System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

Jakie rodzaje filtrów stosowane są w oczyszczaczach powietrza? Czym się charakteryzują i w jaki sposób działają? Postanowiliśmy przyjrzeć się temu bliżej.

Przyczyn złej jakości powietrza w naszym otoczeniu może być naprawdę wiele - problemem okazują się nie tylko zanieczyszczenia komunikacyjne i przemysłowe, ale także szkodliwe substancje (występujące w dymie tytoniowym czy różnego rodzaju chemikaliach) oraz alergeny unoszące się w powietrzu (w tym pyłki). Każdy rodzaj zanieczyszczeń występujący w dużym stężeniu stanowi zagrożenie dla zdrowia i może być przyczyną wielu dolegliwości układu oddechowego. Jak się okazuje, zamknięcie w czterech ścianach nie uchroni nas przed tym niebezpieczeństwem, wręcz przeciwnie - to właśnie w pomieszczeniach gromadzi się najwięcej zanieczyszczeń, które przenikają z zewnątrz oraz powstają np. podczas gotowania, sprzątania czy palenia w kominkach.

System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

Rozwiązaniem i szansą na lepszą jakość powietrza okazują się odpowiednie oczyszczacze wyposażone w zaawansowany systemem filtracji. Te niewielkie urządzenia są w stanie wyeliminować większość zanieczyszczeń występujących w naszym najbliższym otoczeniu. Oczywiście szybkość i skuteczność oczyszczania zależy od kilku istotnych czynników.

Jednym z nich jest międzynarodowy współczynnik CADR (Clean Air Delivery Rate) stosowany do pomiaru skuteczności oczyszczaczy; określa on ilość czystego powietrza, jaką jest w stanie dostarczyć urządzenie w ciągu godziny. Im wyższa wartość (wskazywana w m3/h), tym lepiej oczyszczacz poradzi sobie z pozbyciem się zanieczyszczeń. Aby zapewnić jak najlepszą skuteczność i wydajność, wskaźnik CADR powinien być dopasowany do wielkości pomieszczenia.

Inną, równie ważną kwestią w oczyszczaczach powietrza jest system filtracji. To od rodzaju i jakości filtrów zależy, jakie cząstki zanieczyszczeń będą mogły zostać wyeliminowane z powietrza. Warto zatem pokrótce omówić każdy z nich:

System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

Filtr wstępny

  • Filtr wstępny
  • Filtr wstępny występujący w oczyszczaczach powietrza stanowi warstwę ochronną dla pozostałych filtrów. Zbudowany jest z drobnej siateczki zatrzymującej większe zanieczyszczenia, takie jak kurz, włosy czy sierść zwierząt, które mogłoby powodować zapychanie się kolejnych filtrów. Niektóre filtry wstępne posiadają także zdolność zatrzymywania pyłu PM10 (określany jako "pył gruby"), zawierający cząstki o średnicy mniejszej niż 10 µm.

    Co ważne, nadają się czyszczenia ręcznego; zazwyczaj wystarczy użyć odkurzacza lub przepłukać filtr pod bieżącą wodą, aby pozbyć się zalegających zabrudzeń. Powinno się to robić przynajmniej raz na dwa tygodnie. Regularne czyszczenie filtra wstępnego zapewnia jego dłuższą żywotność oraz zwiększa wydajność całego urządzenia. Niektóre z nich podlegają okresowej wymianie.

  • Filtr HEPA
  • System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Filtr HEPA

    HEPA (ang. High Efficiency Particulate Air) to wysokoskuteczny filtr cząsteczkowy powietrza, cechujący się dużą dokładnością pochłaniania zanieczyszczeń z powietrza. Ze względu na wysoką skuteczność i potwierdzoną efektywność filtry tego typu stosowane są w miejscach, gdzie wymogiem jest duża sterylność powietrza, np. w laboratoriach, w przemyśle farmaceutycznym czy na salach operacyjnych. Technologia HEPA idealnie sprawdza się w oczyszczaczach powietrza, ponieważ umożliwia usunięcie z powietrza większość typowych alergenów oraz składników smogu, które najczęściej pojawiają się w naszym otoczeniu.

    Filtry HEPA są w stanie usunąć z powietrza:

    • Pyły zawieszone m.in. PM2.5, PM10, PM1
    • Pyłki roślin, zarodników pleśni i alergeny
    • Roztocza kurzu
    • Bakterie, wirusy i zarodniki grzybów

    Filtry HEPA różnią się między sobą skutecznością filtracji powietrza i redukcji zanieczyszczeń, dlatego zostały poddane klasyfikacji (według normy N1822-1: 2009).

