Serwer skarbnicą plików

Zarządzanie plikami zapisanymi na dyskach komputerów domowych polega na utrzymaniu logicznej i uporządkowanej struktury folderów. Sieciowe systemy operacyjne obsługują o wiele więcej danych i dlatego muszą zawierać narzędzia do administrowania plikami użytkowników. Windows Server 2003 R2 wyposażono w sporo nowych mechanizmów ułatwiających zarządzanie zasobami serwerów.


Zarządzanie plikami zapisanymi na dyskach komputerów domowych polega na utrzymaniu logicznej i uporządkowanej struktury folderów. Sieciowe systemy operacyjne obsługują o wiele więcej danych i dlatego muszą zawierać narzędzia do administrowania plikami użytkowników. Windows Server 2003 R2 wyposażono w sporo nowych mechanizmów ułatwiających zarządzanie zasobami serwerów.

Poprzedni odcinek Akademii Windows Server 2003 R2 został zakończony opisem podłączania systemów klientów sieci do udostępnień serwera. Każde zestawienie połączenia wymagało wprowadzania nazwy konta założonego w Windows Server 2003 i hasła użytkownika. Ten sposób pracy z zasobami serwera nie jest wygodny. Lepsze byłoby jednorazowe wpisanie nazwy i hasła, a następnie uzyskanie dostępu do wszystkich zasobów sieci. Po dodaniu komputera do domeny Active Directory będzie to możliwe. Przygotowanie Windows XP do pracy w tej domenie zajmie ci najwyżej pięć minut. Pamiętaj, że systemem operacyjnym zalecanym do stacji sieciowych jest Windows XP Professional. Do domeny nie można dodać komputera, który pracuje pod kontrolą systemu Windows XP Home.

Dodawanie komputera do domeny.

Dodawanie komputera do domeny.

Kreator instalacji pierwszego serwera automatycznie instaluje usługę Active Directory. W Active Directory domena to grupa składników sieci kontrolowanych przez jedną, współdzieloną bazę informacji o zasobach. Komputer do domeny można dodać na kilka sposobów. Pierwszy napotykasz już w trakcie instalacji Windows XP Professional. W ostatnim oknie konfiguracji parametrów sieci należy wprowadzić nazwę domeny oraz podać konto i hasło użytkownika domeny. Jeśli twój komputer ma zainstalowany system operacyjny, skorzystaj z karty Nazwa komputera, dostępnej po dwukrotnym kliknięciu ikony System w Panelu sterowania. Na karcie są dwa przyciski: Identyfikator sieciowy i Zmień. Naciśnięcie przycisku Identyfikator sieciowy powoduje uruchomienie kreatora dodającego komputer do domeny. Kreator identyfikacji sieciowej to jeden z nielicznych, który powoduje więcej zamieszania niż daje korzyści. Zanim dodasz komputer, będziesz musiał w kilku oknach odpowiedzieć na serię pytań. Najprostszym sposobem podłączania stacji do domeny jest skorzystanie z opcji Zmień. Okno zmiany nazwy komputera zawiera pole Domena. Po wpisaniu nazwy domeny zgodnej ze standardem DNS (np. IDG.local) musisz nacisnąć przycisk OK. System poprosi cię o podanie nazwy konta użytkownika domeny i hasła. Jeśli nie pomyliłeś się przy wpisywaniu, komputer zostanie dodany do domeny.

Po restarcie maszyny możesz zalogować się na konto użytkownika domeny. Dostęp do danych zgromadzonych na serwerze plików wymaga połączenia z udostępnieniami utworzonymi w Windows Server 2003 R2. Najprostszym sposobem wyświetlenia listy udostępnień jest skorzystanie z polecenia Uruchom z menu Start i wpisanie \\NazwaSerwera np. \\W2k3R2. Jeśli chcesz, żeby oferowane przez serwer udostępnienia były widoczne jako dyski sieciowe w Eksploratorze Windows, kliknij prawym przyciskiem ikonę Mój komputer i wybierz polecenie Mapuj dysk sieciowy. Następnie wskaż literę, pod którą udostępnienie ma być widoczne, i wpisz ścieżkę do udziału, np. \\w2k3r2\apps. Po naciśnięciu Zakończ udostępnienie pojawi się w Eksploratorze Windows. Ręczne podłączanie się do zasobów serwera nie jest zalecane. Najlepiej, gdy cały proces przebiega całkowicie automatycznie, bez udziału użytkownika. W tym celu możesz posłużyć się ustawieniami Zasad grupy lub napisać odpowiednie skrypty logowania. Po skonfigurowaniu klienta należy przygotować serwer Windows Server 2003 R2 na przyjęcie plików użytkowników.

