RAID dla rajdowców - jaka macierz dla użytkownika domowego?

Dzięki macierzowym dyskowym możesz znacznie zwiększyć wydajność twardych dysków lub zabezpieczyć przechowywane na nich dane. Albo to i to - zależnie od wariantu RAID jaki wybierzesz. Aby ci ten wybór ułatwić, wyjaśniamy zasady działania popularnych macierzy.

Obecnie nietrudno znaleźć płytę główną oferującą technologię Redundant Array of Independent Disks (RAID; nadmiarowa macierz niezależnych dysków). W dodatku mowa tutaj o niekoniecznie drogich płytach - wiele modeli z segmentu mainstream wyposażono w RAID. A jeśli nasza płyta nie oferuje takiego udogodnienia, możemy zakupić odpowiedni kontroler w postaci karty podłączanej np. do złącza PCI. Godna uwagi jest firma Adaptec, która ma w ofercie relatywnie tanie produkty.

Warto też wiedzieć, że na rynku znajdziemy rozwiązania programowe. Te jednak odwołują się do procesora, narażając go na dodatkowe obciążenie - może to później niekorzystnie wpłynąć na całkowitą wydajność sytemu. Dlatego polecane są przede wszystkim rozwiązania sprzętowe.

Tymczasem poznajmy popularne macierze dyskowe i dowiedzmy się, jakie korzyści możesz zyskać po wybraniu odpowiedniego wariantu RAID.

RAID 0, czyli szybkość

RAID 0 stosuje się głównie wtedy, gdy zależy nam na jak największej wydajności, ponieważ często przetwarzamy duże ilości danych (np. obróbka plików wideo). Aby korzystać z RAID 0 potrzebne są minimum dwa twarde dyski, które łączy się w jeden napęd logiczny. RAID poziomu 0 określamy również systemem paskowym, ponieważ rozdziela on dane na kolejno po sobie następująco bloki, wykonując to równomiernie między wszystkie dyski.

Gdy zdecydujemy się na RAID 0, sumaryczna pojemność podsystemu dyskowego będzie dwukrotnie większa niż najmniejszy zastosowany dysk, dlatego przeważnie stosuje się dwa identyczne napędy, by niepotrzebnie nie tracić pojemności tego większego. Niemniej jednak warto wiedzieć, że nie musimy korzystać z dwóch takich samych napędów.

Korzystając z RAID 0 średnia prędkość transferu danych (zapis i odczyt) będzie o wiele wyższa niż wtedy, gdy zdecydowalibyśmy się wyłącznie na pojedynczy dysk. Jednak w zamian za wysoką wydajność musimy wziąć na siebie pewne ryzyko. Okazuje się, że jeśli choć jeden dysk z macierzy RAID 0 ulegnie awarii, stracimy dane nie tylko znajdujące się na nim, ale także na pozostałych napędach. Dzieje się tak, ponieważ na wszystkich dyskach pracujących w trybie RAID 0 zapisywane są fragmenty poszczególnych danych - właśnie taka metoda pozwala uzyskać o wiele wyższą wydajność.

RAID dla rajdowców - jaka macierz dla użytkownika domowego?

Obecnie niemal każdy użytkownik domowy przechowuje na twardym dysku cenne dane (choćby zdjęcia z wakacji, save'y z gier czy szkolne wypracowania), dlatego korzystanie z RAID 0 wiąże się z dużym ryzykiem. Jeśli jednak przechowujemy niekoniecznie ważne pliki, RAID 0 wydaje się świetnym rozwiązaniem, zapewniającym znakomitą prędkość odczytu i zapisu danych - zwłaszcza gdy połączymy ze sobą już standardowo szybkie napędy. Jeśli zaś utraconych informacji nie moglibyśmy łatwo odzyskać, powinniśmy zainteresować się inną wersją RAID.

