TEST: Intel Core i5 661 - pierwsze CPU i GPU w jednym

Testujemy pierwszy procesor wykonany w technologii 32 nm i pierwszy posiadający zintegrowany układ graficzny. Intel Core i5 661 jest bardzo szybki, a zintegrowana grafika wypada dobrze. To cieszy, bo na płytach głównych będzie mniej komponentów, a co za tym idzie powinny być tańsze.

Proces integrowania w procesorze coraz większej ilości komponentów trwa od kilku lat. Zapoczątkowało go AMD w 1999 przenosząc do procesora kontroler pamięci. Zabieg okazał się strzałem w dziesiątkę, przez pewien czas procesory AMD pod względem wydajności królowały nam układami konkurencji. Na podobny krok Intel zdecydował się dopiero w roku 2008 w układzie Nehalem. Kolejny krok także należał do Intela - w procesorach Lynnfield (Core i 5 i seria 800 Core i7) umieszczono dodatkowo nie tylko mostek północny z kontrolerem pamięci, ale także kontroler magistrali PCI-Express obsługujący 16 linii PCI-E. Testowany przez nas model Core i5 661 znany pod kodową nazwą Clarkdale, ma ponadto zintegrowany układ graficzny.

Jak zintegrowano CPU i GPU

Na zdjęciu widać procesor Core i5 661 oraz chipset H55. Procesor zawiera widoczne dwa elementy - większy to procesor graficzny, mniejszy procesor ogólnego przeznaczenia.

Na zdjęciu widać procesor Core i5 661 oraz chipset H55. Procesor zawiera widoczne dwa elementy - większy to procesor graficzny, mniejszy procesor ogólnego przeznaczenia.

Jako pokazuje historia, niektóre z rozwiązań technologicznych stosowanych przez Intela są bardzo proste, ale za to okazują się być niesamowicie sprawne podczas działania. Tak było kilka lat temu gdy pojawiły się pierwsze procesory czterordzeniowe: w wykonaniu Intela były to dwa układy dwurdzeniowe zintegrowane w jednej obudowie, podczas gdy AMD stworzyło układ prawdziwie czterordzeniowy. I cóż z tego, jeśli procesory intelowskie Core 2 Quad górowały na pierwszymi Phenomami właściwie pod każdym względem?

Obecnie, jeśli przyjrzeć się Clarkdale dostrzegamy podobną sytuację. Procesor Core i5 661 to dwa układy, co więcej wykonywane w różnych procesach technologicznych: w jednym wykonanym w procesie 32 nm, znajdują się rdzenie i pamięć cache. W drugim, 45-nanometrowym, umieszczono kontroler pamięci, magistrali PCI-Express i układ graficzny. Wbudowany kontroler pamięci obsługuje moduły DDR3 o częstotliwości pracy do 1333 MHz. Układy procesora komunikują się ze sobą poprzez wewnętrzne łącze QPI.

Wizualnie nowy procesor ze zintegrowanym rdzeniem graficznym nie różni się od innych produktów serii Core i5

Wizualnie nowy procesor ze zintegrowanym rdzeniem graficznym nie różni się od innych produktów serii Core i5

Clarkdale jest procesorem dwurdzeniowym, ale dzięki technologii Hyper Threading każdy z rdzeni potrafi symulować dwa wątki. Tak więc w efekcie system widzi go jako procesor czterordzeniowy, dzięki czemu może wzrosnąć wydajność w aplikacjach pracujących w wielowątkowym środowisku. Core i5 661, został wyposażony w trzypoziomową pamięć cache: L1- oddzielna dla każdego rdzenia, o pojemności 32 KB (łącznie 64 KB), L2 - także oddzielna dla każdego rdzenia, o pojemności 256 KB (łącznie 512 KB) i pamięć cache L3 - wspólna dla obu rdzeni o pojemności 4096 KB.

W procesorze nie zabrakło także rewelacyjnego wynalazku Intela - trybu Turbo Boost. Wprawdzie jego działanie w procesorach czterordzeniowych jest bardziej spektakularne, ale i tutaj sprawdza się znakomicie. Istotą rozwiązania jest możliwość podbicia mnożnika procesora w sytuacji, gdy potrzebna jest większa wydajność, a jednocześnie nie zostanie przekroczona maksymalna wartość TDP (moc, którą procesor pobiera i oddaje w postaci ciepła przy obciążeniu aplikacjami).

Spód procesora Clarkdale

Spód procesora Clarkdale

W przypadku Core i5 661 mnożnik nominalny ma wartość x25 co przy wartości bazowej 133 MHz daje zegar 3,33 GHz. Dzięki Turbo Boost mnożnik może zostać podbity do wartości x26 co daje zegar 3,46 GHz przy aktywnych obu rdzeniach, bądź nawet do wartości x27 (zegar 3,6 GHz, w sytuacji gdy pracuje tylko jeden rdzeń procesora). Niby proste, ale dzięki temu układ dostosowuje się do środowiska w jakim pracuje. Tym samym otrzymujemy coś na kształt samochodu, który potrafiłby jechać 300 km/h na autostradzie i jednocześnie przejechać przez bród w rzece, jeśli warunki by tego wymagały. Co więcej, funkcje oszczędzania energii w nowych procesorach Intela są tak sprawne, że gdyby dalej stosować motoryzacyjne analogie to wymieniony wcześniej pojazd w mieści musiałby stawać się hybrydą z silnikiem elektrycznym i niezwykle nowoczesnym dieslem.

Na części portali internetowych można było znaleźć wczesne opisy procesora wskazujące na duży pobór mocy układu. TDP Core i5 661 to aż 87 W. Tak wysoka wartość nie wynika ze zwiększonej energożerności rdzeni, ale prostego faktu, że w tym przypadku do TDP wlicza się także pobór mocy układu graficznego. A ten jest dość duży o czym świadczą przeprowadzone przez nas pomiary.

Porównanie wydajności zintegrowanej grafiki Intel i AMD

Porównanie wydajności zintegrowanej grafiki Intel i AMD