Szczepionka od firmy Moderna – skutki uboczne, skład i inne [Aktualizacja 02.03.2021r.]

W najbliższym czasie rozpocznie się w USA dystrybucja kolejnej szczepionki na COVID-19 – od firmy Moderna. Będzie to drugi, zatwierdzony tam specyfik do walki z wirusem SARS-CoV-2, zaraz po substancji od Pfizera. Podpowiadamy, co należy o nim wiedzieć.


Dotychczasowe szczepienia objęły już 1,8 mln ludzi na całym świecie, z czego znaczna ilość przeprowadzana jest przy pomocy szczepionki od koncernu Pfizer oraz BioNTech (więcej na temat substancji, jej efektów ubocznych i zaleceń znajdziecie tutaj). Wyjątek stanowią jedynie Chiny i Rosja, które używają w tym celu własnych preparatów. Liczba osób zaszczepionych jednak wkrótce wzrośnie i to nie tylko za sprawą kontynuacji procesu szczepień, ale również dzięki zatwierdzeniu w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej kolejnego specyfiku walczącego z SARS-CoV-2, tym razem od firmy Moderna. Mowa tu o preparacie o oficjalnej nazwie - mRNA-1273.

Firma Moderna i wyniki badań nad szczepionką na SARS-CoV-2

Moderna jest działającym od ponad dekady, amerykańskim przedsiębiorstwem biotechnologicznym. Od początku powstania, działalność firmy koncentruje się na opracowywaniu oraz testowaniu szczepionek, opartych wyłącznie na nowoczesnej metodzie wykorzystywania informacyjnego RNA wirusów. Tak więc, stworzony przez koncern specyfik do walki z koronawirusem działa na tej samej zasadzie, co wprowadzona już do obiegu szczepionka od Pfizer/BioNTech.

moderna siedziba covid-19 szczepionka

Szczepionka została opracowana we współpracy firmy Moderna z amerykańskim Narodowym Instytutem Alergii i Chorób Zakaźnych (NIAID). Klinicznie przeprowadzone badania wykazały skuteczność specyfiku na poziomie 94,1%. Dodatkowo, wszystkie zachorowania mające miejsce po jej podaniu miały przebieg łagodny. Niestety, nie wiadomo jak długo utrzymuje się stan odporności po podaniu mRNA-1273 i czy szczepionka ta zapobiega transmisji wirusa z człowieka na człowieka. Braki w tej wiedzy są spowodowane przyspieszonymi badaniami nad nią i brakiem możliwości obserwacji odporności pacjentów w dłuższej perspektywie.

Skład szczepionki

Jak już wspomniałam, specyfik na COVID-19 od firmy Moderna zawiera w sobie mRNA wirusa SARS-CoV-2. Oznacza to, że w jej składzie nie znajduje się cała, nieaktywna jego forma, jak w dotychczasowych szczepionkach, a jedynie jego fragment (więc nie ma ryzyka zarażenia się chorobą podczas procesu szczepienia). Wycinek ten zawiera informacje na temat białka wchodzącego w skład wirusa i odpowiadającego za jego namnażanie. Tym sposobem, ludzki układ odpornościowy wraz z szczepionką otrzymuje dane o tym, co konkretnie musi zneutralizować, aby zwalczyć zagrożenie (ponieważ wirus pozbawiony możliwości namnażania ma minimalne szanse na wywołanie choroby). W efekcie, w momencie przedostania się koronawirusa do organizmu, nasz układ immunologiczny wyprodukuje odpowiednie przeciwciała, zwalczy określone białko i zablokuje rozprzestrzenianie się wirusa, chroniąc na tym samym przed zachorowaniem na COVID-19.

prace nad mRNA koronawirus

Poza mRNA wirusa, szczepionka zawiera także:

Lipidy:

  • SM-102
  • glikol polietylenowy
  • 2000dimirystoiloglicerol
  • cholesterol
  • 1,2-distearoilo-sn- glicero-3-fosfocholina

Dodatkowo:

  • trometamina
  • chlorowodorek trometaminy
  • kwas octowy
  • octanu sodu
  • sacharoza

Jak wygląda proces szczepienia specyfikiem

Szczepionka na koronawirusa podawana jest domięśniowo w formie zastrzyku (każda dawka zawiera około 5ml preparatu). W celu osiągnięcia pełnych korzyści, należy przyjąć dwie dawki specyfiku, w odstępie dwudziestu ośmiu dni.

szczepienia moderna koronawirus

Dużym plusem, w stosunku do preparatu Pfizera, jest znacznie łatwiejszy transport i przechowywanie szczepionki. Bowiem, preparat można przechowywać w temperaturze 2–8°C, zachowuje swoje właściwości do 30 dni w lodówce i do 12 godzin w temperaturze pokojowej. Natomiast szczepionka Pfizera wymaga przechowywania w temperaturze ok. -75ºC i to nie dłużej niż przez pięć dni, co nastręcza oczywistych trudności.