Zarządzanie serwerem plików

Mapowanie dysku sieciowego.

Mapowanie dysku sieciowego.

Serwer plików przechowuje dane. Standardowo administrowanie nimi polega między innymi na obserwowaniu, ile przestrzeni dyskowej jest zajęte, jakie pliki są zapisywane na partycjach, który z użytkowników przechowuje najwięcej danych itp. Funkcje wprowadzone w Windows Server 2003 R2 nadają się idealnie do realizacji tych zadań.

Do zarządzania serwerem plików służy specjalna przystawka administracyjna File Server Management. Po uruchomieniu konsoli, użytkownicy, którzy pracowali z systemem Windows Server 2003, mogą być zaskoczeni. Narzędzie administracyjne wygląda zdecydowanie inaczej. Zmiana wynika z wprowadzenia do serwera Windows Server 2003 R2 nowej wersji konsoli MMC (Microsoft Management Console). Trzy najważniejsze zalety wersji 3.0 to: wprowadzenie z prawej strony konsoli obszaru Akcje, zawierającego podręczną listę czynności wykonywanych na zaznaczonym obiekcie, ulepszenie organizacji przystawek przez dodanie nowej funkcji w oknie Add/Remove Snap i poprawienie obsługi błędów powodowanych przez konsole administracyjne. Przystawka File Server Management składa się z czterech komponentów: File Server Resource Manager, DFS Management, Share Folder Management oraz Disk and Volume Management. DFS Management służy do zarządzania rozproszonym systemem plików. DFS znajduje zastosowanie w dużych przedsiębiorstwach, gdzie do przechowywania danych służy wiele serwerów, np. dwadzieścia. Tworzenie udostępnień na różnych maszynach powoduje, że użytkownicy sieci nie wiedzą, gdzie są dane, których potrzebują. Sięgając do udostępnionych zasobów, należy podać ścieżkę w formacie \\NazwaSerwera\NazwaUdostępnienia. W tym wypadku klient sieci musi zapamiętać dokładną lokalizację udostępnienia. DFS gromadzi informacje o udostępnieniach w jednym miejscu, które użytkownicy widzą jako drzewo folderów. Każdy z folderów jest oddzielnym udostępnieniem. Po kliknięciu wybranego katalogu użytkownik zostanie skierowany do odpowiedniego serwera. Zalety systemu DFS są widoczne np. podczas przenoszenia danych z jednego serwera na drugi - po skonfigurowaniu rozproszonego systemu plików wymaga to jedynie uaktualnienia ścieżki udostępnienia. Z punktu widzenia użytkownika nic się nie zmienia.

Zarządzanie limitami dyskowymi.

Zarządzanie limitami dyskowymi.

Następne dwa składniki konsoli File Ser-ver Management to przystawki Share Folder Management oraz Disk and Volume Management. Pierwsza pozwala na zakładanie i zarządzanie udostępnieniami. Jej funkcjonalność niewiele odbiega od opisanego w poprzednim artykule sposobu konfiguracji udostępnień. Disk and Volume Management służy do zarządzania dyskami oraz partycjami dysków serwera. Korzystając z tej przystawki, administrator może zdefragmentować dysk, dodać, usunąć oraz sformatować partycję, a także sprawdzić, ile pozostało wolnej przestrzeni i czy na dyskach nie pojawiły się błędne zapisy. Sposoby wykorzystania konsoli Disk and Volume Management opiszemy szczegółowo w następnym numerze PC Worlda.