Znowu się pomyliłem? Najlepszy procesor do gier to wcale nie Core i5

Podczas premierowej recenzji procesorów Raptor Lake, w podsumowaniu dość mocno zastanawiałem się, jaki jest sens wypuszczania nowej i7? Wtedy wydawało mi się, że dodatkowe dwa rdzenie performance nie przyniosą większych zmian w wydajności. Przecież z identyczną konfiguracją mieliśmy do czynienia już w poprzedniej generacji. Łączną liczbą szesnastu rdzeni i obsługą 24 wątków, mógł się pochwalić przecież najmocniejszy Core i9-12900K. Z racji tego, że nowa i5 często wyprzedzała ten układ, z góry okrzyknąłem ją nowym “najlepszym procesorem do gier”.


Niecały tydzień po premierze 13. generacji w moje ręce trafiła nowa i7. Cóż, nie powiem, żebym jakoś się bardzo ucieszył. Przez ostatni okres premier, nie mogłem narzekać na brak zajęć, jednak ciekawość zwyciężyła. Skoro tak głośno wątpiłem w sens istnienia tego modelu, to musiałem go sprawdzić, głównie po to, aby potwierdzić swoje założenia. Cóż, okazało się... że się znowu się pomyliłem.

Core i7-13700K, a Core i9-12900K jest jakaś różnica?

Przede wszystkim z góry założyłem, że wydajność nowej i7, nie będzie znacząco odbiegała od topowego modelu Alder Lake. Co by nie mówić Core i9-12900K, jest mi dobrze znany. Od ponad roku stanowi bazę naszej redakcyjnej platformy testowej. Skoro nie zmieniła się, jak już wspomniałem, sama konfiguracja rdzeni, czy nawet zegary na pierwszy rzut oka wydawały się niemal identyczne, to przecież nie ma mowy o większych różnicach w wydajności, prawda? Cóż - poniższa tabelka poniekąd to potwierdza.

Zobacz również:

Procesor Core i9-12900K Core i7-13700K
Typ gniazda Socket 1700 1700
Liczba rdzeni 16 (8C+8c) 16 (8C+8c)
Liczba wątków 24 24
Częstotliwość taktowania rdzeni P 3,2 GHz 3,4 Ghz
Częstotliwość maksymalna Turbo rdzeni P 5,3 GHz 5,4 GHz
Częstotliwość taktowania rdzeni E 2,4 GHz 2,5 GHz
Częstotliwość maksymalna Turbo rdzeni E 3,9 GHz 4,2 GHz
Zintegrowany układ graficzny Intel UHD Graphics 770 Intel UHD Graphics 770
Odblokowany mnożnik Tak Tak
Proces technologiczny Intel 7 (10 nm) Intel 7 (10 nm)
TDP PL2 241 W 253 W
Rodzaje obsługiwanej pamięci DDR5-4800, DDR4-3200 DDR5-5600, DDR4-3200

Co prawda główną różnicą (poza większym poborem mocy) w tym momencie wydaje się wyższe taktowanie dla układów Gracemont, jednak nawet to nie powinno znacząco wpływać na wydajność. Jednostki te przecież bardziej skupiają się na jak najlepszej sprawności energetycznej, niż na wydajności. Dodatkowe potwierdzenie jeszcze przed premierą dostarczył mi sam Intel, który przecież podczas prezentacji nie wspominał o większych zmianach w IPC samych rdzeni Raptor Cove. Te miały zostać wykonane w bardziej dopracowanym procesie technologicznym Intel 7, oraz otrzymać nowszą wersję thread directora. To zatem jak wygląda wydajność Core i7-13700K?

Platforma testowa i testy

Znowu się pomyliłem? Najlepszy procesor do gier to wcale nie Core i5

Fot. D. Kujawski/PCWorld.pl

Wszystkie testy wykonałem ponownie na redakcyjnej platformie testowej. Ponieważ nadal do dyspozycji posiadałem RTX 4090 od Gainwarda, zdecydowałem się na wykorzystanie tej właśnie karty. Tak mocne GPU pozwoli wyeliminować jakiekolwiek zależności i wpływ na wydajność z jej strony.

PROCESOR Core i7-13700K
PŁYTA GŁÓWNA AsRock Z790 Steel Legend
RAM G.Skill Trident Z5 32 GB 6800 CL34
Karta graficzna Gainward RTX 4090 Phantom GS
DYSK LEXAR NM800 1 TB, Kingston Fury Renegade 2 TB
ZASILACZ COOLER MASTER MWE GOLD V2 1050 W
CHŁODZENIE Custom LC 360 mm RAD

Poza testowanymi wcześniej procesorami 13, generacji czy AMD Ryzen 9 7950X, postanowiłem do porównania dodać wspomnianego już i9-12900K.

