W stanie gotowości

Reklamowy kant czy ochrona konsumenta? Wraz z logo HD Ready wprowadzono normę dotyczącą telewizorów i projektorów wyświetlających obraz o dużej rozdzielczości. Wyjaśniamy, co kryje się za nowym znakiem jakości.


Reklamowy kant czy ochrona konsumenta? Wraz z logo HD Ready wprowadzono normę dotyczącą telewizorów i projektorów wyświetlających obraz o dużej rozdzielczości. Wyjaśniamy, co kryje się za nowym znakiem jakości.

Wiosną 2005 roku europejski związek producentów elektroniki użytkowej EICTA (European Information, Communications and Consumer Electronics Industry Technology Association) ustanowił nowy znak jakości - HD Ready. HD to akronim angielskiego terminu High Definition, którym branża określa filmy i audycje telewizyjne o szczególnie wysokiej rozdzielczości. Norma HD Ready definiuje minimalne kryteria, które muszą spełniać projektory i odbiorniki telewizyjne, aby wyświetlać sygnały wizji w standardzie HDTV. Logo HD Ready można opatrywać tylko te urządzenia, w których liczba linii poziomych w formacie 16:9 wynosi co najmniej 720. Norma nie określa minimalnej liczby linii pionowych. Ponadto sprzęt HD Ready musi być wyposażony w co najmniej jedno analogowe gniazdo YUV, a także jedno cyfrowe gniazdo wejściowe DVI lub HDMI. Oprócz tego każde wejście cyfrowe musi obsługiwać przeforsowany przez Hollywood mechanizm HDCP, zabezpieczający przesyłany materiał przed nielegalnym kopiowaniem. Wówczas próba odtworzenia filmu kinowego o dużej rozdzielczości zakończy się niepowodzeniem. Zarówno analogowe, jak cyfrowe wejścia muszą przetwarzać następujące formaty wizji w standardzie HD: sygnał progresywny (bez przeplotu) przy rozdzielczości co najmniej 1280x720 pikseli, a także sygnał z przeplotem przy rozdzielczości co najmniej 1920x1080 pikseli (w obu wypadkach z częstotliwością 50 i 60 Hz). EICTA nie podała żadnych wymagań dotyczących metody kompresji.

Przy zakupie zdecyduj się na sprzęt, który obsługuje standard MPEG 4. Dzięki temu twój telewizor bądź projektor będzie przetwarzał sygnały kodowane obydwoma najbardziej popularnymi metodami kompresji - MPEG 2 i MPEG 4.

Lichy kompromis z rozdzielczością

Wejście Component (bądź YUV) - do analogowego przesyłania sygnałów wizji za pomocą jednej linii jasności i dwóch linii kolorów.

Wejście Component (bądź YUV) - do analogowego przesyłania sygnałów wizji za pomocą jednej linii jasności i dwóch linii kolorów.

Problem związany ze specyfikacją HD Ready tkwi w słowie "przetwarzać" i nieustalonej minimalnej poziomej rozdzielczości obrazu, zatem nawet telewizory LCD o fizycznej rozdzielczości 1024x768 pikseli są uprawnione do logo HD Ready. W wypadku formatu 720p panele tego typu muszą interpolować poziomą rozdzielczość 1280 pikseli (redukować do fizycznych 1024 pikseli), co pogarsza jakość obrazu. Jeśli zechcesz wykorzystać całą powierzchnię ekranu, telewizor musi zniekształcić obraz kosztem ostrości, natomiast jeżeli zachowasz właściwe proporcje obrazu, musisz się pogodzić z czarnymi pasami przy krawędziach ekranu.

Przy zakupie wybierz sprzęt o rozdzielczości co najmniej 1280x720 pikseli. Taki odbiornik telewizyjny lub projektor HD najlepiej wyświetli filmy i audycje o wysokiej rozdzielczości.