RAID 1 - wysokie bezpieczeństwo

Do korzystania z RAID 1 potrzebujemy minimum dwóch napędów. Podczas opisu tej macierzy często sięga się po wyrażenie "lustrzana kopia", ponieważ RAID 1 zapisuje wszystkie dane na dwóch dyskach, przez co można stwierdzić, że jeden dysk jest lustrzanym odbiciem drugiego. Takie rozwiązanie sprawia, że bezpieczeństwo danych stoi na bardzo wysokim poziomie. W wypadku awarii jednego z nich, nie stracimy absolutnie żadnych informacji.

Dlatego RAID 1 to macierz rekomendowana dla osób, które ponad wszystko stawiają na bezpieczeństwo przechowanych w komputerze informacji. Jeśli są to nadzwyczaj cenne pliki, możemy rozważyć inwestycję w RAID 1. A będzie co rozważać, ponieważ RAID 1 z punktu finansowego nie jest interesujący - dostępna dla użytkownika pojemność macierzy jest fatalna, bo może wynieść najwyżej 50 proc. całkowitego podsystemu. Tak, tak, na nasze dane przeznacza się tylko połowę ogólnej pojemności, więc - przykładowo - po połączeniu dwóch dysków o łącznej pojemności 640 GB, będziemy mogli wykorzystać tylko 320 GB miejsca.

RAID dla rajdowców - jaka macierz dla użytkownika domowego?

O ile trybem RAID 0 można by się zainteresować, o tyle RAID 1 nie jest - zdecydowanie - dla użytkownika domowego. Przeciętny posiadacz komputera nie przechowuje na tyle istotnych danych, by inwestować w tę macierz. W zupełności wystarczy mu regularne wykonywanie backupu (kopii zapasowej), który może znajdować się przecież na zewnętrznym twardym dysku czy choćby przenośnej pamięci flash USB - w zależności od tego, ile danych musimy skopiować. To również bezpieczne rozwiązanie, a już na pewno o wiele tańsze.

Na koniec jeszcze jedna informacja: RAID 1 zapewnia wysokie bezpieczeństwo danych, ale wydajność nie jest już tak fantastyczna jak w RAID 0. W porównaniu do pojedynczego napędu jedynie odczyt danych będzie wyraźnie lepszy. Również z tego powodu typowy użytkownik nie powinien poświęcać uwagi właśnie opisywanej macierzy.

Matrix RAID - tego szukałeś!

Najbardziej optymalny RAID dla domowych użytkowników, z którego można skorzystać już wtedy, gdy dysponujemy dwoma twardymi dyskami. Matrix RAID łączy zalety macierzy RAID 0 z RAID 1!

Jeśli wybierzemy Matrix RAID, możemy sprawić aby jeden dysk pracował w RAID 0, a drugi w RAID 1. W ten sposób otrzymamy bardzo szybki podsystem dyskowy (dzięki RAID 0), jak również zapewnimy sobie wysoki poziom bezpieczeństwa danych (zalety RAID 1).

W takim wypadku zaleca się, aby na dysku pracującym w RAID 1 przechowywać najcenniejsze pliki i dokumenty, natomiast RAID 0 używać w napędzie systemowym, który posłuży nam do przetwarzania dużych porcji danych.

RAID dla rajdowców - jaka macierz dla użytkownika domowego?

Jakieś wady? Łączna pojemność udostępnionej nam powierzchni dyskowej będzie niższa niż wtedy, gdybyśmy skorzystali z samego RAID 0, część danych (ta z RAID 0) jest też podatna na awarie. W takim wypadku jest to jednak bardziej opłacalne, bo Matrix RAID zapewni nam zarówno szybkość, jak i bezpieczeństwo, a przy odpowiednim użytkowaniu - przechowywaniu poszczególnych plików na wybranych dyskach - możemy zmniejszyć ryzyko utraty cennych danych do minimum.

Trzeba mieć też na uwadze, że Matrix RAID to stosunkowo nowa technologia, dlatego znajdziemy ją w nowszych płytach głównych z odpowiednim mostkiem południowym (np. płyta z chipsetem Intel P45 i mostkiem ICH10R - litera "R" oznacza obsługę RAID).