Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"


Winieta: redesign logo

Najbardziej widocznym elementem graficznym każdej gazety jest charakterystyczna winieta, w wypadku "Rzeczpospolitej" pełniąca równocześnie funkcję ważnego znaku markowego. Projekt Kuczborskiego z 1989 roku został zmodyfikowany poprzez delikatne przewężenie płynnych szeryfów czcionki oraz przesunięcie orła na lewą stronę. Sama sylwetka orła została narysowana według projektu Knapa i Rafała Piekarskiego od początku, przez co straciła poprzedni uproszczony kontur i walorowe wypełnienie na rzecz lżejszej faktury rysunku. Choć jak podkreśla Knap pierwotne założenia przewidywały śmiałe zdynamizowanie sylwetki orła w stylistyce klasycznej grawiury, utrzymano poprzedni obrys, na co decydujący wpływ miała rygorystycznie przestrzegana przez wydawcę zasada rozpoznawalności marki oraz nie mniej istotne przyzwyczajenia czytelników.

Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"

slajd 33

Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"

slajd 34

Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"

slajd 35

Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"

slajd 36

Nowej makiecie "Rzeczpospolitej" przyświecała popularna na rynku prasy zasada: 3 min, 30 min oraz 3 godziny czytania - czyli jak wyjaśnia Knap - "Łatwa nawigacja, możliwość szybkiego wertowania. To był podstawowy cel, ponieważ coraz mniej czasu możemy poświęcić na czytanie". Innym bardzo ważnym czynnikiem, z którym musi się liczyć każdy projektant podejmujący pracę nad nową szatą graficzną gazety codziennej o takiej tradycji jak "Rzeczpospolita", było według Knapa: "Uchwycenie jej charakteru, raczej tradycyjnego, powściągliwego, poprzez między innymi odciążenie layoutu. Stąd wybór i dominacja klasycystycznego dwuelementowego kroju pisma oraz zasada stosowania tylko jednej grubości linii (0,5 pkt) w całym projekcie gazety. Ponadto nie pojawiły się żadne eksperymentatorskie chwyty, oprócz dosyć oczywistej zasady dominant na stronie oraz wprowadzenie szerokiego słupa informacyjnego, trochę wzorowanego na rozwiązaniach stosowanych w Internecie".

Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"
Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"

<i>"Moim głównym założeniem było zastosowanie klasycystycznego, eleganckiego fontu z wyraźnymi, pionowymi akcentami w dwuelementowej literze".</i>

Inną zaletą nowej makiety, na co zwraca uwagę Knap, jest oddzielenie materiału redakcyjnego od reklam, co szczególnie widoczne jest na pierwszej stronie gazety.

Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"

Zaprojektowanie 38 odmian pism trwało 8 miesięcy. Kolejne etapy pracy poddawane były badaniom fokusowym w Polsce.

Opisany przez Autora proces tworzenia nowego projektu dziennika, należy uznać za kontynuację zmian w polskim projektowaniu prasowym, z którego wyraźnym, modelowym wręcz przykładem mieliśmy już do czynienia w przypadku redesignu "Pulsu Biznesu" autorstwa Jacka Utki. Współczesny warsztat projektanta prasy coraz częściej wspierają badania fokusowe, opinie czytelników oraz analizy rynkowe. Temu mechanizmowi poddano nawet wybór kroju iter, co zaowocowało po raz pierwszy przeprowadzoną w tej skali realizacją całej rodziny fontów dla powstającego projektu gazety. Zdaniem Tomasza Kuczborskiego, który przyznaje, że nie jest zwolennikiem projektowania prasy pod presją mechanizmów współczesnego marketingu, "Marek Knap zrobił to z wyczuciem, w wyjątkowo elegancki sposób. Choć są momenty w tym projekcie, z którymi bym się nie do końca zgodził, jednak nową "Rzeczpospolitą" przeglądam z przyjemnością".

W przypadku ostatnio dokonanych zmian w makiecie "Rzeczpospolitej" jesteśmy świadkami kontynuacji konsekwentnej budowy wizerunku opiniotwórczego pisma. Sam proces nie jest zaskoczeniem, natomiast skala podjętej realizacji, sposób organizacji pracy grafika i docenienie jego roli jest kolejnym przykładem wprowadzania nowych, światowych standardów na polski rynek prasowy. Tymczasem weryfikacja obecnego projektu nastąpi jesienią i jak przewiduje Marek Knap, dyrektor artystyczny "Rzeczpospolitej" - będzie sporo korekt.

Orła cień - Nowe oblicze "Rzeczpospolitej"

Marek Knap

<hr size=-1 noshade>Marek Knap (ur. 1968 r.). Grafik - projektant specjalizujący się w projektowaniu prasowym i typografii, redaktor. Pełnił funkcję dyrektora artystycznego Marie Claire, Magazynu Rzeczpospolitej, Newsweek Polska. Był współwłaścicielem studia graficznego Śmiała Forma. Autor wdrożonych projektów graficznych pism: Marie Claire Polska [Edipresse], Blask [Edipresse], Press [Press], Maxim [Hachette Filipacchi], Magazyn Rzeczpospolitej [Presspublica], Newsweek Polska [Axel Springer], a wraz z Markiem Trojanowskim zrealizował makiety pism: Dzień Dobry [DD Media], Auto Moto [Bauer], Foyer [Trojan Press]. Dla Marie Claire zaprojektował krój pisma Varsovian Grotesque. Redagował graficznie Magazyn F w School of the Art Institute of Chicago. Na potrzeby pisma "Foyer", za zgodą Sama Berlowa [Font Bureau] zarojektował 3 dodatkowe kroje do rodziny pism Belucian. Dla Rzeczpospolitej wraz Jonasem Hecksherem z e-Types zaprojektował rodzinę 38 krojów pisma e-Republic.

<hr size=1 noshade>Za pomoc w realizacji materiału dziękuję Panom Markowi Knapowi, Tomaszowi Kuczborskiemu, Markowi Zalejskiemu oraz zespołowi Studia Q. Ilustracje: "Rzeczpospolita" oraz archiwa autorów.