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Klasyfikacja filtrów HEPA; Źródło: Wikipedia

    W oczyszczaczach powietrza najczęściej wykorzystuje się obecnie filtry klasy E11, E12 lub H13, które gwarantują wystarczającą skuteczność pozbywania się zanieczyszczeń w domach czy w biurach. Żywotność filtrów HEPA zależna jest od jakości wykonania oraz od poziomu zanieczyszczenia powietrza, w którym działają. Niektóre muszą być wymieniane co 3 miesiące, inne wytrzymują ponad kilka lat. Aby odpowiednio zadbać o wydajność filtra i przedłużyć jego działanie, należy postępować zgodnie z zaleceniami producenta.

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Filtr węglowy

  • Filtr węglowy
  • To rodzaj filtra, którego wkład filtracyjny stanowi węgiel aktywny o właściwościach adsorpcyjnych. Jest on zamknięty w specjalnej obudowie i ułożony w taki sposób, aby zapewniać odpowiedni przepływ powietrza. Swoim wyglądem przypomina plaster miodu.

    Filtr węglowy charakteryzuje się wysoką skutecznością usuwania szkodliwych zanieczyszczeń gazowych, z którymi nie radzą sobie filtry HEPA. Przede wszystkim są to:

    Lotne związki organiczne (LZO), czyli grupa związków chemicznych, cechująca się łatwością przechodzenia w postać pary lub gazu, niską rozpuszczalnością w wodzie oraz szkodliwym wpływem na środowisko oraz nasz organizm. Najczęściej występują jako uboczne produkty w wielu procesach przemysłowych, a także w dymie papierosowym. Poza tym występują one w licznych produktach codziennego użytku.

    Do najpopularniejszych lotnych związków organicznych można zaliczyć:

    • Aceton - wykorzystywany w farbach, pokryciach ochronnych, zmywaczach, materiałach wykończeniowych i uszczelnieniach;
    • Benzen - stosowany w produkcji barwników, leków i detergentów;
    • Formaldehyd - wykorzystywany do produkcji różnego rodzaju kosmetyków, mebli czy materiałów remontowych;
    • Etanol - wykorzystywany do produkcji alkoholu, klejów i lakierów;
    • Dichlorobenzen - używany w środkach przeciw molom i odświeżaczach powietrza;
    • Tarpeny - stosowane w nabłyszczaczach, środkach czystości, dezodorantach, zmiękczaczach oraz papierosach.

    Długotrwały kontakt z wysokim stężeniem lotnych związków organicznych wiąże się z ryzykiem poważnych chorób oraz trwałego uszkodzenia organizmu. Z tego względu istnieją normy ograniczające ich emisję do środowiska. Dla różnych typów produktów określane są dopuszczalne wartości maksymalne LZO - w przypadku cieczy określone w gramach na litr (g/l).

    Żywotność filtra węglowego zależy głównie od stanu jakości powietrza, czasu pracy oczyszczacza i jego wydajności, a także od samej konstrukcji filtra - jego powierzchni i ilości zawartego w nim węgla aktywnego. Czas skutecznego działania filtra powinien być określony przez producenta.

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Standardowy system filtracji

    Dodatkowe metody wspierające filtrację w oczyszczaczach powietrza

    Poza standardowym systemem filtracji, w niektórych oczyszczaczach powietrza stosuje się dodatkowe technologie, które mają wspomagać poprawę jakości powietrza. Do najpopularniejszych rozwiązań można zaliczyć jonizatory powietrza, które występują również jako oddzielne urządzenia. Będąc elementem oczyszczaczy powietrza, pełnią funkcję wspomagającą główne metody filtracji. Jonizator (określany też jako filtr jonowy) wyposażony jest w specjalny generator, produkujący dodatnio i ujemnie naładowane jony, które przechwytują i neutralizują niebezpieczne dla zdrowia bakterie, wirusy, grzyby, kurz, pleśń, a także alergeny. Technologia ta wykorzystywana jest w oczyszczaczach powietrza Electrolux.

    Inne metody wspomagające filtrację to:

    • Filtr wodny (z matą ewaporacyjną) - wykorzystywany przede wszystkim w celu nawilżenia powietrza.
    • Filtr UV - wspomaga neutralizację drobnoustrojów - stanowi wyłącznie wsparcie dla podstawowych systemów filtracji w oczyszczaczach.

