Nowa szczepionka na COVID-19 od AstraZeneca – skutki uboczne i działanie

Do szczepionek firm Pfizer i Moderna, prawdopodobnie wkrótce dołączy trzeci specyfik – od AstraZeneca. Oto co wiemy o specyfiku.


Od wybuchu pandemii koronawirusa, niemal wszystkie światowe koncerny, instytuty i firmy farmaceutyczne skoncentrowały swoje siły na stworzeniu skutecznej szczepionki, która mogłaby zażegnać kryzys. Oczywiście, nie jest to sprawą prostą nawet dla najtęższych umysłów na świecie, gdyż jak każdy lek (a nawet bardziej), specyfik tego typu realnie ingeruje w ludzki organizm oraz jego funkcjonowanie i w równym stopniu ważna jest jego skuteczność w walce z chorobą, co bezpieczeństwo stosowania samej szczepionki. Na szczęście, wzmożony wysiłek się opłacił i w ostatnim czasie na rynku odnotowano kilka specyfików, mających chronić przed COVID-19.

astrazeneca oxford covid-19 szczepionka koronawirus

Zarówno Chiny, jak i Rosja stworzyły własne preparaty, które są stosują w masowych szczepieniach swoich obywateli. Większość krajów stawia jednak na pewniejsze i międzynarodowo zatwierdzone substancje, jak choćby szczepionka mRNA BNT162b2 od firm Pfizer i BioNTech, czy mRNA-1273 od koncernu Moderna. Teraz do ich grona ma dołączyć szczepionka AZD1222 od AstraZeneca, która jest już stosowana w Wielkiej Brytanii. Firma złożyła już wniosek do Europejskiej Agencji Leków o zatwierdzenie preparatu na terenie Unii Europejskiej.

Producent szczepionki na COVID-19 – AstraZeneca

Na początek parę informacji na temat samego producenta. AstraZeneca jest brytyjsko-szwedzkim koncernem farmaceutycznym, posiadającym oddziały wielu państwach na świecie, w tym od około 30 lat w Polsce. Produkty firmy sprzedawane są w około stu krajach i obejmują leki wykorzystywane w onkologii, kardiologii, neurologii, anestezjologii, gastroenterologii, pulmonologii i antybiotykoterapii. W testowaniu i sprawdzaniu funkcjonowania szczepionki AZD1222 przeciw COVID-19, AstraZeneca była wspierana przez słynny i prestiżowy Uniwersytet w Oxfordzie.

Nowa szczepionka na COVID-19 od AstraZeneca – skutki uboczne i działanie

Co wiemy o szczepionce Oxford/AstraZeneca

W przeciwieństwie do preparatów Pfizera i Moderny, szczepionka nie zawiera wydzielonego mRNA koronawirusa, a jest klasyczną szczepionką wektorową, co oznacza, że w jej składzie znajduje się nieaktywna forma wirusa. W tym wypadku, w celu zmniejszenia zagrożenia podczas samej iniekcji preparatem, wykorzystano część adenowirusa zwierzęcego (wywołującego przeziębienie u szympansów). Zawiera on „białko kolca koronavirusa SARS-CoV-2”, dzięki czemu wywołuje taką reakcje obroną organizmu, jaką wywołałoby zakażenie koronawirusem, nie będzie on jednak w stanie wywołać choroby, namnażać się w organizmie i nie jest zakaźny.

astrazeneca oxford covid-19 szczepionka koronawirus

Preparat AstraZeneca również wymaga podania dwóch dawek w celu uzyskania odporności, która według badań wynosi około 70%, a w przypadku maksymalnej dawki może ona wynieść - 90%. Preparat jest też tańszy niż dotychczas zatwierdzone, a jak już w listopadzie można było przeczytać na oficjalnej stronie polskiego oddziału koncernu:

Firma AstraZeneca wypełnia swoje zobowiązanie do zapewnienia szerokiego i równego dostępu do szczepionki bez czerpania z niej zysków w trakcie pandemii, o ile tylko badania kliniczne zakończą się powodzeniem i szczepionka zostanie zatwierdzona do stosowania przez właściwe organy.

Oznacza to więc, że koncern nie zarobi na sprzedaży szczepionki, a jej cena obejmuje jedynie koszta związane ze stworzeniem i wyprodukowaniem samego preparatu.

Proces szczepienia

Jak już wspomniano, w celu uzyskania maksymalnej odporności na zarażenie koronawirusem należy przyjąć dwie dawki szczepionki AstraZeneca. Jest ona podawania w formie domięśniowego zastrzyku w ramię pacjenta, a pełną skuteczność obserwuje się około 14 dni od podania drugiej dawki preparatu (choć intensywne namnażanie przeciwciał w organizmie obserwowane jest już po pierwszej dozie substancji).

astrazeneca oxford covid-19 szczepionka koronawirus

Dużym plusem produktu AZD1222 jest jej przechowywanie, ponieważ może być trzymana i transportowana w temperaturze od dwóch do ośmiu stopni Celsjusza (czyli nawet w zwykłej lodówce), przez okres nawet około sześciu miesięcy.

Skutki uboczne szczepionki AstraZeneca

Według badań, preparat AZD1222 wydaje się bezpieczny. We wstępnej fazie testów bowiem, nie stwierdzono ani jednego przypadku wystąpienia poważnych chorób czy skutków ubocznych wymagających hospitalizacji.

Natomiast na etapie bardziej zaawansowanym, przeprowadzonym na 23 700 osobach, były trzy przypadki poważnych, negatywnych sutków ubocznych szczepionki AstraZeneca/Oxford, które prawdopodobnie były związane z preparatem. U jednego z tych pacjentów, czternaście dni od iniekcji wystąpiło poprzeczne zapalenie rdzenia, będące poważną chorobą neurologiczną.

astrazeneca oxford covid-19 szczepionka koronawirus

Jeden z uczestników badań dostał także wysokiej gorączki (40 stopni Celsjusza), nie wiadomo jednak czy otrzymał on szczepionkę, czy znajdował się w grupie kontrolnej.

Powszechne skutki uboczne Oxfordzkiej szczepionki to:

  • ból i tkliwość w miejscu wstrzyknięcia
  • zmęczenie
  • bóle głowy
  • stany podgorączkowe
  • bóle mięśni

Co ciekawe, znacznie mniej z tych dolegliwości i w mniejszym natężeniu obserwowano po drugiej dawce, niż po pierwszej.

astrazeneca oxford covid-19 szczepionka koronawirus

Oficjalną opinię Europejskiej Agencji Leków poznamy 9 stycznia. Wstępnie ustalono, że w przypadku zatwierdzenia specyfiku do polski ma trafić około 16 milionów dawek preparatu Oxford/AstraZeneca.