Mikropłyty, maksimożliwości

Płyty główne Micro ATX są przez miłośników komputerów traktowane są jako ubodzy krewni pełnowymiarowych ATX. Paradoksalnie jednak, to właśnie małe płyty i oparte na nich komputery w największym stopniu odpowiadają idei, która przyświecała kilkadziesiąt lat temu twórcom komputera osobistego. Pozwalają niewielkim kosztem złożyć urządzenie służące do rozrywki i pracy.


Płyty główne Micro ATX są przez miłośników komputerów traktowane są jako ubodzy krewni pełnowymiarowych ATX. Paradoksalnie jednak, to właśnie małe płyty i oparte na nich komputery w największym stopniu odpowiadają idei, która przyświecała kilkadziesiąt lat temu twórcom komputera osobistego. Pozwalają niewielkim kosztem złożyć urządzenie służące do rozrywki i pracy.

Płyty główne Intel: opłacalność/wydajność

Płyty główne Intel: opłacalność/wydajność

W naszych testach wzięło udział ponad 20 modeli płyt współpracujących z CPU Intela i AMD. W wypadku procesorów Intela chipset i jakość wykonania płyty mają znacznie większy wpływ na wydajność niż w systemach z procesorami AMD. Wszystko z powodu kontrolera pamięci, który w sprzęcie Intela znajduje się w chipsecie płyty, a w AMD jest zintegrowany w rdzeniu procesora.

Płyty główne AMD: opłacalność/wydajność

Płyty główne AMD: opłacalność/wydajność

Rozpatrując wydajność płyt przedstawianych w artykule, musimy brać pod uwagę ich sprawność nie tylko w standardowych testach z zewnętrzną kartą graficzną, ale także podczas korzystania tylko ze zintegrowanego układu graficznego. Dla wielu użytkowników pozostanie on jedynym "oknem na świat" komputera, a co za tym idzie - w ogromnym stopniu wyznaczy granice jego wykorzystania. Z tego względu najpierw opiszemy możliwości chipsetów wykorzystanych do budowy poszczególnych płyt.

Układy do AMD

Podczas redakcyjnych testów procesor AMD pracowały na płytach z chipsetami: AMD 690G/AMD SB600, AMD 780G/AMD SB700, GeForce 6100/nForce430a, GeForce 7025/nForce 630a.

Parametry techniczne i wyniki testów płyt głównych Intela

Parametry techniczne i wyniki testów płyt głównych Intela

Najstarszym z wykorzystanych chipsetów jest jednoukładowy GeForce 6100/nForce 430, obsługujący funkcje graficzne Shader Model 3.0 oraz DirectX 9.0. Taktowanie rdzenia wynosi 425 MHz, zaś zajmowana na potrzeby grafiki pamięć operacyjna - od 16 do 256 MB. Układ nie obsługuje złączy DVI i HDMI (jedynie D-Sub), HDCP oraz wideo o wysokiej rozdzielczości (1080p). Z tego powodu płyty z układem GeForce 6100 sprawdzą się więc znakomicie w prostym komputerze biurkowym, ale zastosowanie ich do budowy wymagającego szerszych możliwości domowego centrum rozrywki może się okazać złym pomysłem. Chipset obsługuje procesory przeznaczone do podstawki AM2, wykorzystujące łącze HyperTransport 2.0 i pamięci DDR2 do 800 MHz. Jeśli mimo wszystko zdecydujesz się na płytę główną z tym układem, nie kupuj wersji GeForce6100/nForce405, której mostek południowy obsługuje zaledwie dwa napędy SATA oraz ma powolny kontroler sieciowy 100 Mb/s.

Układem nowszym jest GeForce 7025/nForce 630a. Nazwa nastraja dość optymistycznie, sugerując pokrewieństwo z układami graficznymi GeForce z serii 7. "Nowszy" w tym wypadku wcale nie oznacza "lepszy". Jedyny test, w którym układ ma przewagę nad modelem 6100, to 3DMark06. Poza tym wydajność obu jest właściwie identyczna, a funkcjonalność nowszego chipsetu - nawet mniejsza, bo nie obsługuje rozwiązania NVIDIA Pure Video, ułatwiającego odtwarzanie materiałów wideo. Taktowanie rdzenia graficznego również w tym wypadku wynosi 425 MHz. Układ obsługuje złącze DVI, łatwiej więc będzie podłączyć monitory z tym gniazdem. NVIDIA wytwarza także układy GeForce 7050 PV, pozbawione zasadniczej wady 7025, jaką jest nieodtwarzanie obrazów HD oraz nieobsługiwanie wyjścia HDMI. Niestety, do redakcji nie trafiła płyta z tym chipsetem.