    Konstrukcja systemu filtracji w oczyszczaczach powietrza

    Standardowy zestaw filtrów w oczyszczaczach powietrza to filtr wstępny, filtr HEPA oraz filtr węglowy. Jak wspominaliśmy wyżej, stanowią one najważniejszy element urządzenia, odpowiedzialny za skuteczne usuwanie różnego rodzaju zanieczyszczeń z otoczenia. Oczywiście ich wydajność i sposób działania zależy od poziomu zanieczyszczeń, warunków eksploatacyjnych oraz samej budowy poszczególnych elementów.

    Należy podkreślić, że w wśród dostępnych na rynku modeli oczyszczaczy znajdziemy różne typy i konstrukcje filtrów. W niektórych urządzeniach występują one jako oddzielne warstwy - każdy rodzaj filtra (wstępny, HEPA, węglowy) jest umieszczony osobno w oczyszczaczu. Istnieją również filtry zintegrowane, co oznacza, że wszystkie elementy tworzą jedną, nierozerwalną strukturę. Takie rozwiązanie znajdziemy na przykład w oczyszczaczach powietrza Electrolux. Co ważne, producent wyposażył swoje konstrukcje w dodatkowe funkcje filtracyjne, dostosowane do konkretnych potrzeb użytkowników, o których warto powiedzieć nieco więcej.

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Zastosowanie filtrów w oczyszczaczach powietrza Electrolux

    Najnowsze modele (z serii Pure A9) oczyszczaczy Electrolux wyposażone są w zintegrowany (cylindryczny) filtr 360°, którego konstrukcja ma zapewniać większą wydajność oraz dłuższą żywotność całego systemu. Cylindryczny kształt filtra umożliwia skuteczniejsze oczyszczanie oraz wysoką cyrkulację powietrza, a poszczególne warstwy filtracji odpowiadają za eliminację konkretnych zanieczyszczeń:

    • Filtr siatkowy (wstępny) - wychwytuje większe cząsteczki kurzu. Filtr wystarcza na cały okres użytkowania.
    • Powłoka antybakteryjna - neutralizuje enzymy bakteryjne na poziomie komórkowym, eliminując do 99,9% bakterii występujących w domu i zapobiegając ich dalszemu rozwojowi.
    • Filtr drobnych cząsteczek (HEPA) - zapewnia filtrację cząstek na poziomie od 99,5% do 99,97% w zakresie od 0,1 µm do 0,3 µm, co pomaga zapewnić minimalny poziom PM2,5.
    • Węgiel aktywny - pochłania nieprzyjemne zapachy i substancje chemiczne, takie jak formaldehyd i benzen.
    • Jonizator - dostarcza ładunek elektryczny, który spaja zanieczyszczenia unoszące się w powietrzu, dzięki czemu oczyszczacz łatwiej wychwytuje je w pierwszej lub drugiej warstwie filtracyjnej.
    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Musimy jednak pamiętać, że każdy dom jest inny. Właśnie dlatego firma Electrolux postanowiła opracować zestaw filtrów dostosowanych do konkretnych warunków powietrza w pomieszczeniu i do specyficznych potrzeb użytkowników. W ofercie producenta znajdziemy:

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Filtr uniwersalny

  • Filtr uniwersalny BREEZE360
  • Wyposażony w warstwę filtracyjną EPA12, zapewnia wysoce skuteczną barierę przed mikroskopijnymi cząsteczkami - umożliwia wychwytywanie 99,5% cząsteczek o wielkości 0,3 mikrona. Oprócz tego, filtr uniwersalny zawiera skuteczny, naturalny środek antybakteryjny, którego celem jest neutralizacja enzymów bakterii na poziomie komórkowym - może eliminować do 99,9% bakterii znajdujących się w domu i zapobiegać ich dalszemu rozwojowi. Odpowiada również za pochłanianie zapachów i gazów występujących w pomieszczeniach. Dzięki unikalnej warstwie wysokoporowatych granulek z aktywnym węglem jest w stanie wyeliminować z powietrza 97% lotnych związków organicznych.

