Podkręcamy Phenoma


Platforma testowa

Podkręcamy Phenoma

Mnożnik łącza HT można zmienić na karcie Chipset. W tym wypadku jednak podano nie krotność HTT, lecz docelowe taktowanie łącza. Po podniesieniu HTT wartości te odpowiednio się zwiększą, choć nie będzie to widoczne w samym BIOS-ie, a dopiero dzięki programowi CPU-Z .

Do prób wybraliśmy, oprócz wspomnianego procesora Phenom 9600 Black Edition, płytę główną ASUS M3N-HT Deluxe (z układem nForce 780a SLI), pamięci PDP Patriot PDC 22G6500LLK (2x1 GB), układ chłodzenia OCZ Vendetta oraz zasilacz Sliver Stone ENS-0565 (650 W).

Pozostałe komponenty zestawu to karta graficzna ASUS Aqua Tank GeForce 8800 GTX, twardy dysk Seagate Barracuda 7200.10 320 MB i napęd optyczny Pioneer DVD-116.

Podkręcanie mnożnikiem

Podkręcamy Phenoma

Jeśli system da się uruchomić, to rezultat wprowadzonych zmian będzie widoczny dzięki programowi CPU-Z.

Przede wszystkim sprawdziliśmy, jaką częstotliwość pracy osiągnie Phenom po podniesieniu jego mnożnika. To sposób zdecydowanie najłatwiejszy - zwiększa się wartość mnożnika i napięcie procesora. Oczywiście należy zachować rozsądek - zbyt duże napięcie może doprowadzić do spalenia układu. Podkręcanie mnożnika ma także wady - największą jest bardzo duży skok częstotliwości pracy procesora, równy iloczynowi minimalnego skoku mnożnika i HTT, czyli w tym wypadku 100 MHz (0,5 x 200 MHz). Nie pozwala to precyzyjnie szukać maksymalnych możliwości układu, ale za to unika się wszelkich pułapek.

Praktyka

Przy temperaturze zewnętrznej 30 stopni Celsjusza i po zastosowaniu chłodzenia mogliśmy w miarę bezpiecznie na krótszy czas podnieść napięcie procesora do 1,5 V. Już przy 1,45 V CPU, dzięki podniesieniu mnożnika do 13, osiągnęło 2600 MHz. Przy 1,5 V nie dało się uruchomić systemu z mnożnikiem 13,5, czyli z szybkością procesora 2700 MHz.

Podkręcanie z użyciem HTT - część pierwsza

Podkręcamy Phenoma

W BIOS-ie odszukuje się funkcję sterowania mnożnikiem (CPU Multiplier) i stopniowo zwiększa jej wartość, za każdym razem sprawdzając, czy system się uruchamia i czy jest stabilny. Jednocześnie trzeba podnieść napięcie procesora. Odpowiada za to inna funkcja, także dostępna z poziomu BIOS-u (CPU Voltage).

Drugi sposób podkręcania procesora, znacznie trudniejszy i bardziej czasochłonny, to podniesienie wartości HTT. Przy zachowaniu stałego mnożnika zwiększy się częstotliwość pracy rdzenia procesora. Ta metoda wymaga dużej wprawy, doświadczenia i przede wszystkim sprawdzenia możliwości samej płyty, bo czasem nie da się podnieść HTT i tym samym, przy braku procesora z odblokowanym mnożnikiem, nie będzie żadnej możliwości przetaktowania. Jak zatem sprawdzić, co można zyskać dzięki płycie? Ponownie trzeba w BIOS-ie odszukać funkcje odpowiadające za podkręcanie i zmniejszyć mnożnik procesora do wartości nawet o połowę niższej niż nominalna. Pozwoli to wykluczyć jego wpływ na ocenę możliwości podkręcania samej płyty. Następnie zmniejsza się mnożnik HT także o połowę, co eliminuje ograniczenie magistrali HTT, oraz szybkość pamięci do 400 MHz - powód jak wyżej.

