Z warsztatu zawodowca

Każdy, kto chce zajrzeć pod maskę systemu Windows XP lub Vista, nie obejdzie się bez fachowych narzędzi. Przedstawiamy zestaw dziesięciu programów do zadań specjalnych.


Każdy, kto chce zajrzeć pod maskę systemu Windows XP lub Vista, nie obejdzie się bez fachowych narzędzi. Przedstawiamy zestaw dziesięciu programów do zadań specjalnych.

System nie działa po twojej myśli, a narzędzia, które udostępnia, nie pozwalają ci pokręcić właściwą śrubką? W takim razie najwyższy czas sięgnąć po oprzyrządowanie zgromadzone pod internetowym adresemhttp://www.sysinternals.com . Mark Russinovich, współzałożyciel tej witryny i prawdziwy guru w zakresie organów wewnętrznych środowiska Windows, cieszy się uznaniem na całym świecie - przede wszystkim za sprawą swoich bezpłatnych narzędzi i informacji niezależnych od producenta systemu.

Zablokowane zbiory, takie jak pliki rejestru czy plik wymiany, możesz zdefragmentować i zarchiwizować tylko za pomocą specjalnych narzędzi - np. programu System File Defragmenter.

Zablokowane zbiory, takie jak pliki rejestru czy plik wymiany, możesz zdefragmentować i zarchiwizować tylko za pomocą specjalnych narzędzi - np. programu System File Defragmenter.

W ubiegłym roku Microsoft wykupił firmę Russinovicha. Przyszłość programów Sysinternals zdawała się stać pod znakiem zapytania. Jednak okazało się, że Process Monitor, Diskview, Autoruns i wszystkie pozostałe narzędzia są nadal dostępne bezpłatnie dla szerokiej publiczności i powstają nawet nowe udoskonalone wersje. Jeśli nie chcesz bawić się pobieraniem każdego programu oddzielnie (w sumie jest ich ponad 60), ściągnij plik, w którym są wszystkie aplikacje. Kliknij pole Utilities Index w kolumnie po lewej stronie, a następnie łącze Sysinternals Suite. Łączny rozmiar pliku wynosi ok. 8 MB.

W dalszej części artykułu przedstawiamy niektóre spośród najciekawszych narzędzi z laboratorium Marka Russinovicha. Na kilku stronach czasopisma nie wyczerpiemy, rzecz jasna, całego repertuaru. Liczne, wręcz miniaturowe programy są nadzwyczaj przydatne, a przy tym wcale nie wymagają instalowania na twardym dysku. Wiele z nich jest obsługiwanych przez system Windows Vista, mimo że nie wspominają o tym ich autorzy. Na pewno warto wypróbować.

Dane lokalne

Pliki i foldery to swoiste klocki, z których jest zbudowany cały system. Opiszemy, jak zastępować zablokowane dokumenty i tworzyć ich zapasowe kopie. Ponadto dowiesz się, jakie dodatkowe, ukryte informacje mogą gromadzić pliki na partycjach NTFS.

Movefile & PendMoves - nadpisywanie zablokowanych plików

Co jest ukryte Jest wiele plików, które nie dają się usuwać, przemianowywać ani zastąpić innym zbiorem, nawet przez użytkownika o uprawnieniach administratora. To niemożliwe, bo dany plik jest zablokowany przez któryś z procesów (przeważnie systemowych). Tymczasem programy instalacyjne (np. Windows Update i instalator dodatku Service Pack 2) nie mają podobnych problemów.

Dekonspiracja

Nawet programy instalacyjne muszą nieźle główkować, gdy chcą usuwać lub nadpisywać pliki będące w użyciu. Nie uda im się to bez kolejnego zrestartowania systemu. Windows pozwala zastępować pliki w trakcie uruchamiania, gdy żaden z nich nie jest (jeszcze) zablokowany.

