Nie niszcz swoich akumulatorków! Przeczytaj nasz poradnik

Jeżeli używasz akumulatorków niklowo-wodorkowych Ni-MH lub zastanawiasz się nad ich zakupem, koniecznie przeczytaj ten artykuł.

Dowiedz się więcej o swojej ładowarce - to kluczowy element, który niestety wielu użytkowników lekceważy. Dobra ładowarka powinna ładować akumulatory automatycznie, w czasie kilku godzin, z niezależną kontrolą ładowania dla każdej komory. Taka ładowarka potrafi ładować nawet pojedyncze i nieparzyste ilości akumulatorów.

Ilustracja 1: Przebieg ładowania akumulatora AA Ni-MH w zaawansowanej ładowarce mikroprocesorowej.

Ilustracja 1: Przebieg ładowania akumulatora AA Ni-MH w zaawansowanej ładowarce mikroprocesorowej.

Ilustracja 1 pokazuje wzorowy przebieg ładowania akumulatora AA Panasonic Eneloop o pojemności 1900 mAh. Koniec ładowania nastąpił w momencie gdy akumulator zdążył osiągnąć maksymalny poziom napięcia. Proces został zakończony automatycznie, bez przeładowania czy przegrzania akumulatorka. Tak pracująca ładowarka zapewnia optymalną żywotność, trwałość i niezawodność naszym akumulatorkom.

Ilustracja 2: Przebieg ładowania akumulatora AA Ni-MH w prostej ładowarce bez zaawansowanej kontroli procesu ładowania.

Ilustracja 2: Przebieg ładowania akumulatora AA Ni-MH w prostej ładowarce bez zaawansowanej kontroli procesu ładowania.

Ilustracja 2 pokazuje przypadek, gdy ten sam akumulator - Panasonic Eneloop AA o pojemności 1900 mAh był ładowany w prostej, automatycznej ładowarce, która wymagała ładowania akumulatorków parami.

Efektem jest znaczne przeładowanie akumulatora – proces ładowania pokazany na ilustracji 2 powinien zostać zakończony przed upływem 3h, jednak ładowarka nadal kontynuowała cały proces przez kolejne 1.5h – w tym czasie akumulator osiągnął i utrzymywał niebezpieczną temperaturę bliską 60 st. C.

Eksploatacja akumulatorów w takich warunkach ładowania doprowadzi do ich dużo szybszego zużycia.

Dobra ładowarka to podstawa, ale równie ważne dla żywotności akumulatorów są ich wiek oraz temperatura i sposób użytkowania.

Ilustracja 3: everActive NC-1000 Plus – niezawodna ładowarka wyposażona w zaawansowany mikroprocesor, funkcje pomiarowe (test pojemności) i niezależne kanały ładowania.

Ilustracja 3: everActive NC-1000 Plus – niezawodna ładowarka wyposażona w zaawansowany mikroprocesor, funkcje pomiarowe (test pojemności) i niezależne kanały ładowania.

Akumulatory Ni-MH nie lubią:

  • Skrajnie niskiego rozładowania - nawet kilkukrotne rozładowanie akumulatorów poniżej poziomu 1.0V i ich późniejsze przechowywanie w takim stanie prowadzi do ich szybkiego i trwałego zniszczenia - należy kontrolować stopień naładowania swoich akumulatorów i unikać przechowywania zupełnie rozładowanych.
  • Bardzo powolnego rozładowania - używanie akumulatorów przez wiele miesięcy np. w pilotach prowadzi do zwiększenia ich rezystancji wewnętrznej – wraz ze wzrostem rezystancji maleje skuteczność oddawania energii przez akumulator, co w konsekwencji prowadzi do jego przedwczesnego zużycia.

Czego bezwzględnie unikać:

  • Użytkowanie i przechowywanie akumulatorów w skrajnie wysokich (powyżej 60st. C) i niskich (poniżej -20 st. C) temperaturach prowadzi do ich dużo szybszego zużycia.

Ilustracja 4: Akumulatorek Ni-MH ma napięcie nominalne 1.2V, ale to wcale nie oznacza, że będzie działał krócej od jednorazowej baterii 1.5V.

Ilustracja 4: Akumulatorek Ni-MH ma napięcie nominalne 1.2V, ale to wcale nie oznacza, że będzie działał krócej od jednorazowej baterii 1.5V.

Dodatkowe wskazówki, o których warto wiedzieć:

  • Warto zapytać sprzedawcę o wiek oferowanych akumulatorów. Nie mają one co prawda określonych dat przydatności, ale w miarę upływu czasu parametry znamionowe akumulatorów Ni-MH ulegają samoczynnemu pogorszeniu. Markowe, kilkumiesięczne, czy nawet roczne akumulatory nie odstają co prawda w znaczny sposób od nowych, ale już zakup kilkuletnich „leżaków” to pewny sposób na problemy podczas użytkowania. Każdy rzetelny sprzedawca powinien być w stanie potwierdzić tą datę.
  • Unikajmy przesadnie długiego przechowywania fabrycznie nowych akumulatorów w szufladzie, nie kupujmy "na zapas". Akumulatory nieużywane również się starzeją. Jeśli już posiadamy dużą ilość takich akumulatorów, to warto przynajmniej raz na 6-12 miesięcy wykonać pełny cykl rozładowania i ładowania.
  • Dość powszechnym jest błędne przekonanie, że akumulatory Ni-MH z uwagi na niższe napięcie - 1.2V nie są kompatybilne z jednorazowymi bateriami 1.5V. W praktyce napięcie 1.2V oznacza średnie napięcie podczas pracy (rozładowywania) akumulatora Ni-MH. Po naładowaniu każdy akumulatorek Ni-MH osiąga napięcie przekraczające 1.40V. Rozładowanie ogniwa Ni-MH następuje przy spadku napięcia do ok. 1.0V.