Na pierwszą niespodziankę nie musiałem długo czekać. Już podczas pierwszych testów w Cinebench nie wierzyłem, jak duża różnica dzieli dwa szesnastordzeniowe procesory Intela. Patrząc na wyniki, aż trudno uwierzyć, że i7 nie została podkręcona. Co prawda część zasług możemy skierować stronę wydajnego chłodzenia wodnego, które było w stanie utrzymać układ relatywnie chłodnym.

O ile nie mogłem uwierzyć w wyniki w testach Cinebench, tym bardziej aż oniemiałem podczas testów przy konwertowaniu pików wideo. Magia? Jak inaczej wyjaśnić ponad 10% przewagę nad Core i9-12900K pomimo identycznej konfiguracji rdzeni?

Dalsze testy - zarówno w 3Dmarku, czy w grach - potwierdzały tylko to, co już wiedziałem. Core i7-13700K to bardzo szybki układ. Zauważcie, że w niektórych grach osiąga on lepsze rezultaty nawet od i9-13900K. Ale jak to? Przecież topowy model Raptor Lake (i9-13900K) ma jeszcze więcej rdzeni pracujących z wyższą częstotliwością. Cóż - jest to temat do dokładniejszej analizy, ale pierwsze, co przychodzi na myśl, to że system operacyjny “wariował” w rozdzielaniu zadań na tak dużą ilość dostępnych wątków. Można przypuszczać, że część obliczeń zamiast do wydajnych rdzeni Raptor Cove trafiło do 16 układów Gracemont.

Podkręcanie

Skoro na ustawieniach domyślnych Core i7-13700K tak zachwycił swoją wydajnością, to musiałem sprawdzić jego możliwości po podkręceniu. Wiedziałem, że największym ograniczeniem zapewne będzie temperatura. Cóż, pozostało mi się cieszyć, że testów nie wykonuję, gdy za oknem panuje 30-stopniowy upał.

Tym razem, mając trochę więcej czasu na wykonanie wszystkich pomiarów, wykonałem cały proces klasycznie - z poziomu BIOS’u, a nie z oprogramowania XTU. Zablokowałem napięcie na 1,335 V i zacząłem poszukiwania stabilnego mnożnika dla obu typów rdzeni. Finalnie Core i7-13700K był w stanie przejść wszystkie testy na ustawieniach 5,5 i 4,4 GHz na odpowiednio na rdzeniach Raptor Cove i Gracemont. Mimo wykorzystania, wydajnego systemu chłodzenia cieczą, maksymalna temperatura procesora wynosiła 96 stopni Celsjusza. Nie można się temu dziwić, ponieważ tak ustawiona i7 pobierała już prawie 290 Watów mocy.

Podkręcony i7-13700K zwiększa swoją przewagę nad układem 12. generacji. Poniżej, na wykresie, możecie zauważyć % różnice w stosunku do jednostki 12900K oraz do ustawień domyślnych.

Kończąc temat podkręcania sprawdziłem, jak jeszcze testowany procesor zachowuje się na płycie głównej z chipsetem Z690. O dziwo - w przypadku tego modelu również trafimy na identyczny błąd, o którym już wspominałem w innym artykule. Po przywróceniu ustawień domyślnych z poziomu Bios, zegar zarówno rdzeni Raptor Cove, jak i Gracemont, nie “trzymał” specyfikacji. Podobnie jak na Core i9, częstotliwość jest zauważalnie wyższa - dorównując prawie że wartościom po podkręceniu. Również napięcie zasilania na ustawieniach domyślnych jest znacząco podbijane, co - niestety - odbija się na temperaturach. Te są gorsze niż po ręcznym OC, na płycie Z790, z tego względu sugerowałbym ręczne ustawienie wartości zasilania, np. ustawiając “Offset” na wartości ujemne o kilkadziesiąt mV.

Znowu się pomyliłem? Najlepszy procesor do gier to wcale nie Core i5

Podsumowanie

Nowa i7 miło mnie zaskoczyła. To naprawdę wydajny procesor, nie tylko do gier, ale i do zadań bardziej zaawansowanych. Co prawda nie jest ona w stanie konkurować z najmocniejszą i9 13. generacji pod względem w wydajności w programach do konwertowania czy obróbki wideo, ale znacząco wyprzedza Core i9-12900K. Nie zapominajmy, że Core i7-13700K jest również tańszy od topowego modelu Alder Laków. Jeżeli zatem planowaliście zakup starszej i9, lepiej od razu wybierzecie jednostkę Raptor Lake, nie pożałujecie! Core i7-13700K otrzymuje wyróżnienie “Polecany Zakup”

Znowu się pomyliłem? Najlepszy procesor do gier to wcale nie Core i5