Przeciwwskazania do przyjęcia szczepionki Moderna

  • Szczepionkę na COVID-19 od Moderny mogą przyjmować jedynie osoby powyżej osiemnastego roku życia i starsze.
  • Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, mRNA-1273 nie powinni przyjmować pacjenci z obniżoną odpornością, w tym osoby otrzymujące terapię immunosupresyjną.
  • Specyfiku nie należy przyjmować w przypadku udokumentowanych, ciężkich reakcji alergicznych, na którykolwiek z jej składników.

Puki co, nie ogłoszono przeciwwskazań dotyczących kobiet w ciąży, jak w przypadku preparatu od Pfizera.

specyfik moderna covid-19

Skutki uboczne mRNA-1273

Niepożądane efekty, które miały miejsce po szczepionce firmy Moderna, występowały raczej po podaniu drugiej dawki specyfiku i ustępowały w przeciągu kilku dni. Co ciekawe, obserwowane były najczęściej u osób w podeszłym wieku.

  • ból w miejscu wstrzyknięcia
  • zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia
  • zmęczenie
  • ból głowy
  • ból mięśni
  • dreszcze
  • ból stawów
  • powiększenie węzłów chłonnych
  • tkliwość pach
  • nudności i wymioty
  • gorączka

Podczas badań przeprowadzanych po szczepieniu, odnotowano także trzy przypadki porażenia typu Bella (samoistne, nagłe osłabienie lub paraliż mięśni twarzy po jednej stronie ), jednak jeden taki incydent wystąpił także w grupie kontrolnej, otrzymującej placebo. W związku z tym, stwierdzono brak dowodów na związek przyczynowo-skutkowy wystąpienia tego stanu z podaniem specyfiku. Pomimo tego, zjawisko to będzie nadal obserwowane i badane.

specyfik badania szczepionka covid-19

Warto zaznaczyć, że w trakcie prac nad substancją, nie odnotowano żadnej reakcji alergicznej na mRNA-1273.

Aktualizacja [07.01.2021r.]

Zgodnie z przewidywaniami, szczepionka na COVID-19 od firmy Moderna została drugim specyfikiem, który będzie aplikowany na terenie naszego kraju. Stało się tak za sprawą decyzji Europejskiej Agencji Leków (EMA), która zatwierdziła preparat. Choć rozporządzenie to nie jest wiążące, to oficjalne zatwierdzenie go przez Komisję Europejską jest właściwie już tylko formalnością. W związku z przyjęciem szczepionki, pierwszy transport substancji o nazwie kodowej mRNA-1273, dotrze do Polski już w przyszłym tygodniu. Będzie on obejmował około 29 tysięcy dawek, natomiast w całym pierwszym kwartale 2021 roku powinniśmy otrzymać ich łącznie 840 tyś.

szczepionka moderna

Specjaliści z całego kraju nie ukrywają, że będzie to ogromna pomoc, gdyż jak już wiadomo, specyfik ten ma podobną skuteczność do szczepionki od firmy Pfizer/BioNTech, ale zdecydowanie łatwiej go transportować, przechowywać i dłużej zachowuje ona przydatność do użytku. Jak oświadczył prezes Agencji Rezerw Materiałowych - Michał Kuczmierowski, ze względu na te udogodnienia "będziemy chcieli tę szczepionkę szeroko wykorzystywać w szczepieniach powszechnych, także od przyszłego tygodnia trafi ona już do naszego systemu (...)", jak jednak dodał, "jeszcze decyzje nie zapadły, do których szpitali, do których punktów szczepień, trafi na samym początku".

moderna covid-19 szczepionka

Dokładna mapa punktów szczepień została już opublikowana na stronie rządowej, będzie ona jednak rozszerzana w przypadku powstania dodatkowych jednostek mobilnych lub stacjonarnych.

Aktualizacja [18.01.2021r.]

W jednym ze stanów USA - Kalifornii, pojawiły się niepokojące doniesienia na temat jednej z partii szczepionek na koronawirusa od firmy Moderna. Partia o nazwie kodowej - 041L20A, budzi wątpliwości pod względem ilości przypadków wystąpienia reakcji alergicznych przez osoby zaszczepione z ampułek wchodzących w jej skład. Można odnieść wrażenie, że Departament Zdrowia Publicznego Kalifornii stara się uspokoić obywateli, jednocześnie oficjalnie potwierdzono, iż u osób zaszczepionych preparatem z tej konkretnej partii odnotowano "możliwą ostrą reakcję alergiczną". Zwrot ten najczęściej odnosi się do tzw. wstrząsu anafilaktycznego i więcej na ten temat znajdziecie tutaj.

kalifornia wadliwa partia szczepionki covid-19 moderna epidemiolog

Sprawa jest na tyle poważna, że stanowy epidemiolog - dr Erica S. Pan, zaleca wstrzymanie szczepień za pomocą substancji wchodzących w skład partii 041L20A (w jej skład wchodzi około 330 tyś dawek substancji firmy Moderna), do czasu zbadania sprawy m.in. przez Agencję Żywności i Leków, władze stanowe oraz samą firmę Moderna. Według doniesień dr Pan, odnotowano mniej niż dziesięć przypadków wystąpienia ostrych alergii, jednak wszystkie miały miejsce w ciągu zaledwie doby w tym samym punkcie szczepień, a iniekcję przeprowadzono z ampułek pochodzących z tej konkretnej partii. Epidemiolog podkreśla jednak, że do momentu zbadania partii nie ma pewności do do jej wadliwości, a jej rekomendacja jest odzwierciedleniem maksymalnego poziomu ostrożności, związanego ze procesem szczepień na Covid-19.