W przypadku jednorazowej baterii alkalicznej, napięcie 1.50V jest charakterystyczne tylko dla nowej, nieużywanej baterii. W miarę użytkowania napięcie na baterii szybko spada aż do ok. 1.0V, gdy bateria zostaje całkowicie rozładowana.

W urządzeniu o wysokim poborze energii to paradoksalnie akumulatorek Ni-MH wykazuje wyższe napięcie od baterii alkalicznej 1.5V i działa zdecydowanie dłużej.

Ilustracja 5: Porównanie charakterystyki rozładowania wysokiej jakości akumulatorka Ni-MH oraz wzmocnionej baterii alkalicznej.

Ilustracja 5: Porównanie charakterystyki rozładowania wysokiej jakości akumulatorka Ni-MH oraz wzmocnionej baterii alkalicznej.

Przy obciążeniu stałym prądem o natężeniu 500 mA akumulatorki Ni-MH bez trudu osiągają o ponad 50% większą pojemność wyrażoną w mAh i o blisko 100% więcej energii wyrażonej w Wh – nawet w zestawieniu z wzmocnioną baterią alkaliczną. Na wykresie przedstawionym na ilustracji nr 5 widać płaską charakterystykę rozładowania typową dla wysokiej jakości akumulatorka Ni-MH.

Najczęstsze błędy podczas użytkowania akumulatorów Ni-MH:

  • Wolne ładowanie - "bo tak jest lepiej dla akumulatora" - ładowanie niskim prądem, o wartości 10% względem pojemności akumulatora jest dopuszczalne, ale tylko w sytuacji, gdy ładujemy akumulatory całkowicie rozładowane, a następnie precyzyjnie kontrolujemy czas ładowania, który powinien wynosić w takich warunkach ok. 14-16h. W ładowarkach automatycznych nie powinno się stosować prądów ładowania niższych jak ok. 20% wartości pojemności akumulatora, gdyż niższe wartości nie powodują widocznego, charakterystycznego dla akumulatorków Ni-MH efektu spadku napięcia w końcowej fazie ładowania akumulatora - a to może prowadzić do mylnej oceny pełnego naładowania przez automatyczną ładowarkę i w rezultacie do niedoładowania lub nawet przeładowania akumulatora. W takich warunkach najniższy prąd ładowania paradoksalnie negatywnie wpłynie na żywotność akumulatora.
  • Każdorazowe rozładowanie akumulatora przed ładowaniem. To porada, która była bardzo cenna kilkanaście lat temu, gdy powszechne były jeszcze akumulatory Ni-Cd (niklowo-kadmowe), o bardzo widocznym efekcie pamięci. W erze akumulatorów Ni-MH każdorazowe rozładowanie akumulatorów przed ładowaniem będzie jednym z czynników przyspieszających ich naturalne zużycie. Efekt leniwej baterii, będący odpowiednikiem efektu pamięci, który pojawia się czasem w akumulatorach Ni-MH, jest dużo mniej odczuwalny i można go zniwelować już poprzez jednorazowe, sporadyczne (np. raz na kilka miesięcy) pełne rozładowanie i naładowanie.

Ilustracja 6: Akumulatory Ni-MH AA R6 everActive Professional Line 2600 - wydajne i bardzo pojemne - Wybór Redakcji w teście PCWorld 06/2017.

Ilustracja 6: Akumulatory Ni-MH AA R6 everActive Professional Line 2600 - wydajne i bardzo pojemne - Wybór Redakcji w teście PCWorld 06/2017.

Te wszystkie zalecenia na niewiele się zdadzą jeżeli nie zadbamy o odpowiednią jakość kupowanych akumulatorków.

Dlatego wybierajmy tylko produkty sprawdzonych i przetestowanych marek, pozwoli nam to uniknąć późniejszego rozczarowania. Niestety na rynku nadal można kupić akumulatory niewiadomego pochodzenia, o znacznie przekłamanych, nierealnych parametrach.

Pewnym wyznacznikiem może być deklarowana na akumulatorze pojemność wyrażona w mAh oraz waga akumulatora.

Pojedynczy, typowy akumulator Ni-MH o rozmiarze "małego paluszka" R03 AAA o pojemności ~800 mAh waży ok. 12g, natomiast AA o pojemności ~2000 mAh ma wagę ok. 27g. Akumulatory o wyższych pojemnościach są jeszcze cięższe.

Warto mieć świadomość, że każdy europejski producent jest zobowiązany do podania rzetelnej informacji w zakresie pojemności akumulatorka. Technologiczna granica osiąganych obecnie pojemności dla akumulatorów Ni-MH to ok. 1100 mAh dla akumulatorów R03/AAA oraz ok. 2700 mAh dla akumulatorów R6/AA - każda wyższa wartość będzie jawnym kłamstwem - zalecamy unikać takich produktów oraz sprzedawców, którzy takie produkty oferują.

Więcej informacji na stronie www.hurt.com.pl – autoryzowanego dystrybutora niezawodnych akumulatorów Ni-MH.