hat Linux był sprzedawany jako produkt pudełkowy z możliwością darmowego kopiowania dla znajomych - co przyczyniło się do rozpowszechnienia systemu.

Linux obchodzi 30. urodziny!

Foto: Red Hat

Dziś jądro Linuksa jest dziś wszechobecne - w telefonach z systemem Android, telewizorach, inteligentnych urządzeniach, komputerach Raspberry Pi dla hobbystów, a nawet urządzeniach działających w przestrzeni kosmicznej i na Marsie. Linux działa na superkomputerach obecnych na liście 500 najpotężniejszych maszyn na świecie, umożliwia funkcjonowanie chmur publicznych, obsługuje farmy renderujące, z których korzystają studia filmowe i zasila urządzenia Chromebook. A gdzie będzie za kolejne 3 dekady?

Źródło: Autor: Joe Brockmeier, Editorial Director w Red Hat