  • Filtr antysmogowy CLEAN360
  • System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Filtr antysmogowy

    Wyposażony w warstwę HEPA13 zatrzymuje aż 99,97% pyłków i drobnych cząstek o wielkości zaledwie 0,3 mikrona, które składają się na smog. Gwarantuje minimalny poziom pyłów PM2,5 w pomieszczeniu. Wbudowana powłoka antybakteryjna zapobiega występowaniu i rozwojowi bakterii, a warstwa z węglem aktywnym umożliwia eliminację nieprzyjemnych zapachów i szkodliwych substancji występujących w naszym otoczeniu. Filtr antysmogowy idealnie sprawdzi się w dużych miastach, gdzie panuje wysoki poziom zanieczyszczenia powietrza.

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Filtr antybakteryjny i antywirusowy

  • Filtr antybakteryjny i antywirusowy CARE360
  • Korzysta z zaawansowanej funkcji Antiviral Pro, która - jak wykazały badania - dezaktywuje 99,99% wirusów*, zapobiegając przedostawaniu się ich do powietrza w domu i pozwalając chronić Twoich bliskich. Dodatkowo filtr zawiera naturalnie działający środek antybakteryjny, który neutralizuje enzymy bakterii na poziomie komórkowym, eliminując do 99,9% bakterii, jakie można znaleźć w domu oraz zapobiegając dalszemu namnażaniu bakterii. Dzięki warstwie filtracyjnej EPA12 wychwytuje i eliminuje aż 99,97% unoszących się w powietrzu cząstek pyłków, ograniczając do minimum ryzyko reakcji alergicznych.

    *Przebadane zgodnie z normą ISO18184-2019 pod kątem wirusów A/PR8/34 H1N1 i HcoV-220E

  • Filtr antyalergiczny BREATHE360
  • System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Filtr antyalergiczny

    Dzięki warstwie EPA11 wychwytuje i neutralizuje ponad 99% unoszących się w powietrzu pyłów oraz alergenów, a także pochłania roztocza, często spotykane w pościeli domowej. Jednocześnie zapewnia pełne bezpieczeństwo podczas wymiany, nie narażając użytkowników na reakcje alergiczne. Bardzo wysoki przepływ powietrza gwarantuje szybkie usuwanie pyłów i wyjątkową ochronę przed alergiami związanymi z pyłami. Oprócz tego, filtr antyalergiczny posiada powłokę antybakteryjną, która jest w stanie wyeliminować do 99,9% bakterii znajdujących się w domu. Szczególnie sprawdzi się w domach alergików.

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Filtr antyzapachowy

  • Filtr antyzapachowy FRESH360
  • Zawiera dużą ilość węgla aktywnego, który wyłapuje lotne związki organiczne oraz gazy, powodujące nieprzyjemne zapachy i mające szkodliwy wpływ na nasz organizm. Filtr antyzapachowy zapewnia wysoką skuteczność w zakresie ochrony przed takimi zapachami jak dym, śmieci lub zapachy z gotowania, a także niebezpieczne środki chemiczne, np. formaldehyd, aldehyd octowy czy benzen. Poza tym został wyposażony w warstwę EPA12 umożliwiającą wychwytywanie 99,5% cząsteczek o wielkości 0,3 mikrona oraz powłokę antybakteryjną. To idealne rozwiązanie dla właścicieli zwierząt, a także osób, które chcą szybko usunąć nieprzyjemne zapachy, np. kuchenne.

    Wymiana filtrów Electrolux

    Regularne czyszczenie oraz wymiana filtrów zwiększa wydajność oraz żywotność działania urządzenia, dlatego warto pamiętać o ich właściwej konserwacji. Każdy z wyżej wymienionych filtrów Electrolux jest wyposażony w "inteligentny tag", co oznacza, że każdy oczyszczacz z serii Pure A9 rozpoznaje skuteczność działania filtra i czas jego wymiany. Stopień zużycia można sprawdzić w aplikacji mobilnej.

    System filtracji w oczyszczaczach powietrza - rodzaje i sposób działania

    Cena i dostępność filtrów Electrolux

    Każdy rodzaj filtra do oczyszczaczy z serii Pure A9 kosztuje kosztuje od 299 do 399 zł i można go nabyć na stronie producenta lub w wybranych sklepach ze sprzętem AGD.

    Tylko do 28 lutego kupując oczyszczacz powietrza z serii Pure A9 możesz otrzymać wybrany filtr za 1 zł - szczegóły promocji znajdziecie na www.electrolux.pl.

    Źródła pomocnicze: lifeplanet.pl, Wikipedia, homespot.pl