Aby zrobić to ręcznie, trzeba odpowiednio wypełnić określony klucz rejestru, borykając się z dość zawiłą składnią. Zaoszczędzisz sobie tego wysiłku, jeśli skorzystasz z narzędzia Movefile. Wpisując proste polecenie w oknie wiersza polecenia, ustalisz, które pliki mają zostać zastąpione lub usunięte w trakcie kolejnego uruchamiania środowiska Windows. Chcąc używać programu Movefile, musisz być zalogowany w systemie jako administrator. Jego składnia jest nadzwyczaj prosta:

movefile <zablokowany_plik> <nowy_plik>

Jeśli w miejscu zmiennej <nowy_plik> zamiast nazwy pliku wpiszesz dwa cudzysłowy (""), system usunie zablokowany plik. Polecenie akceptuje tylko pojedyncze pliki - nie dopuszcza stosowania symboli wieloznacznych.

W archiwum z programem Move-file znajdziesz ponadto narzędzie PendMoves. Przywołuje się je podobnie z poziomu okna wiersza poleceń. PendMoves podaje operacje usuwania i przemianowywania plików, które są zaplanowane na najbliższy restart systemu Windows. Tymczasem Movefile i tak nie pozwala anulować wydanych uprzednio poleceń. Stanie się to przeszkodą, gdy podasz niewłaściwy plik lub zmienisz zdanie. Dopniesz swego, ale musisz pofatygować się do rejestru. Otwórz w tym celu Edytor rejestru, przejdź do klucza "HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\SessionManager" i usuń wartość "PendingFileNameOperations". Sprawdź poleceniem PendMoves, czy wykonana czynność przyniosła pożądany rezultat. Po wpisaniu go powinieneś ujrzeć komunikat No pending file rename operations registered.

Pagedefrag - porządkowanie rejestru

Co jest ukryte

Tajne informacje - niektóre pliki (np. pobrane za pomocą Internet Explorera) mogą ukrywać strumienie z zamaskowanymi danymi.

Tajne informacje - niektóre pliki (np. pobrane za pomocą Internet Explorera) mogą ukrywać strumienie z zamaskowanymi danymi.

Jeśli korzystasz ze swojego środowiska Windows co najmniej od kilku miesięcy, zapewne przewinęło się przez nie kilkanaście bądź więcej aplikacji. W trakcie instalowania każdego programu są zapisywane dane w rejestrze systemu. Podczas odinstalowania aplikacji dane te są wprawdzie usuwane, jednak pozostaje po nich puste miejsce. Z biegiem czasu pliki rejestru rozrastają się, bo system nie defragmentuje rejestru ani nie porządkuje niewykorzystanych połaci.

Dekonspiracja

Nie uda ci się zdefragmentować plików kontenerowych, takich jak rejestr (System, Software, Security, Sam, .Default, Ntuser.Dat) czy plik wymiany (Pagefile.SYS), za pomocą wewnętrznych narzędzi Windows. Zasoby te są non stop używane przez system, czyli zablokowane do edycji.

Za pomocą angielskojęzycznego Page File Defragmentera (Pagedfrg.exe z archiwum Pagedefrag.zip) możesz zlecić systemowi zdefragmentowanie plików systemowych podczas kolejnego uruchomienia Windows. Uruchom narzędzie, klikając dwukrotnie jego ikonę. W górnej części okna dialogowego zobaczysz listę plików, które mają być poddane defragmentowaniu. Obok ścieżki dostępu i nazwy pliku podana jest liczba klastrów zajmowanych przez dany plik na dysku i liczba niesąsiadujących ze sobą fragmentów. Jeśli ostatni z wymienionych parametrów jest dwucyfrowy przynajmniej w jednym pliku, możesz zaznaczyć opcję Defragment at next boot. W ten sposób zainicjujesz optymalizowanie plików znajdujących się na liście w trakcie kolejnego uruchamiania systemu Windows.

Podobne metody stosuje niemieckojęzyczne narzędzie PcwRegSaveRestore (na płycie DVD w PCWK 6/2006), które potrafi tworzyć zapasowe kopie rejestru podczas sesji w Windows XP. Aby zarchiwizować rejestr, wybierz folder docelowy i naciśnij przycisk Sichern. Przyciskiem Wiederherstellen przywrócisz rejestr z utworzonej uprzednio kopii.