To nie jedyna wada omawianego standardu. Nie dość, że producenci sami przydzielają sobie logo HD Ready, w dodatku brak niezależnych organów nadzorczych. Pewnego rodzaju samokontrolę przeprowadza jedynie EICTA, czyli związek producentów elektroniki użytkowej. Wprawdzie możesz zakładać, że renomowani producenci zachowają parametry podane w specyfikacji, jednak sprzętu bez marki (no name) nie kupuj bez zastanowienia.

Przy zakupie poproś sprzedawcę o zademonstrowanie kilku modeli i porównaj jakość obrazu. Obraz o niezadowalającej płynności (zazwyczaj przy częstotliwości 50 Hz) zdarza się przede wszystkim w tanich telewizorach TFT nieznanych producentów.

<hr>Generowanie obrazu - z przeplotem i bez

od góry: Linie nieparzyste (pierwsza połowa),
Linie parzyste (druga połowa), Obraz całkowity

od góry: Linie nieparzyste (pierwsza połowa),

Linie parzyste (druga połowa), Obraz całkowity

Obraz można wyświetlić na ekranie telewizora na dwa sposoby. Metoda z przeplotem (tryb interlaced) polega na wyświetlaniu najpierw nieparzystych, a dopiero potem parzystych linii obrazu. Gdy częstotliwość odświeżania osiąga 50 Hz, oko postrzega zazębiające się połówki obrazu jako jeden spójny obraz.

Podstawowy tryb rozdzielczości obrazu HD w trybie interlaced wynosi 1920x1080 pikseli i jest określany skrótowo jako 1080i. Aby telewizor mógł zrealizować tryb 1080i, fizyczna rozdzielczość ekranu nie może być niższa niż 960x540 pikseli, w przeciwnym razie pogarsza się jakość obrazu. Optymalną jakością jest 1920x1080 pikseli, gdzie obraz nie podlega skalowaniu.

W trybie pełnoekranowym (tryb progresywny) przenosi się kolejno wszystkie linie danej klatki. Tu podstawowy tryb rozdzielczości obrazu HD wynosi 1280x720 pikseli i nosi skrótową nazwę 720p. Wymaga telewizora o fizycznej rozdzielczości ekranu co najmniej 1280x720 pikseli.<hr>

Ukłon przed Hollywood

Przetwornik analogowo-cyfrowy z obsługą HDCP - przejściówka pomiędzy DVI i VGA.

Przetwornik analogowo-cyfrowy z obsługą HDCP - przejściówka pomiędzy DVI i VGA.

Wprowadzając znak jakości HD Ready, producenci elektroniki użytkowej przekształcili cyfrowe zabezpieczenie przed kopiowaniem HDCP (High-Bandwidth Digital Content Protection) w normę przemysłową. Przecież standard ten wymaga cyfrowego wejścia z obsługą HDCP. W ten sposób organizacja EICTA posłusznie zastosowała się do planów wodzów z Hollywood. Od tego roku studia filmowe chcą wypuszczać kinowe hity w wysokiej rozdzielczości jedynie na nośnikach Blu-ray bądź HD DVD dysponujących takim zabezpieczeniem. Dzięki standardowi HD Ready mogą bez obaw realizować swoje zamiary, bo brak układu HDCP oznacza czarny ekran lub przerwy w odbiorze sygnału wideo. Również stacje telewizyjne, które zdecydują się emitować sygnał HDTV, będą musiały zabezpieczać nadawany program metodą HDCP.

Do transmisji cyfrowej - gniazdo kabla DVI-D Dual Link (na górze) i HDMI (na dole).

Do transmisji cyfrowej - gniazdo kabla DVI-D Dual Link (na górze) i HDMI (na dole).