Podkręcamy Phenoma

Ustalamy napięcie chipsetu i mnożnika.

Kolejną wartością zależną od HTT jest mnożnik mostka północnego - jego wartość trzeba dobrać tak, aby była możliwie bliska optymalnej, tj 1800 MHz. Następnie sprawdzamy, czy można uruchomić system - jeśli tak, ponownie w BIOS-ie należy zwiększyć wartość HTT o pięć lub dziesięć megaherców. Jeśli system się uruchomi, czynność tę powtarzamy do chwili, gdy nie da się go załadować, i w BIOS-ie odszukujemy funkcję podnoszenia napięcia. Podnosimy o jeden krok napięcie łącza HT, chipsetu (w tym wypadku układów nForce 200 i 780a) i próbujemy uruchomić system. W razie niepowodzenia znów podnosimy o jeden krok napięcie i próbujemy. Gdy system wystartuje, wracamy do zwiększania częstotliwości HTT, a po osiągnięciu kolejnej granicy ponownie eksperymentujemy z napięciem. Co prawda, płyta pozwala na ustawienie wartość napięcia o kilkadziesiąt procent wyższego niż domyślne, ale nie są to wartości użyteczne, a pewnością nie będą bezpieczne dla jej układów. AMD 790FX/X do osiągnięcia wartości HTT na poziomie 400 MHz (jeśli na to pozwala) wystarcza zazwyczaj zwiększenie napięcia mostka północnego i łącza HT o 0,05-0,1 V, czyli bardzo nieznacznie. Przekroczenie tych wartości daje skutek odwrotny do zamierzonego. Trzeba też pamiętać, że układy AMD mają tradycyjną konstrukcję z mostkiem północnym i południowym. Brak tam charakterystycznego dla nowych chipsetów SLI x16 NVIDII układu nForce 200.

Nie liczmy na szybki sukces - znalezienie kresu możliwości płyty nawet bardzo doświadczonemu użytkownikowi może zająć wiele godzin, a czasem nawet dni. Za każdym razem, gdy uda się zwiększyć szybkość HTT, zapisujemy dokładnie wszystkie ustawienia, z jakimi ją uzyskaliśmy. Mostek północny w procesorze Phenom ma nie tylko zasilanie oddzielne od reszty układu. Dzięki podstawce AM2+ możliwe jest także doprowadzenie do niego prądu o innym napięciu.

Praktyka

Maksymalna częstotliwość HTT uzyskana na naszej testowej płycie wyniosła 290 MHz. Niezbędne okazało się zwiększenie napięcia układów nForce 780a i 200 oraz łącza HT odpowiednio do 1,30, 1,30 oraz 1,30 V.

Podkręcanie z użyciem HTT - część druga

Podkręcamy Phenoma

Zmian parametrów CPU dokonuje się, wybierając jedną z wartości bądź wpisując odpowiednią cyfrę.

Znając możliwości płyty, możemy wrócić do podkręcania procesora. Przywracamy ustawienia domyślne i tym razem przeprowadzamy wszystkie opisane wcześniej zmiany, pozostawiając standardowy mnożnik CPU. Dochodzi jeszcze jedna zmienna - napięcie procesora. Reguła jest ta sama, co przy podkręcaniu CPU wyłącznie za pomocą jego mnożnika. To sposób znacznie bardziej precyzyjny - minimalny skok jest równy mnożnikowi procesora. Po osiągnięciu granic możliwości procesora w określonych warunkach ponownie zapisujemy wszystkie ustawienia.

Następnie dobieramy wszystkie mnożniki (HT, NB, RAM) tak, aby częstotliwość pracy zależnych od nich komponentów była bliska nominalnej. Po ich ustawieniu sprawdzamy stabilność systemu obciążającym go programem, np. Prime 95. W tym momencie napotkamy kolejny problem.