Sportowe komputery


Analiza wyników zawodników przez trenerów

Sportowe komputery

Ze współczesnym sportem zawodowym nieodłącznie wiąże się również analiza przygotowania zawodników, zwłaszcza do dużych imprez sportowych. Ostatnio sporo zamieszania wywołała informacja, że Leo Beenhakker zamierza skorzystać z komputerowej analizy meczów, trenując polską reprezentację przed Euro 2008. W naszej piłce nożnej to nowość, ale największe kluby i część reprezentacji używają takich systemów już od mistrzostw świata w Japonii i Korei w 2002 roku.

Trener kadrowiczów chce wykorzystać takie programy, jak Castrol Performance Index oraz AMISCO Pro firmy Sport Universal. Oba są przeznaczone do obserwacji zawodników. Mogą zanalizować, ile czasu dany piłkarz na meczu biegał, a ile stał, przedstawiają graficznie sposób działania drużyny w ataku i po stracie piłki, ustawienie zawodników przy rzutach rożnych czy wolnych. Źródłem danych jest dla komputera system kamer umieszczonych na stadionie, gdzie odbywa się mecz. Z szybkością 25 klatek/s rejestrują one położenie każdego zawodnika obu drużyn, sędziów i piłki. Na podstawie tych informacji odtwarzana jest trajektoria ruchu każdego z zawodników i tor lotu piłki.

Sportowe komputery

Zgromadzone dane są następnie analizowane przez oprogramowanie, które tworzy szczegółowe statystyki, pozwalające nie tylko ocenić taktykę własnego zespołu i drużyny przeciwnika, ale również porównać fizyczne możliwości poszczególnych graczy i stwierdzić, czy nie "obijali się" na boisku. Systemy do analizy gry kosztują około 40 tys. euro, do tego należy doliczyć koszt analizy pojedynczego meczu, wynoszący około 2,5 tys. euro. W Polsce jedyną klubową drużyną stosującą system analizy AMISCO Pro jest warszawska Legia.

Podobne systemy wykorzystuje się przede wszystkim w rugby, koszykówce i futbolu amerykańskim. Są też programy do tenisa stołowego i ziemnego, analizujące sposób uderzenia piłki rakietą, punkt zderzenia piłki ze stołem lub boiskiem, błędy i ich następstwa oraz techniki wykonania serwisu. Często podczas analizy meczów na zapis wideo nakłada się zapis rytmu serca i oddechu, co pozwala ocenić kondycję fizyczną zawodnika, zmęczenie i to, jak wpływa na jego grę. W podobny sposób analizuje się grę w golfa, ale w skupiając się na sposobie uderzenia piłki przez zawodnika, prowadzenia kija oraz na śledzeniu prędkości piłki. Tak działa np. Sports Coach Digital Video System firmy Sport Coach, współpracujący ze zwykłym pecetem.

Zapobiegać kontuzjom

Komputery w sporcie pomagają również poprawić kondycję fizyczną zawodników i prowadzić treningi tak, aby nie dochodziło do kontuzji. W dyscyplinach piłkarskich pionierem programistycznej analizy treningów jest firma Computer Associates. Od 2002 roku we włoskim A.C. Milan stosuje się jej CleverPath Predictive Analysis Server. Zadaniem tego programu, używanego w biznesie (obecnie jest już wersja 3.0) i dopasowanego do potrzeb klubu piłkarskiego, jest analiza pełnego zakresu danych fizjologicznych, ortopedycznych i mechanicznych, gromadzonych na podstawie badań diagnostycznych i obserwacji zespołu lekarzy sportowych.

W programie zastosowano technologię Neugents, samouczącej się sieci neuronowej. CleverPath Predictive Analysis Server ostrzega szkoleniowców przed ryzykiem kontuzji zagrażającej zawodnikowi i zaleca stosowanie kroków zapobiegających, np. zmianę systemu treningu lub zestaw odpowiednich ćwiczeń. Do zadań programu w A.C. Milan należy ponadto optymalizowanie strategii i taktyki, modyfikowanie diety zawodników oraz ułatwianie selekcji graczy, co dla wielu piłkarzy jest najbardziej kontrowersyjne.

Systemy treningowe

Sportowe komputery

Symulatory gier, umożliwiające graczom doskonalenie umiejętności, produkowane są do różnych dyscyplin. Wśród sportowców amatorów dużą popularnością cieszą się różnego rodzaju symulatory gry w golfa - na zdjęciu sprzęt firmy Sport Coach.

Komputery i odpowiednie oprogramowanie najczęściej trafiają jedną do różnego rodzaju systemów treningowych. Wiele z nich przypomina wykorzystywane przez szkoleniowców opisane wyżej systemy analizy gry. Firma Sport Coach produkuje np. kilka typów komputerowych symulatorów gry w golfa. Część z nich można wykorzystywać w pomieszczeniach zamkniętych, inne instaluje się na zewnątrz. Pod miejscem, na którym kładziona jest piłeczka, znajdują się czujniki rejestrujące początkowy ruch piłki - tuż po uderzeniu gracza. Z systemem sprzęgnięta jest kamera rejestrująca dalszą fazę lotu piłki, a na umieszczonym przed graczem ekranie wyświetlany jest widok pola golfowego. Na podstawie zaawansowanej analizy ruchu komputer określa, gdzie wylądowała w wirtualnym świecie piłka i czy wpadła do dołka.

Sportowe komputery

Adidas-1 to pierwsze na świecie obuwie sportowe zaawansowane technicznie pod względem elektronicznym. Niedawno pojawiła się wersja dla koszykarzy.

Również lekka atletyka korzysta z systemów treningowych, m.in. z OptoJumpa do optycznego pozyskiwania danych, rejestrujący (z dokładnością do 1/1000 sekundy) czasu kontaktu nóg skoczka czy biegacza z podłożem. Program nie tylko gromadzi wiadomości, z których korzystają później systemy analizy wyników, ale również na bieżąco wyświetla informacje m.in. o długości kroku i jego pozycji na bieżni, czasie wzlotu i kontaktu stóp z podłożem, punktową i średnią prędkość biegacza oraz czas biegu wraz z przyśpieszeniami i opóźnieniami. Dzięki temu zawodnik nawet bez trenera może skorygować popełniane błędy.

Z kolei austriacka firma Microgate oferuje narciarzom alpejskim treningowe systemy pomiaru czasu, składające się z minibramki startowej, zestawu fotokomórek wraz z nadajnikami rozmieszczanymi na stoku oraz odbiornika i mikrokomputera z drukarką. Zawodnik może sprawdzić, z jaką szybkością pokonał poszczególne odcinki trasy, i poprawić wyniki. Podobne systemy Microgate oferuje również kolarzom i uczestnikom konkursów jeździeckich.