Technologie stare, ale używane po dziś dzień

Żyjemy w czasach, kiedy co kilka miesięcy pojawiają się nowe rozwiązania technologiczne. Przyzwyczailiśmy się do tego, więc trudno uwierzyć, że niektóre ze stosowanych liczą sobie nawet ponad... pół wieku. Jakie to technologie?

Wiele technologii przychodzi i odchodzi. Niektóre są punktem wyjścia do kolejnych, lepszych rozwiązań, jak MD-DOS, NetWare, Lotus 1-2-3 czy VAX/VMS, inne pojawiają się i zostają - prze lata, kilkanaście lat, a nawet dziesięciolecia. Rekordzista na poniższej liście ma 59 lat i wciąż jest w użyciu! A inni? Oto siedemnastu technologicznych "Matuzalemów", na których koniec nic póki co nie wskazuje.

Cobol: 1960

COBOL (skrót od Common Business-Orientated Language) zaprojektowany został w 1960 roku przez CODASYL, przemysłowe konsorcjum IT założone w 1959. Zostało stworzone do kierowania rozwojem języka programowania, który mógłby być użyty na wielu komputerach. Oczywiście dedykowany był wyłącznie zastosowaniom biznesowym i rządowym, ponieważ w latach 60-tych rynek komputerów konsumenckich nie istniał. Za powstanie COBOL-a odpowiada Grace Hopper, a rozwój języka - który miał być stosowany tylko przez krótki czas - został wręcz wymuszony przez Departament Obrony USA. COBOL był czterokrotnie standaryzowany - po raz pierwszy w 1968 roku, ostatni - w 2014. Język ten nadal używany jest w aplikacjach systemów typu mainframe, wymagających przetwarzania danych na wielką skalę, zarówno w trybie wsadowym jak i online. Obszarami jego zastosowania są bankowość, ubezpieczenia, służba zdrowia, transport, a także systemy rządowe i militarne. Przeżył CODASYL, rozwiązany w 1987 roku.

Jak podaje Wikipedia: W 1997, Grupa Gartner wydała raport, który wykazał, że 80% światowego biznesu działało na COBOLu, przy prawie 200 mld linii kodu i z 5 miliardami linii pisanymi rocznie. Nawet stworzona w 1996/7 Java nie zdołała przyćmić pozycji COBOLA

Pamięć wirtualna: 1962

Pamięć wirtualna została zaprojektowana przez zespół badaczy z Uniwersytetu Manchester w 1962. Jej przeznaczeniem był komputer Atlas, a celem ponowne wykorzystanie przestrzeni dyskowej dostępnej dla różnych użytkowników i programów. Pamięć wirtualna została wprowadzona do architektury x86 wraz z pojawieniem się trybu chronionego w procesorze Intel 80286 (1982 r.).

ASCII: 1963

ASCII to skrót od słów "American Standard Code for Information Interchange". Jest to język definiujący, jak litery, cyfry i symbole z języka angielskiego są wyświetlane na ekranie. Prace nad nim zaczęły się w 1960 roku, a podstawą był kod telegraficzny. W 1963 roku ASCII było gotowe w pierwszej wersji. W 1988 pojawił się standard Unicode, który w 2007 wyparł ASCII z roli lidera najpopularniejszego zestawu znaków używanych w internecie. Nie zmienia to jednak faktu, że ASCII jest wciąż używane w wielu zastosowaniach.

OLTP: 1964

OLTP (Online Transaction Processing) zostało wynalezione przez IBM w ramach przygotowywania systemu rezerwacji biletów dla American Airlines. Łączyło 2000 terminali telefonicznych z parą komputerów IBM 5070, co umożliwiało zarezerwowanie biletu w kilka sekund. Do dzisiaj rozwiązania bazujące na OLTP są stosowane na całym obszarze e-commerce.

IBM System / 360 mainframe: 1964

IBM wydało aż pięć miliardów dolarów na stworzenie rodziny sześciu połączonych komputerów i czterdziestu urządzeń peryferyjnych, tworzących jedną, pracującą bez najmniejszych zgrzytów, całość. Czy inwestycja się opłaciła? Czas pokazał, że jak najbardziej - w przeciągu kilku lat IBM sprzedawał po 10 000 takich systemów rocznie. Komputery systemu 360 są do dziś w użyciu, a na ich bazie IBM tworzy kolejne mainframe.

CMOS: 1967

Fairchild Semiconductor wynalazło w 1967 roku pierwszy tranzystor MOS - ta sama technologia używana jest do dzisiaj w celu produkcji układów scalonych CMOS (Complementary Metal-Oxide Semiconductor). Pierwszy wykonany w technologii CMOS powstał w firmie Radio Corporation of America w 1967 roku, a od 1993 układy CMOS dominują w elektronice cyfrowej.

C: 1969

Dennis Ritchie z Bell Labs wynalazł język programowania C dla nowego systemu operacyjnego Unix. Rozwinął w tym celu język B, stworzony przez siebie i Kena Thompsona na bazie jeszcze starszego - BCPL (1966 r.). Po dzień dzisiejszy C uchodzi za najbardziej popularny na świecie i doczekał się licznych rozwinięć oraz wariantów.

Unix: 1969

W 1969 roku Kenneth Thompson i Dennis Ritchie z Bell Labs stworzyli system Unix (Unix Time-Sharing System). Jego poprzednikiem był eksperymentalny system operacyjny zwany Multics, który jednak zawiódł swoich twórców. Unix został pomyślany dla jednoprocesorowej (do użytku na minikomputerach) wersji Multics OS - systemu wielozadaniowego, pozwalającego na zarządzanie plikami oraz dzielnie się nimi przez wielu użytkowników jednocześnie.

