Przełomowe odkrycie - wykryto nowy rodzaj gwiazd

Odkryto niezwykle rzadką gwiazdę podwójną, która dotychczas była wyłącznie hipotezą. To zmieni oś czasu gwiezdnej ewolucji.

Przełomowe odkrycie - wykryto nowy rodzaj gwiazd

źródło: M.Weiss/Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian

Najbardziej znaną we wszechświecie gwiazdą jest oczywiście Słońce, ale znajdziemy w nim również białe karły, hipergęste gwiazdy neutronowe, które są na krawędzi przemiany w czarne dziury, a od teraz również zupełnie nowy typ, odkryty przez naukowców, który dotychczas był tylko hipotezą.

Przełom dotyczy układu podwójnego gwiazd, w którym to mniejszy obiekt wchłania większą gwiazdę i sprawia, że bardzo szybko staje się ona rzadką formą białego karła lub gwiazdy późnego stadium, zwaną białym karłem o ekstremalnie niskiej masie (ELM).

Dotychczas eksperci opierali się na obliczeniach astronomicznych, które wykazywały, że aby gwiazda w naturalny sposób osiągnęła masę białego karła ELM, musiałaby urodzić się ponad 13,8 miliarda lat temu, czyli istnieć tak długo, jak sam wszechświat. Nie zgadzałoby się więc to z tym, co do tej pory wiemy o kosmosie.

Astrofizyk Kareem El-Badry wraz z zespołem badaczy z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics wykorzystał jednak dane dotyczące gwiazd, przeglądy astronomiczne i obserwacje z pomocą Teleskopu Shane'a, aby zlokalizować unikalną gwiazdę podwójną. Wymyślił 50 potencjalnych kandydatów na przejściowe białe karły ELM i ostatecznie skupił się na 21 opcjach. Naukowcy natknęli się dzięki temu na podwójne układy gwiezdne zwane zmiennymi kataklizmicznymi, w których regularne, masywne gwiazdy są pochłaniane przez towarzyszącą im mniejszą gwiazdę. Zarejestrowali również białe karły ELM, których towarzyszące obiekty nie pochłaniały. Potwierdziło to istnienie fazy pośredniej pomiędzy nimi.

Znaleźliśmy powiązanie ewolucyjne między dwiema klasami gwiazd podwójnych – zmiennymi kataklizmicznymi i białymi karłami ELM – i znaleźliśmy ich przyzwoitą liczbę.

Odkrycie zespołu El-Badry'ego wypełnia lukę w naszej wiedzy dotyczącej powstawania białych karłów ELM.

Zobacz także: RTV Euro AGD: kup telewizor i otrzymaj słuchawki warte 900 zł