Znamienny jest brak w specyfikacji HD Ready wzmianek o gniazdach wyjściowych wideo. W większości urządzeń próżno szukać wyjścia cyfrowego. Producenci chcą od razu uniemożliwić tworzenie duplikatów materiału wideo o bardzo dobrej jakości (1:1) i zapisywanie ich na takich nośnikach, jak Blu-ray czy HD DVD. Również to ograniczenie podyktował przemysł filmowy. Przypuszcza się, że rejestrowanie materiału w trybie 1:1 będzie możliwe tylko w odbiornikach z twardym dyskiem, do przechowywania w limitowanym zakresie. Jeśli w ogóle zostanie dozwolone archiwizowanie dzieł filmowych w postaci cyfrowej, to prawdopodobnie z obrazem o gorszej jakości. Nagrywarka będzie musiała sztucznie redukować rozdzielczość materiału wideo lub otrzyma tylko sygnał analogowy (o znacznie okrojonej rozdzielczości).

Przy zakupie spytaj, jakie możliwości archiwizowania materiału na wymiennych nośnikach danych oferuje dany tuner i/lub telewizor. Najlepiej zrób kilka nagrań próbnych.

Zabezpieczenie HDCP wymusza układ dekodujący zarówno w urządzeniu odtwarzającym, jak i w odbiorniku sygnału. Każdemu układowi jest przyporządkowany specjalny numer identyfikacyjny (ID). Przed rozpoczęciem transmisji materiału wideo oba urządzenia (np. tuner i telewizor) muszą wymienić się identyfikatorami i wzajemnie je zaakceptować. Tymczasem producenci mogą wyposażać w układy HDCP tylko ten sprzęt, który zapobiega przechwytywaniu odszyfrowanego strumienia danych. Identyfikatory czarnych owiec znajdą się na liście kandydatów do cofnięcia licencji (revocation list). Główny organ nadzorujący ma następnie dbać o to, aby stacje telewizyjne i tłocznie nośników z treściami wideo stale aktualizowały listę. W ten sposób sprzęt niezgodny ze standardem HDCP stanie się bezużyteczny.

<hr>Złącza cyfrowe - DVI i HDMI

DVI (Digital Visual Interface) stanowi standardowy interfejs do cyfrowego przekazu sygnałów wizji. Zasadniczo rozróżnia się trzy typy: DVI-A (analog), DVI-D (digital) i DVI-I (integrated). DVI-D i DVI-I mają ponadto dwa warianty: 18-stykowy (single link) i 24-stykowy (dual link). Złącze dual link jest niezbędne do transmisji sygnałów o wyjątkowo wysokiej rozdzielczości (maksymalnie 2048x1536 pikseli). W kartach graficznych sporą popularność zdobyło złącze DVI-I, bo w parze z przejściówką DVI - VGA (zazwyczaj dołącza ją producent) umożliwia podłączenie monitora kineskopowego z gniazdem D-Sub. Długość kabli DVI nie powinna przekraczać pięciu metrów, w przeciwnym razie musisz liczyć się z pogorszeniem jakości obrazu, chyba że zastosujesz wzmacniacz DVI lub przewody bardzo wysokiej jakości.

Następca wspomnianego standardu, HDMI (High Definition Multimedia Interface), pozwala przesyłać równolegle do cyfrowego sygnału wideo przestrzenny strumień audio (maksymalnie 8 kanałów). Imponuje także maksymalna możliwa prędkość transmisji danych - 5 Gb/s. Zwróć uwagę, że HDMI ma zapewnioną przyszłość tylko w wersji z obsługą HDCP.<hr>

HD Ready znakiem jakości?

Z powodu niedociągnięć, o których mowa powyżej, nie można uznać, że logo HD Ready chroni konsumenta przed zakupem miernego sprzętu. Musisz kupić urządzenie renomowanego producenta zapewniające fizyczną rozdzielczość co najmniej 1280x720 pikseli. Oprócz tego sprawdź, czy sprzęt dysponuje wyjściami wideo, które pozwalają rejestrować obraz z zadowalającą jakością. Przed nabyciem telewizora koniecznie poproś o włączenie go - tylko w ten sposób wykluczysz ewentualne usterki pojedynczych pikseli i ustalisz, czy oferuje wystarczająco dobry obraz. Kup ten egzemplarz, który sprawdziłeś.