FTP: 1971

FTP to skrót od File Transfer Protocol, czyli Protokół Transferu Plików. Jego twórcą był Abhay Bhushan z MIT (Massachussetts Institute of Technology ), który później wynalazł także na potrzeby ARPA podobny protokół dla wiadomości e-mail. Serwerów FTP używa się po dziś dzień i nic nie wskazuje na to, aby ten stan rzeczy miał ulec zmianie.

Ethernet: 1973

Ethernet to dzieło Roberta Metcalfa. Został opracowany w ośrodku badawczym firmy Xerox w 1973 roku, a opublikowany trzy lata później. Zasada działania od początku jest jedna i brzmi tak (podaję za Wikipedią): Bazuje na idei węzłów podłączonych do wspólnego medium i wysyłających i odbierających za jego pomocą specjalne komunikaty (ramki). Wszystkie węzły posiadają niepowtarzalny adres MAC. Obecnie jest to najpopularniejszy standard w sieciach lokalnych.

Architektura procesora x86: 1978

Rok 1978 przyniósł światu 16-bitowy procesor Intel 8086 - pierwszy podzespół z architekturą x86. Miało to miejsce dokładnie 8 czerwca. Co ciekawe, nazwa architektury pochodzi od nazw pierwszych modeli z tej rodziny, których numery kończyły się liczbą 86 - od 8086, 80186, 80286, 80386. Od nich wywodzą się procesory 32- i 64-bit, działające po dziś dzień pod Windowsami, Mac OS X, Linuksem. Obecnie procesory x86 produkuje AMD, Intel i inni czołowi gracze.

Gnu: 1983

Richard Stallman, późniejszy założyciel Free Software Foundation, zbuntował się przeciwko oprogramowaniu kontrolowanemu przez koncerny i 27 września 1983 r. opublikował w Usenecie zapowiedź powstania wolnego systemu GNU, a dwa lata później Manifest GNU, który wyjaśniał jego zamiary i przyczyny stworzenia wolnej alternatywy dla systemu Unix. Stąd właśnie jego nazwa - choć po polsku kojarzy się to z afrykańskim ssakiem, w rzeczywistości mamy do czynienia z akronimem: GNU's Not Unix, czyli GNU to nie Unix. Stallman jest nazywany - zarówno złośliwie, jak i z sympatią - świętym Ignucym. W 1991 r. Linus Torvalds udostępnił tworzone przez siebie jądro – Linuksa – na licencji GPL. Po przystosowaniu systemu GNU do działania z Linuksem powstał system operacyjny GNU/Linux. Działa na nim obecnie wiele serwerów na całym świecie.

Napęd taśmowy: 1984

System taśmowy IBM 3480 pozwolił na zastąpienie używanych dotychczas szpul jako nośników pamięci komputerów. Choć samo IBM zaprzestało produkcji taśm w 1989 roku, format ten został zaadoptowany przez wielu innych producentów.

TCP / IP: 1984

DARPA, czyli (w tłumaczeniu) Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych, pracowała w latach 70-tych nad stworzeniem rozproszonej sieci komputerów. Zaowocowało to wojskowym ARAPANET-em, a w celu zoptymalizowania przesyłu danych zaczęto pracować nad umożliwiającym to protokołem. Trwało to od 1980 do 1984 roku. I wyszło perfekcyjnie - protokół stał się podstawą dzisiejszego Internetu i jest obsługiwany przez wszystkie systemy operacyjne.

C++: 1985

Tutaj historia jest prosta: w 1985 roku Bjarne Stroustrup z AT&T opublikował pracę pod tytułem "The C ++ Programming Language", w której zaprezentował rozszerzenie języka C o obiektowe mechanizmy abstrakcji danych i silną statyczną kontrolę typów. C++ niemal z marszu stał się standardem używanym przez największych i jest wykorzystywany po dziś dzień. Ostatnia wersja standardu, C++17, opublikowana została w grudniu 2017.

PostScript: 1985

John Warnock i Charles Geschke z Adobe stworzyli język opisu strony PostScript Page na polecenie współzałożyciela Apple, Steve Jobsa. Był adaptacją i rozwinięciem języka InterPress z 1982 roku, który Adobe stworzyło dla drukarek laserowych. Pierwszym urządzeniem, które wyposażono we wbudowany interpreter PostScriptu, była drukarka laserowa LaserWriter firmy Apple, wprowadzona na rynek w 1985 roku. Aktualnie z PostScript wciąż korzystają niektóre nowe drukarki, jednak głównie stosuje się go do PDF.

ATA i SCSI: 1986

ATA i SCSI, czyli dwa standardy interfejsów, pojawiły się w tym samym roku - 1986. Small Computer Systems Interface (SCSI) zdefiniował magistralę do przesyłania danych między urządzeniami i stał się standardem dla połączeń dysków w serwerach i stacjach roboczych. Rywal, czyli ATA (zwany także IDE), zintegrował kontroler z dyskiem twardym. Po raz pierwszy użyto go w PC firmy Compaq, ale został ustandaryzowany dopiero w 1994 roku. I w sumie nic się od 1986 roku nie zmieniło - SCSI nadal występuje w serwerach, ATA - w desktopach, zarówno jako PATA, jak i SATA.