Napędzani do HD

Dziesięć lat po pojawieniu się standardu DVD koncerny elektroniczne oraz studia filmowe ponownie dokonały rewolucji w naszych domach. Nośniki nowego typu, choć rozmiarami nie różnią się od poczciwego CD i DVD, są całkowicie odmienne od dotychczasowych krążków optycznych. Niestety, różnią się także między sobą - musisz wybrać jeden z dwóch konkurencyjnych formatów: Blu-ray lub HD DVD.


Dziesięć lat po pojawieniu się standardu DVD koncerny elektroniczne oraz studia filmowe ponownie dokonały rewolucji w naszych domach. Nośniki nowego typu, choć rozmiarami nie różnią się od poczciwego CD i DVD, są całkowicie odmienne od dotychczasowych krążków optycznych. Niestety, różnią się także między sobą - musisz wybrać jeden z dwóch konkurencyjnych formatów: Blu-ray lub HD DVD.

Blu-ray wyprzedził rywala w zastosowaniach PC, od razu wprowadzając nagrywarki tego formatu.

Blu-ray wyprzedził rywala w zastosowaniach PC, od razu wprowadzając nagrywarki tego formatu.

Dzisiejsza wojna formatów o rynek HD jest efektem historycznego podziału, który zarysował się już podczas opracowywania następcy technologii DVD. Spór dotyczył głównie stopnia zgodności z istniejącym standardem, choć niemałą rolę odegrała też kwestia wpływów z praw patentowych. Jedni producenci, m.in. NEC i Toshiba, chcieli do minimum ograniczyć zmiany w budowie nośnika, co oznaczałoby niższe koszty przechodzenia na nowy format dla producentów zarówno płyt, jak i sprzętu (z wyjątkiem samego lasera wykorzystano by te same elementy optyczne potrzebne do odczytu danych). Takie podejście oznaczało jednak pogodzenie się z mniejszą pojemnością krążków.

Na to nie chciał się zgodzić drugi obóz, skupiający m.in. twórców standardu CD - koncerny Philips i Sony, które poniosły porażkę podczas uzgadniania standardu DVD (w przeważającej mierze został oparty na konkurencyjnym Multimedia CD Toshiby zamiast na formacie Super CD ich autorstwa). Firmy te uznały, że nie warto inwestować w protezy, lecz należy od razu wykonać skok naprzód i maksymalnie wykorzystać potencjał niebieskiego lasera. W imię postępu wolały zerwać z budową nośnika DVD oraz mechanizmu optycznego, uzyskując w zamian dużo większą pojemność - niestety, okupioną wyższym kosztem wprowadzenia nowej technologii.

W rezultacie jesteśmy dziś świadkami zażartego boju formatu HD DVD (wspieranego przez Toshibę, Intela i Microsoft) z Blu-ray (opracowany przez alians radykałów). Choć oba korzystają z tego samego lasera 405 nm oraz dysku o 12-centymetrowej średnicy, niemal wszystko je różni. Każdy obóz, oczywiście, wychwala własny pomysł, udowadniając wyższość nad dziełem rywala i interpretując różnice na swoją korzyść. Oto najważniejsze cechy formatów w skrócie.

HD DVD

Czytniki następców DVD

Czytniki następców DVD

Budowa płyty jest identyczna, jak i krążka DVD: warstwa nośna znajduje się między dwiema sklejonymi ze sobą warstwami poliwęglanowego podłoża o grubości 0,6 mm. Ze względu na użycie niebieskiego lasera zamiast czerwonego, HD DVD różni się od DVD mniejszą szerokością ścieżek i wielkością odstępu między nimi. Dzięki temu pojemność jednowarstwowej płyty wynosi 15 GB zamiast 4,7 GB.

Identyczna budowa nośnika, jak w DVD, pozwala zastosować ten sam mechanizm optyczny - zwłaszcza soczewki skupiające. Apertura numeryczna (parametr mówiący o zdolności ogniskowania światła; im wyższa, tym lepiej) soczewki wynosi 0,65 - jest prawie taka sama, jak w DVD.

Zalety

Krążki HD DVD mogą być wytwarzane na obecnych liniach produkcyjnych praktycznie bez żadnych dodatkowych nakładów i nie wymagają kasety czy też warstwy chroniącej przed zarysowaniami.

Minimalne koszty związane z adaptacją obecnych urządzeń do nowego formatu przekładają się na niską cenę sprzętu i szybsze upowszechnianie się HD DVD.

Pełna zgodność z CD i DVD bez dodatkowych akrobacji.

Wady

Pojemność 15 GB nie jest imponująca - to raptem niecałe cztery płyty DVD albo dwa dwuwarstwowe krążki DVD DL.

Wiązka lasera musi dostać się daleko w głąb nośnika, a przy tak małej długości fali oznacza to dużą wrażliwość na kołysanie się płyty, co będzie miało większe znaczenie przy wzroście szybkości odczytu w napędach HD DVD.

Podatność płyty na zarysowania i wibracje wynika z małej apertury numerycznej soczewki - wiązka lasera jest bardzo wąska już przy wejściu w nośnik, więc uszkodzenia na powierzchni krążka mają duży wpływ na odczyt informacji.

Blu-ray

LG próbuje pogodzić oba formaty. Nagrywarka  Blu-ray GGW-HION czyta także HD DVD.

LG próbuje pogodzić oba formaty. Nagrywarka Blu-ray GGW-HION czyta także HD DVD.

Nośnik, zwany w skrócie BD, budową bardziej przypomina CD niż DVD, ponieważ warstwę nośną umieszczono na poliwęglanowym podłożu o grubości 1,1 mm, zaledwie 0,1 mm od wierzchu płyty (jednak, w odróżnieniu od CD, laser dociera od cieńszej strony). Proces produkcyjny nie wymaga więc klejenia dwóch symetrycznych podłoży, lecz tylko nałożenia na warstwę nośną 0,1 mm powłoki ochronnej (początkowo krążki BD umieszczano w kasetach jak w DVD-RAM, co biorąc pod uwagę szybkość, z jaką płyty CD i DVD nabierają wyglądu powierzchni lodowiska po meczu hokejowym, wciąż wydaje się najlepszym rozwiązaniem).

Całkowicie zmieniony nośnik wymaga soczewek ogniskujących o zupełnie innych parametrach, m.in. wysokiej aperturze numerycznej, wynoszącej 0,85.

Zalety

Umieszczenie warstwy nośnej bliżej lasera umożliwia jeszcze gęstsze upakowanie ścieżek danych: jednowarstwowa płyta BD ma pojemność 25 GB. Ponadto dzięki takiej budowie nośnika mechanizm optyczny lepiej radzi sobie z zarysowaniami i zabrudzeniami jego powierzchni oraz wibracjami.

Przy tej samej szybkości obrotowej nośnika transfer z BD jest wyższy niż w HD DVD, więc napędy Blu-ray mają lepsze perspektywy na ustanawianie kolejnych rekordów prędkości odczytu i zapisu.