Bez konkurencji

Parametry techniczne i wyniki testów płyt głównych AMD

Parametry techniczne i wyniki testów płyt głównych AMD

Słabych stron nie mają za to układy produkowane przez samo AMD. Nawet AMD 690G przewyższa funkcjonalnością nowsze produkty konkurencji - starszy rodowód tych chipsetów nie oznacza gorszych osiągów. Obsługuje funkcje cieniowania nie najnowszego typu - 2.0, więc powinien ustępować nieco rozwiązaniom NVIDII. Tymczasem w praktyce niemal pod każdym względem jest lepszy od konkurencji, przewyższając GeForce'a tam, gdzie stawia układom graficznym wyższe wymagania. W dodatku AMD 690G obsługuje złącze HDMI, co umożliwia podłączenie telewizora z ekranem o wysokiej rozdzielczości. Nieoceniona jest także obsługa HDCP. Chipset AMD składa się z dwóch układów. Jest zgodny z HT 2.0 i współpracuje z pamięciami DDR2 do 800 MHz. Co ciekawe, większość producentów płyt z AMD 690G deklaruje także możliwość umieszczenia w nich najnowszych procesorów serii Phenom, choć w praktyce, jak się o tym przekonaliśmy, nie zawsze taka kombinacja działa. Płyty z chipsetami tego typu stanowią doskonałą bazę domowego peceta i bardzo długo były bezkonkurencyjne. Zmieniło to dopiero pojawienie się chipsetów najnowszej generacji - AMD 780G oraz GeForce 8200.

780G to coś znacznie więcej niż sześćset osiemdziesiątka dla Phenoma. Oczywiście takie "szczegóły", jak zgodność z HT 3.0 czy obsługa AMD Overdrive (zestaw narzędzi do monitorowania komputera i do podkręcania), nie są bez znaczenia. Dla wielu istotne może być również to, że płyty są zgodne z nową wersją magistrali PCIE, 2.0, choć to, przynajmniej na razie ma znaczenie bardziej psychologiczne niż praktyczne (nie zaobserwowaliśmy wzrostu wydajności wynikającego z zastosowania nowego interfejsu). Używane z Phenomem płyty obsługują także szybsze pamięci RAM - do 1066 MHz. Ponadto model 780G ma wbudowany rdzeń graficzny (Radeon HD 3200) zgodny z DX 10 (poprzednie generacje były zgodne z DX 9b - ATI - i DX 9c - NVIDIA). Dodatkową zaletą jest obsługa ATI AVIVO HD (dekodowanie materiału wideo w formacie VC-1 lub h.264), nowego interfejsu Display Port oraz Hybrid CrossFire, szczególnie akcentowane przez producenta. To rozwiązanie umożliwia wsparcie zintegrowanego układu graficznego przez dodatkową kartę, umieszczaną w złączu PCIE x16. Konkurentem AMD 780G powinien być GeForce 8200/8300. Powinien, ale na razie producenci nie kwapią się do wytwarzania płyt z tym układem. Przyczyną była dotychczas za duża emisja ciepła i związane z nią problemy.

Układy dźwiękowe

Jak się okazuje jakość dźwięku w wypadku układów zintegrowanych na płytach zależy w równym stopniu od kodeka i jakości samej płyty, co szczęścia kupującego. Najlepiej prześledzić to na podstawie wyników i wykresów z programu RightMark Audio Analyzer. W tabeli i na wykresach obok możesz zobaczyć, jak duże bywają różnice między identycznymi kodekami. Jedna z płyt - Gigabyte GA-MA78GM-S2H - wypadła znakomicie, druga zaś, tego samego producenta i z tym samym układem dźwiękowym, zaledwie dobrze. Cóż, mimo że dźwięk jest dla wielu bardzo ważną funkcją płyty, w rzeczywistości stanowi jedynie dodatek. Osobie o przeciętnym słuchu i tak nie będzie to przeszkadzało, a meloman wybierze kartę dźwiękową za kilkaset złotych, w ogóle nie interesując się tym, co we wspomnianym zakresie ma do zaoferowania sama płyta.