Aktualizacja [02.03.2021r.]

Nowe mutacje koronawirusa, a szczepionka Moderna

Sporo się dzieje na rynku szczepionek na Covid-19, a ciągle nadchodzą nowe wiadomości. Niestety, nie wszystkie z nich są pomyślne, szczególnie te, dotyczące nowych odmian koronawirusa, m.in z wariantem brytyjskim na czele. W związku z nowo wykrywanym zagrożeniem, poszczególne koncerny produkujące szczepionki zdecydowały się na udoskonalenie swoich preparatów. Szczególnie firmy AstraZeneca oraz Moderna zintensyfikowały swoje działania w tym kierunku.

moderna badania zastrzyk przypominający, jedna dawka preparatu ue unia europejska szczepienia szczepionka pfizer mutacje koronawirusa skuteczność

Jak ostatnio ogłoszono, zmodyfikowana wersja preparatu mRNA-1273 koncernu Moderna, opracowania szczególnie pod kątem południowoafrykańskiego wariantu SARS-CoV-2 (która ma zwiększone możliwości "omijania" przeciwciał), jest już gotowa do badań klinicznych. W tym celu, substancja została już wysłana do amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia (NIH), jak jednak podają przedstawiciele firmy, dotychczasowe wyniki testów są bardzo obiecujące.

Jedna dawka szczepionki i większa pojemność ampułek

Proces szczepień przeciw koronawirusowi trwa już w większości krajów. Choć na terenie Unii Europejskiej zatwierdzono do tej pory trzy preparaty: Moderny, Pfizera/BioNTech oraz AstraZeneca/Oxford, to niestety ich producenci nie nadążają z produkcją szczepionek i wciąż odnotowywane są ich niedobory. W związku z powyższym, trwają starania zarówno w celu optymalizacji procesu produkcyjnego, jak i samych szczepień. Wśród pomyślnych wiadomości znalazła się m.in. ta, iż już pierwsza dawka preparatu mRNA-1273 zapewnia niemal maksymalną odporność oferowana przez szczepionkę. Podawanie jedynie pojedynczej dawki oznacza możliwość przyspieszenia procesu szczepień i szybsze uodpornienie dwukrotnie większej ilości ludzi. Zanim jednak podjęte zostaną ostateczne decyzje, producent zweryfikuje najpierw trwałość odporności wywołanej swoim preparatem i to, w jakim stopniu druga iniekcja utrwala jego działanie.

moderna badania zastrzyk przypominający, jedna dawka preparatu ue unia europejska szczepienia szczepionka pfizer mutacje koronawirusa skuteczność

Zwiększenie objętości ampułek i zmniejszenie ilości zastrzyków przyspieszy proces szczepień

Również w celu przyspieszenia szczepień, Moderna zwróciła się pozwolenie na zwiększenie ilości swojego preparatu w pojedynczych jego ampułkach. Oznaczało by to, że jedna fiolka będzie zawierać nie dziesięć dawek substancji, jak dotychczas, ale piętnaście. Zwiększenie pojemności o kolejne 50% ilości substancji bez wątpienia bezpośrednio ułatwi oraz usprawni proces dystrybucji szczepionki, co przełoży się na liczbę osób zaszczepionych.

Warto też wspomnieć, że przedstawiciele UE podpisali umowę na trzykrotne zwiększenie ilości szczepionek zamówionych od koncernu Moderna.

Zastrzyk przypominający

Choć wieści o o skuteczności już jednej dawki substancji Moderny są pomyślne, nie ustają też inne badania związane z jej skutecznością i różnorodnym modelem jej podawania. Głównym powodem są wspomniane już nowe mutacje koronawirusa, wykazujące się zwiększoną odpornością na dotychczas opracowane szczepionki. Dlatego też Pfizer i Moderna sprawdzają tzw. zastrzyk przypominający. Chodzi przede wszystkim o podanie trzeciej dawki preparatu, w celu umocnienia i utrwalenia odpowiedzi immunologicznej ludzkiego układu odpornościowego. O ile w przypadku Pfizera zastrzyk przypominający zawiera dokładnie taką samą substancję, jak dwa wcześniejsze, to koncern Moderna ogłosił prace nad aż trzema różnymi wersjami zastrzyku przypominającego, z których jeden został już przekierowany do Narodowych Instytutów Zdrowia w celu weryfikacji.

moderna badania zastrzyk przypominający, jedna dawka preparatu ue unia europejska szczepienia szczepionka pfizer mutacje koronawirusa skuteczność

Szczepienie trzema dawkami, zamiast dwóch?

Jeśli chcesz wspomóc swoje zdrowie podczas okresu grypowego i pandemii koronawirusa, polecamy sprzęty do poprawy jakości powietrza w domi i nie tylko. Więcej na ten temat znajdziecie tutaj.