Ryzyko i rekordy


Najbardziej aktywnym inwestorem zewnętrznym z tego regionu Europy była Rosja, która przeprowadziła 102 transakcje. Kolejne miejsca zajęły Czechy (44), Polska (29) i Węgry (28). Te trzy ostatnie kraje zamknęły w sumie 101 transakcji w 2006 r., w porównaniu do 74 w 2005 r. Czterech czołowych inwestorów zewnętrznych z Europy Środkowej i Wschodniej odpowiadało za 82% wszystkich transakcji zewnętrznych, w porównaniu do 74% w 2005 r. Rosja utrzymała swoją mocną pozycję w przejmowaniu firm w sąsiednich krajach, takich jak Armenia (2), Białoruś (6), Kraje Bałtyckie (5), Kazachstan (2), Uzbekistan (4). Przyspieszyła jednak też penetrację odleglejszych rynków, takich jak Wielka Brytania (8), USA (7), RPA (2). Trio składające się z Czech, Węgier i Polski przeprowadziło w zeszłym roku o 25 transakcji zewnętrznych więcej niż w 2005 r., z czego 23 przeprowadzone zostały w Rosji, na Ukrainie i w Serbii. W zeszłym roku zwiększyły się także inwestycje w bardziej odległych regionach - zrealizowano transakcje w Chinach, Singapurze i USA.

Ryzyko i rekordy

Tabela 1 - Dziesięć największych ujawnionych transakcji w Europie Środkowej i Wschodniej Trendy Transakcji M&A

Najbardziej popularnym celem inwestycyjnym była Ukraina (37 transakcji), po której dalsze miejsca zajmują Czechy (19), Słowacja (18), Serbia (14), Rumunia (12) oraz Bośnia i Hercegowina (11). Takie zestawienie krajów docelowych daje jasną wskazówkę co do strategii wielu inwestorów w Europie Środkowej i Wschodniej. Zwykle najchętniej przejmują spółki w krajach sąsiadujących, a następnie zaczynają sięgać po bardziej odległe rynki. Z drugiej strony, zainteresowanie inwestycyjne krajów Europy Środkowej i Wschodniej krajami sąsiadującymi odzwierciedla realistyczny poziom ich wiedzy rynkowej i oceny tych regionów.

Przegląd branż

W zestawieniu branż najbardziej aktywnych w 2006 r. na rynku fuzji i przejęć pojawia się niewiele niespodzianek. Obraz, który się wyłania, jest podobny do ubiegłego roku. Sektor wytwórczy utrzymał tytuł najbardziej aktywnego sektora, w którym odnotowano 499 transakcji (384 w 2005 r.), co stanowi 20% (21% w 2005 r.) wszystkich transakcji. Kolejne miejsce zajął sektor usług finansowych, w którym przeprowadzono 16% transakcji (13% w 2005 r.), sektor spożywczy z 10-proc. udziałem w transakcjach (9% w 2005 r.) oraz sektor energetyczny i usług komunalnych z 9-proc. udziałem (10% w 2005 r.).

Te cztery czołowe sektory branżowe reprezentowały w zeszłym roku 54% wszystkich transakcji wg ich liczby, co jest wynikiem na poziomie 2005 r. Jeżeli chodzi o wzrost liczby transakcji w skali rok do roku, to największy odnotowano w sektorach budowlanym, transportowym, usług finansowych i handlu detalicznego oraz hurtowego.

Megatransakcje (o wartości co najmniej 100 mln USD lub wyższej) to kolejny wskaźnik podwyższonego zainteresowania konkretnymi sektorami branżowymi. Wg tej miary wysokie miejsca w rankingu zajmują usługi komunalne, sektor wytwórczy i usługi finansowe. W sektorze usług komunalnych średnia wartość transakcji w 2006 r. wyniosła 76 mln USD, w porównaniu do 29 mln USD w 2005 r. W związku ze stosunkowo dużą liczbą megatransakcji w sektorze wytwórczym, średnia wielkość transakcji w tym sektorze w całej Europie Środkowej i Wschodniej niemal się potroiła, osiągając 41 mln USD. Podobny postęp zaobserwowano w sektorze usług finansowych, w którym średnia wielkość transakcji osiągnęła 106 mln USD.

Charakterystyczne elementy transakcji międzynarodowych:

  1. Inwestorzy ze Szwecji w dużym stopniu przyczynili się do boomu transakcji napływowych w Rosji, przeprowadzając 13 spośród 27 przejęć zrealizowanych w tym kraju w 2006 roku.
  2. Ponad jedna trzecia przejęć zewnętrznych (10 z 29) zrealizowanych przez firmy z Polski odbyła się na Ukrainie, a reszta w Czechach, na Węgrzech i w Rumunii.
  3. Oprócz Rosji (32) i Polski (23) do najbardziej aktywnych inwestorów w Europie Środkowej i Wschodniej, spośród krajów biorących udział w badaniu PwC, należały Czechy (31) i Węgry (18). Inwestorzy z Czech upodobali sobie Słowację (18 transakcji), podczas gdy ich koledzy z Węgier zrealizowali większość swoich transakcji w Rumunii, Rosji i Serbii.
  4. Aktywność Rosji w zakresie przejęć w Europie Środkowej i Wschodniej skupiona była głównie na Ukrainie, gdzie przeprowadzono 22 transakcje, w porównaniu do 13 w 2005.
  5. Inwestorzy z krajów anglosaskich (Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Irlandia, Austra-lia) znacząco zwiększyli w zeszłym rokuinwestycje w Bułgarii i Rumunii, czyli dwóch nowych krajach członkowskich UE.W sumie w 2006 r. zrealizowali w tych krajach aż 46 transakcji, w porównaniu do 28 w 2005 roku. Spośród 43 transakcji, za które odpowiadają inwestorzy z Wielkiej Brytanii i USA, 26 przeprowadzono w Rumunii, a 17 w Bułgarii.